Dunyo bo‘ylab kripto sanoati hozirda o‘ta qat’iy huquqiy tartibga solish bosqichidan o‘tmoqda; bu holat, masalan, ikki yil oldingi davrga solishtirganda ancha keskin. Endi moslik — ya’ni xalqaro talab va tartiblarga rioya qilish — global bozor kutayotgan asosiy shartga aylangan, boshqa masalalardan keyin emas. Agar siz bu o‘zgarishlarni muntazam kuzatib borsangiz, albatta, «KuCoin» birjasi (kripto birjasi) — haqiqatan ham, so‘nggi vaqtlarda tekshirish va tasdiqlash bo‘yicha yanada qattiq talablarni, ro‘yxatdan o‘tish tartiblarini va aniq muvofiqlik tuzilmalarini joriy etishga harakat qilayotganini sezasiz. Ushbu qadamlar uni, ustuvor yo‘nalish sifatida moslikni zaruriy tuzilma talabiga aylantirgan kam sonli kompaniyalar qatoriga qo‘shmoqda.
O‘tgan bir oy ichida «KuCoin» birjasi muvofiqlik sohasida ikkita muhim yutuqqa erishdi — MiCAR litsenziyasini hamda «AUSTRAC» moliyaviy monitoring markazida ro‘yxatga olinishi. Ushbu qisqa tahlilda, «KuCoin» platformasining o‘zgarib borayotgan strategiyasi, dunyo miqyosida qanday rasmiy organlar bilan hamkorlik qilayotgani va bu kompaniyaning uslubi butun kripto sohasidagi umumiy yo‘nalishga qanday mos tushishini ko‘rib chiqamiz.
“Xalq birjasi”dan ishonchli platformaga
«KuCoin» birjasi dastlab «Xalq birjasi» nomi ostida ommaviy kirish, xilma-xil mahsulotlar va qulay to‘lovlar taklifi bilan mashhur bo‘lgan. Bu bosqich, aynan tez rivojlanayotgan va yangiliklarni joriy etishda rasmiy nazoratdan oldin harakat qiladigan kripto sohasiga mos kelar edi.
Biroq, vaqt o‘tishi bilan savdo hajmi, foydalanuvchilar soni va yirik investorlar ko‘paygan sari, faqat tez kengayish asosiy maqsad bo‘lib qolmadi. Eng muhimi, yirik birjalar uchun endilikda qat’iy foydalanuvchini aniqlash qoidalari, mablag‘larni ajratish, bozordagi harakatlarni monitoring qilish va hodisalarga tez javob berish kabi talablar kuchaydi.
Ushbu sohalardagi zaiflik, nafaqat huquqiy va moslik xavflariga, balki kompaniya obro‘sining yo‘qolishi va butun tizimga salbiy ta’sir qilishiga olib kelishi mumkin.
«KuCoin» birjasining «Avvalo ishonch» tamoyili aynan shu o‘zgaruvchan sanoat sharoitiga javob sifatida shakllandi. Platformaning xavfsizlikka va moslikka qaratilgan keyingi yondashuvi quyidagilarga asoslanadi:
- Butun platforma bo‘ylab majburiy KYC (mijozni aniqlash va tekshirish) tizimini joriy etish. Bu jarayon 2023 yildan boshlangan edi;
- Asosiy mamlakatlarda kengroq litsenziyalash jarayonini tashkil etish;
- «SOC 2» va «ISO» kabi xalqaro xavfsizlik standartlari bo‘yicha tashqi sertifikatlarga ega bo‘lish.
Global muvofiqlik doirasi: Yurisdiksiyalar va tartibga solishdagi rivojlanish
Bu strategik islohotlar, ayniqsa 2023-2024 yillardagi «KuCoin» birjasining rasmiy organlar bilan qilgan muvofiqlik harakatlarini tahlil qilganda, aniq kundalik ma’noga ega bo‘ladi. Kompaniya endi bir necha hududlarda, har biri o‘zining hisobdorligiga, ichki boshqaruviga va yuritish qoidalariga ega bo‘lgan rasmiy vakolatli idoralar bilan aniq hamkorlik qilmoqda.
Eng yaqin muvofiqlik bosqichi 2024 yil mart oyida Hindistonning Moliyaviy razvedka bo‘limi — «Financial Intelligence Unit» (davlat tashkiloti) —da rasmiy ro‘yxatga olish orqali boshlab berildi. Bu qadam «KuCoin» birjasini dunyodagi eng yirik raqamli aktiv bozorlaridan biridagi AML (pul yuvishga qarshi kurashish) va CFT (terrorizmga moliyaviy yordam ko‘rsatishga qarshi kurashish) doirasiga kirgazdi.
Bundan so‘ng, «KuCoin» kompaniyasi Yevropa Ittifoqi, Polsha, Chexiya Respublikasi va El Salvador davlatlarida muvofiqlik maqomini qo‘lga kiritish yoki olish harakatlariga kirishdi. Har bir mintaqa o‘zining oshkoralik, ichki nazorat va foydalanuvchi manfaatlarini himoya qilishga oid maxsus talablarini qo‘ygani tufayli, yig‘ilgan tajriba kompaniyani barqaror va bir xil yondashuvga yetakladi.
Eng so‘nggi muvaffaqiyat esa Avstraliyada erishildi. «KuCoin» birjasi AUSTRAC (davlat tashkiloti) tomonidan raqamli valyuta birjasi sifatida rasmiy ro‘yxatga olingani natijasida, mahalliy bo‘limi Avstraliya uchun bevosita nazorat ostida faoliyat yuritadi.
Barcha omillarni hisobga olsak, ushbu amaliyotlar kompaniyaning aniq va oshkora moslik siyosatiga o‘tishini yaqqol ko‘rsatadi. Birja, endilikda, qoidalarni yengillashtirish emas, balki yanada qattiqlashtirishga harakat qilayotgan bozor regulyatorlari bilan muntazam muloqot qiladi. Bu tashabbus esa platformaning ish modeli ustidan doimiy va tashqi nazoratni talab qiladi.
Sanoatga ta’siri: dunyo bo‘yicha kriptovalyutalar uchun yuqoriroq standartlar kutilmoqda
Kengroq huquqiy muvofiqlik nafaqat «KuCoin» birjasini turli muvofiqlik tizimlariga olib kirdi, balki, har bir yirik birjaga ta’sir qiluvchi umumiy tendensiyani ham aks ettirdi.
Yevropa Ittifoqi, Hindiston, Avstraliya va Gonkong kabi hududlarda davlat tashkilotlari qat’iy shaxsiy identifikatsiya va aniq faoliyat tartibini talab qilgach, butun sohada talablar oshib ketdi.
Bugungi kunda platformalardan aktivlarni saqlash modeli, likvidlikni boshqarish, ichki audit, hamda regulyatorlarga doimiy ma’lumot berish nuqtai nazaridan aniq va kuchli mezonlar kutilyapti. Bir necha mamlakatlarda faoliyat olib boradigan har qanday birja, o‘z qoidalari eng yumshoq bo‘lgan hududga emas, eng qat’iy talab qo‘yayotgan mamlakatga mos kelishini isbotlashi kerak.
Bu esa, o‘z navbatida, yanada yuqori aniqlikdagi tasdiqlash talablarini, oshkora ma’lumotlarni, barqaror va oldindan aytib bo‘ladigan nazorat tizimlarini taqozo etadi.
«KuCoin» birjasining harakati hozirgi paytda sohadagi ana shu yetakchi yo‘nalishdan joy oladi va chetda emas. Uning ro‘yxatdan o‘tishi va xalqaro sertifikatlari, eng yirik kripto birjalar qanday qilib davlat tashkilotlari tomonidan turli mamlakatlarda barqarorlik talab etilganda, o‘z faoliyatini moslashtirishi kerakligini amalda ko‘rsatadi.
Kompaniyaning yangi joylanishi bugungi sanoat yo‘nalishini ham belgilaydi:
- Ixtiyoriy qoidalar soni kamroq bo‘lmoqda
- Majburiy nazorat va tekshiruvlar esa ko‘paymoqda
- Mos faoliyat va yuqori xavfli modellar o‘rtasida aniq ajratish yuzaga kelmoqda.
Bu o‘zgarish nafaqat foydalanuvchilarning kirishini, balki bozor likvidligi, yirik investorlarning o‘zaro bahosini va birjalar kelajakda qabul qilinadigan huquqiy talablarni qanchalik sinchiklab oldindan ko‘ra olishini ham o‘zgartiradi. Ya’ni, soha sekin-asta an’anaviy moliya qoidalari tomon, barqarorlik sari harakat qilmoqda. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi — sohani ayni maqsad sari yetaklamoqda.
«KuCoin» birjasining hozirgi faoliyati o‘zgarishning bir namunasi. Endi esa, keyingi bobda, kompaniya uchun huquqiy taraqqiyot qanday davom etishi haqida to‘xtalamiz.
KuCoin’ning tartibga solish yoʻnalishlari boʻyicha rejasi
Tarmoqli hududlarda olib borilgan ishlar hozirda «KuCoin» birjasi uchun keyingi bosqichga zamin yaratmoqda, bu esa tartib ustidan yanada chuqurroq davlat tashkilotlari bilan hamkorlikka tayanadi.
Masalan, «AUSTRAC»ning (davlat tashkiloti) ro‘yxatida o‘tish ushbu yo‘nalishni aniq ko‘rsatadi. Shu bilan birga, kompaniya kelgusida Yevropa, Osiyo va Lotin Amerikasi bozorlaridagi harakatlari uchun ham ancha yuqori kutilmalarni belgilab bermoqda.
Amaliyotga kelsak, yangi bosqich uchta asosiy yo‘nalishda bo‘ladi.
- Birinchidan, kompaniyadan endilikda qat’iy oshkoralik, tushunarli aktivlarni saqlash modeli va mijoz aktivlarini alohida ajratish talab qilinadigan hududlarda litsenziyani kengaytirishi kutilyapti.
- Ikkinchidan, yangi raqamli aktivlar tizimiga ega bo‘lgan mintaqalarda faoliyat kengaytirish. Bular, masalan, MiCA me’yoriy hujjatlari asosida Yevropa Ittifoqi va litsenziyalash tartibi mavjud Gonkong bo‘lishi mumkin. Chunki bu hududlarda endi birjalar faqat ro‘yxatga olinayotganda emas, balki doimiy ravishda ichki boshqaruv tizimlarini yangilab borishi kerak.
- Uchinchidan, «KuCoin» birjasi o‘zining foydalanuvchilarni tekshirish, monitoring qilish va hisobot tizimlarini barcha hududlarda bir maromda ushlab turishi kerak. Bu orqali foydalanuvchilar ham, davlat tashkilotlari ham har bir hududda bir xil mezonni ko‘radi.
E’tibor bering, bu kutilyotgan talablar faqatgina «KuCoin» (kriptovalyuta birjasi) uchun emas. Ular hozirda turli darajadagi rivojlangan bozorlar va huquqiy muhitda faoliyat yuritayotgan yirik birjalar uchun umumiy yo‘nalishni belgilaydi.
Dunyo miqyosida ishlaydigan platformalar o‘zlari amal qilayotgan eng qat’iy qoidalarga ham rioya qilish bo‘yicha muvaffaqiyatli modelga ega ekanini ko‘rsatishi kerak. Bu esa sohada birlik va yagona, aniq standartlar shakllanishiga zamin yaratadi.
KuCoin uchun oldindagi yo’l
«KuCoin» (kriptovalyuta birjasi) oldidagi keyingi qadamlar aynan mana shu o‘zgaruvchan muhitda belgilanadi. Hozirgi tuzilmasida allaqachon «AUSTRAC» (Avstraliya moliyaviy razvedka xizmati) nazorati, Hindistonda FIU (moliya razvedka boshqarmasi) ro‘yxatidan o‘tganligi, Yevropa va Gonkong tartibga soluvchilar bilan ishlash, hamda tashqi xavfsizlik sertifikatlari mavjud.
Kelajakda esa bu tizimlarni yanada mustahkamlash, ochiqlik, tekshiruv va barcha bozorlar uchun yagona hamda barqaror tartiblarni joriy etishga alohida e’tibor qaratiladi. Bu esa rivojlanib borayotgan raqamli aktivlar bozorida ham huquqiy normativlar silliq va to‘liq amal qilishiga xizmat qiladi.
