Kripto hamjamiyati altkoin mavsumi va Bitkoinning yangi tarixiy maksimal narxiga e’tibor qaratgan bir paytda, boshqa bir voqelik yuzaga keldi. 2025 yil oxiriga kelib, ko‘plab tahlilchilar hozirda «metallar mavsumi» deb atayotgan jarayon boshlanganini ta’kidlashmoqda.
Qimmatbaho metallar va hattoki sanoat metallar bu yil kriptovalyutalardan oshib ketdi. Tahlilchilarning fikricha, bu o‘sish sur’ati keyingi yil ham davom etadi. Shuning uchun asosiy savol paydo bo‘lmoqda: mis kriptovalyutadan ko‘ra jozibaliroq sarmoya variantiga aylanishi mumkinmi?
Buyuk almashinish: metallar 2025 yildagi daromadlarda ustunlik qiladi
«BeInCrypto» axborot agentligi ilgari xabar berganidek, qimmatbaho metallar narxi o‘zining o‘sishini davom ettirmoqda va sarmoyadorlar inflyatsiya, dollar qadrsizlanishi va iqtisodiy xavotirlar sabab aynan metallar bozoriga qiziqmoqda. Oltin, kumush va platina tarixiy eng yuqori narxlarga chiqqan.
«Oltin yil boshidan beri 72% ga oshdi va bu yil kapitalizatsiyasiga $13,2 trillion qo‘shildi. Kumush yil boshidan 155% ga koʻtarilib, 4,2 trillion dollar qiymatga ega bo‘lib, dunyodagi uchinchi yirik aktivga aylandi. Hozirgi natijadan yaqinlashadigan yagona yil 1979 edi — o‘shanda AQSHda iste’mol narxlari indeksidagi inflyatsiya 11%dan oshgan edi. Platina esa yil boshidan beri 159% o‘sib, tarixdagi eng yuqori yillik o‘sishga erisha oldi. 2025 yili kelajak avlodlar tomonidan tez-tez esga olinadigan yilga aylanishi aniq», — deb yozadi «The Kobeissi Letter» (axborot kanali) ijtimoiy tarmog’ida.
Sanoat metallar ham o‘sish jarayonidan chetda qolmadi. Bu hafta boshida mis narxi bir tonnasi uchun birinchi marta 12 000 dollardan oshdi. Bugun «Bloomberg» (axborot agentligi) xabar berishicha, mis Xitoyda yangi rekord darajaga yetdi va AQSHda ham o‘sishda davom etmoqda.
Mis bu yilgi o‘sish sur’ati bo‘yicha Bitkoindan ham o‘zib ketdi – yil boshidan buyon 40% dan ortiq oshdi. Boshqa tomondan, Bitkoin taxminan 6% ga kamaydi. Bu holat tahlilchilar tomonidan «metallar mavsumi» deb baholanmoqda va ularning aksariyati bunday o‘sish kelasi yil ham davom etishini taxmin qilmoqda.
«2026 yilda tovar bozori (xomashyo bozor) o‘z o‘sishini kuchaytirishga moyil, «Bloomberg Commodities Index» yana yangi o‘sish yo‘liga chiqmoqda. Qattiq (real) aktivlar dollarning qiymatini pasaytirish bilan birga, G‘arb davlatlarining yuqori qarzini faqat inflyatsiya orqali qisqartirish mumkinligini ko‘rsatmoqda. Demak, 2026 yilda ham xomashyo bozori o‘sishi kutilmoqda», — dedi investor va treyder Zafar Shayx ijtimoiy tarmog’ida.
Aynan shu holatda mis bozori muhim o‘rin tutmoqda, chunki taklif va talab o‘rtasidagi nomutanosiblik, ya’ni taklif yetishmasligi va talab ortib borishi ko‘plab investorlarda narxlar hali ham o‘sadi, degan ishonchni paydo qilmoqda.
Tahlilchi Otavio Kosta qayd etganidek, narxlar tarixiy rekord darajalarga ko‘tarilayotganiga qaramay, ishlab chiqarishda o‘sish yo‘q. U dunyodagi eng yirik mis yetkazib beruvchi davlatda ishlab chiqarish o‘tgan o‘n yil ichida eng past darajada ekanligini ta’kidladi.
«Mis — 2026 yil uchun eng muhim makro-aktivlardan biri. Bozor chinakam narx shakllanish jarayoniga kirib borishi kutilmoqda. Bu vaziyat, mening fikrimcha, juda keskin va tezkor narx o‘sishiga sabab bo‘lishi mumkin», — deya prognoz berdi Otavio Kosta ijtimoiy tarmog’ida.
Bitkoinni beshtalik tangaga almashtirish: noodatiy savdo
Ayni paytda sohadagi Bitkoin bo‘yicha fikrlar har xil. Asosiy indikatorlar 2026 yil boshida Bitkoin uchun murakkab davr boshlanishi mumkinligini ko‘rsatmoqda. Bundan tashqari, mashhur investor Jim Kremer ham Bitkoin borasida salbiy fikrlar bildirgan.
«Galaxy Digital» (moliyaviy kompaniya) kompaniyasining umumiy tadqiqotlar bo‘limi rahbari Aleks Torn 2026 yilni «bashorat qilib bo‘lmaydigan, juda beqaror yil» deya ta’rifladi. Biroq ayrim mutaxassislar hali ham dunyodagi eng katta kriptovalyuta kelasi yil yangi o‘sish bosqichini boshlashini va tarixiy maksimal narxni yangilashini taxmin qilishmoqda.
Shunday murakkab vaziyatda sarmoyadorlarning ustuvor yo‘nalishlari ham o‘zgarmoqda. Masalan, bir treyder barcha bitkoinlarini sotib, ularning o‘rniga haqiqiy nikellar xarid qildi. Bu sarmoyadorlardagi metallar bilan bog‘liq arbitrajga qiziqish ortayotganini ko‘rsatadi.
«Men barcha bitkoinlarimni sotdim. Ularning o‘rniga hammasini haqiqiy nikellarga almashtirdim. Bir dona nikeldan yasalgan tangani qonuniy to‘lov vositasi sifatida har doim 5 tsentga sotish mumkin. Ammo uning tarkibidagi mis va nikelning o‘zi hozirda 6,2 tsent turadi», — dedi BarkMeta ijtimoiy tarmog’ida.
Oktabr oyida Jessi Kolombo ham menga ko‘ra mis oltin va kumush bozoridagi dastlabki o‘sish bosqichini o‘tkazib yuborgan investorlar uchun imkoniyat sifatida ko‘rilishi mumkinligini aytdi. Demak, kapital oqimi va iqtisodiy xavf kuchayayotgan bir davrda, mis endi obyekt sifatida emas, balki strategik makro-aktiv sifatida tobora ko‘proq qadrlanmoqda.
Bu «metallar mavsumi» oxir-oqibat kripto bozorining jozibasini so‘ndiradimi yoki yo‘qmi — hozircha noma’lum. Biroq, mishga bo‘lgan qiziqishning o‘sishi bozordagi ba’zi ishtirokchilar hozirda raqamli hikoyalarda emas, balki real taqchillikda ishonch izlayotganini ko‘rsatmoqda.
