«Midnight Foundation» nodavlat tashkiloti Blockdaemon kompaniyasi va «Shielded Technologies» texnologiya kompaniyasini Midnight tarmog‘ining federativ tugun operatorlari sifatida qo‘shdi. Shu bilan birga, loyiha asosiy tarmoq — ya’ni mainnet — ishga tushishga tayyorlanayotgan bir vaqtda, dastlabki operatorlar soni to‘rt taga yetkazildi.
Bu ikki tashkilot, avvalgi hamkorlar sifatida belgilangan «Google Cloud» (bulutli xizmatlar kompaniyasi) va «AlphaTON Capital» sarmoyaviy kompaniyasi bilan birga tarmoqning dastlabki infratuzilmasini qo‘llab-quvvatlaydi.
Bu Midnight’ning «asossiz maxfiylik emas, balki o‘ylangan maxfiylik» yondashuvining bir qismi. U nol bilimli tizimlar va tanlab ma’lumot oshkor qilish texnologiyasidan foydalanadi. Bunday yondashuv, onlayn blokcheyn bozorida qatnashuvchilar ishonchlilik va tekshiruv imkoniyatiga ega bo‘lishi uchun, lekin maxfiy ma’lumotlar ochiq daftarga joylashtirilmasligini ta’minlash shart bo‘lgan yangi tartibga solinadigan bozorlarda talab qilinmoqda.
Asosiy tarmoq, ya’ni mainnet, 2026-yil mart oyining oxirida ishga tushirilishi rejalashtirilgan. 2026-yil o‘rtasidan boshlab tarmoq bosqichli ravishda federativ modeldan ko‘ra kengroq markazsiz dasturga o‘tishni boshlaydi.
Federatsiyalashgan tugun operatorlari haqida batafsil tushuntirish
«Midnight Foundation» nodavlat tashkilotining ma’lumotiga ko‘ra, mainnet dastlab kichik sonli federativ tugun operatorlari bilan ishga tushadi. Bular alohida tashkilotlar bo‘lib, ular ishtirok va hamkorlik uchun aniq belgilangan qoidalar asosida protokolni yuritadilar. Fond bu modelni barqaror faoliyatni ta’minlash uchun ishga tushirish bosqichida tanlagan, keyinchalik asta-sekin markazsiz tizimga o‘tish rejalashtirilgan.
Amalda, ushbu operatorlar protokol qoidalariga rioya qilinishini va tarmoqning o‘zaro bog‘langan (peer-to-peer) qatlamini ta’minlab turadigan asosiy tugun dasturini boshqaradi. Midnight’ning o‘z hujjatlarida tugun — bu protokol mantiqini amalga oshiradigan va tarmoq ishlashini boshqaradigan infratuzilma komponenti sifatida tasvirlangan. Bu arxitektura ko‘proq ruxsat etilgan va ochiq ishtirok etishga imkon berish uchun yaratilgan.
Midnight shuningdek, operatorlar allaqachon sinov tarmog‘ida faoliyat yuritayotganini va ularni asosiy tarmoqqa qo‘shishdan maqsad dastlabki ishga tushirishda yirik kompaniyalar darajasidagi ishonchli poydevorni ta’minlash ekanini ta’kidlaydi. Shu bilan birga, markazsizlashuv yo‘llanmasi 2026-yil davomida davom etadi.
Bu nima uchun tashkilotlar uchun muhim?
Ochiq blokcheynlar odatda barcha faoliyatni oshkora qiladi. Bu esa muhim ma’lumotlar — masalan, tomonlar, pozitsiyalar, narx belgilash usullari va mijoz identifikatorlari — doimiy saqlanib qolinadigan ochiq kitobda har kim tomonidan ko‘rilishiga olib kelishi mumkin.
Aynan shu o‘rinda nol bilimli tizimlar ahamiyat kasb etadi. Nol bilimli isbot — bu bir kishi o‘zining biror bayonoti haqiqatligini isbotlasa-da, aynan qanday ma’lumot borligini oshkor qilmaydi. Qisqacha aytganda: «faqat zarurini isbotlang, qolganini yashiring».
Midnight ham tanlab ma’lumot ochiqlashni shu tarzda taqdim etadi. Masalan, faqat kerakli atributlarni (masalan, ishtirok etish huquqini tekshirish) ko‘rsatib, boshqa ma’lumotlarni maxfiy saqlaydi. Bu usul, huquqiy va amaliy talablar mavjud bo‘lgan muhitda, zarur ochiqlikni ta’minlash uchun ishlab chiqilgan.
Midnight bu yondashuvni «o‘ylangan maxfiylik» deb ataydi, ya’ni maxfiylik har doim emas, balki kontekstga bog‘liq. Ichki tuzilish esa nol bilimli aqlli shartnomalar asosida qurilgan. Bundan tashqari, jamoatchilik boshqaruvi uchun NIGHT tokeni va amallarni bajarish uchun DUST maxfiy resursi mavjud.
Har bir uchirish operatori nima olib keladi
- Blockdaemon kompaniyasi yirik mijozlarga tugun va staking infratuzilmasini sotadi. O‘zini 400 dan ortiq muassasa uchun 110 milliard AQSh dollaridan ko‘proq raqamli aktivlarni xavfsiz saqlovchi sifatida taqdim etadi. Midnight Blockdaemon kompaniyasining tarmoqda yuqori darajadagi maxfiylik imkoniyatiga ega, boshqarilishi va monitoringi oson bo‘lgan infratuzilma taklif qilishini ta’kidlaydi. Bu banklar, kusto’dianlar va fondlar uchun muhim ahamiyatga ega.
- «Shielded Technologies» texnologiya kompaniyasi o‘zini Input Output (tadqiqot kompaniyasi)dan ajralib chiqqan tashkilot deb ta’riflaydi va Midnight’ning asosiy texnologik hamkoridir. Bu kompaniya Midnight’ning maxfiylik konsepsiyasini amalga oshirishda chuqur ishtirok etadi. Federativ tugunni boshqarish orqali, Shielded kompaniyasi o‘zi ishlab chiqqan infratuzilma uchun javobgarlikni zimmasiga oladi.
- «Google Cloud» bulutli xizmat kompaniyasi Midnight bahosiga ko‘ra, xavfsizlik va ishonchlilik bo‘yicha asosiy hamkor vazifasini bajaradi. Midnight «Google Cloud» kompaniyasining Mandiant xavfsizlik bo‘limi tahdidlarni kuzatish va favqulodda vaziyatlarga javob berishda yordam beradi, deb hisoblaydi. Bundan tashqari, Midnight’ning nol bilimli tizimi Google Cloud Confidential Computing xizmatidan foydalangan holda, ma’lumotlar qayta ishlanayotganda ham ularni himoya qiladi.
- «AlphaTON Capital» sarmoyaviy kompaniyasi tarqatish va Telegram ijtimoiy tarmog‘i bilan bog‘liqlikka hissa qo‘shadi. Nasdaq birjasida (ATON) ro‘yxatdan o‘tgan ushbu kompaniya Midnight loyihasida asosiy tugunlardan birini ishga tushirish va Midnight’ning maxfiylik qatlamini Telegram ijtimoiy tarmog‘i va TON ekotizimi bilan moslashtiradigan dasturiy ta’minot ishlab chiqishda hamkorlik qiladi.
Keyingi bosqichda nimalar kutilyapti?
Midnight hozirda ishga tushirish dasturini aniq muddat bilan belgiladi. 2026-yil 17-fevral kuni «Midnight Foundation» nodavlat tashkiloti Blockdaemon va Shielded Technologies kompaniyalarini federativ tugun operatorlari sifatida e’lon qildi. Shu tariqa, Google Cloud bulutli xizmat kompaniyasi va AlphaTON Capital sarmoyaviy kompaniyasi bilan birga to‘rt nafar asosiy operator ro‘yxati shakllandi.
18-fevral kungi ma’lumotda, operatorlarni jalb etish jarayoni bevosita ishga tushirish bosqichiga bog‘liq ekani ta’kidlandi va Midnight asosiy tarmog‘i mart oyining oxirida – Kūkolu bosqichi («federativ mainnet» fazasi) doirasida ish boshlashi yana bir bor eslatib o‘tildi.
Loyiha ishga tushguncha, Midnight qo‘shimcha texnik tayyorgarlik yangiliklari va tugun hamkorlari haqida batafsil ma’lumotlarni e’lon qilishini bildirgan. Masalan, AlphaTON sarmoyaviy kompaniyasining tugun shartnomasi ochiqlanishida 10 ta asoschi Midnight tugunidan biri sifatida qayd etilgan. Demak, kelgusida ham yana operatorlar nomzodi e’lon qilinishi kutilyapti. Ishga tushganidan so‘ng fond tomonidan federativ model jamoaviy bloklarni ishlab chiqishga o‘tishdagi ko‘prik sifatida tasvirlanmoqda.
Bozordagi ishora
Operatorlar sonining oshishi Midnight loyiha boshida yirik kompaniyalar talablariga mos barqarorlik va ishonchlilikka alohida urg‘u berilayotganini ko‘rsatadi. «Midnight» asosiy tarmoqni federativ tugun operatorlari bilan boshlashini, ular aniq belgilangan ishtirok qoidalari asosida faoliyat yuritishini va kelgusida bu tizimdan asta-sekin voz kechishga harakat qilinishini bildirib o‘tgan.
Albatta, huquqiy talablar bilan muvofiq ishlaydigan maxfiylik faqat kriptografik texnologiyalar va tanlab ma’lumot oshkor qilinishi bilan emas, balki ishonchli, hisobdor infratuzilma bilan ham bog‘liqdir.
Mart 2026 oxirida asosiy tarmoq ishga tushgunga qadar yana qo‘shimcha operatorlar va kutilayotgan texnik tayyorgarlik yangiliklariga hamda ilk ishga tushiriladigan real dasturlarga albatta e’tibor bering.
