«Moonwell» kredit platformasi (lending protocol) payshanba kuni taxminan 8,7 million dollar mablag‘ni ekspluatatsiya natijasida yo‘qotdi. Bu safar hech qanday aqlli shartnoma (smart contract) buzilmadi. Hujumchi «Mamo» (Base platformasida yaratilgan kichik token) tokeniga ancha baland narx bera oldi va u asl qiymatidan yuqoriroq ko‘rsatildi.
Sun’iy ravishda oshirilgan narx hujumchiga haqiqiy qiymatga ega bo‘lgan aktivlar, jumladan, «Coinbase» kompaniyasining «O‘ralgan Bitkoin» (cbBTC) tokeni va «USD Coin» (USDC) nisbatida qarz olish imkonini berdi. «Blockaid» xavfsizlik kompaniyasi (security firm) bu faoliyatni erta aniqladi va «Moonwell» yangi kredit ajratishni bir necha soat ichida to‘xtatdi.
Moonwell’dagi ekspluatatsiya qanday ishlagan?
Bu hujumda asosiy o‘zgarish kodda emas, narxda bo‘ldi. «Blockaid» kompaniyasi hisobotida aytilishicha, hujumchi «Mamo» tokeni garovining qiymatini manipulyatsiya qilib, «Moonwell»ning mCBTC bozoridan cbBTC tokenlarini olib chiqishga muvaffaq bo‘lgan. Dastlabki hisob-kitobga ko‘ra, jami 50,6 cbBTC tokeni olib ketilgan, bu esa 4 million dollardan ziyod miqdorni tashkil qiladi.
«Mamo» — «Mamo» loyihasining Base platformasidagi daromad (foyda) olish vositasi bo‘lgan tokeni hisoblanadi. Ayni vaqtda barcha «Mamo» tokenlarining umumiy qiymati taxminan 7,6 million dollarni tashkil etadi va bitta token narxi 0,011366 dollarga yaqin. Kichik hajmdagi bozorda narxni sun’iy oshirish (pump qilish) oson va arzon.
Hamma hujum mana shu soddalikka borib taqaldi: «Mamo» tokenini arzimas bozor hajmida qimmat qilib, uni soxta narxda garov sifatida taqdim etib, haqiqiy qiymatga ega tokenlarni (aktivlarni) qarzga olish. «Moonwell» protokoliga narx ma’lumotini yetkazib beruvchi tizim — oracle (narxlarni eltiruvchi tizim), sun’iy narx o‘sishini haqiqiy deb qabul qildi.
Keyinroq «PeckShield» xavfsizlik kompaniyasi jami yo‘qotishlar miqdorini 8,7 million dollarga baholadi. Bu miqdor har bir «Mamo» tokenining umumiy bozor qiymatidan ham ortiq. Ularning ma’lum qilishicha, o‘zlashtirilgan mablag‘lar hozirda DAI steyblkoinida, manzili 0xD71d boshlangan hamyonda saqlanyapti.
Qayta tiklash savollarida kredit chegaralari bir «vey» (eng kichik birlik)gacha kamaytirildi
«Moonwell» muammo yuz berganini tan oldi va vaziyatni to‘xtatish ustida ishlayotganini bildirdi.
«Base platformasidagi MAMO Core Market’ida muammo mavjudligini bilamiz va faol ravishda o‘rganmoqdamiz. Oldini olish chorasi sifatida, Base’dagi barcha asosiy bozorlarda kredit limiti 1 veyga o‘rnatildi. Bu esa yangi qarzlar berilishining oldini olib, salbiy oqibatlarni cheklaydi», — deb yozdi jamoa X (ijtimoiy tarmog’i) sahifasida.
Bir vey — bu eng kichik birlik hisoblanadi. Ushbu o‘zgarish yangi kredit ajratilishini to‘liq bloklaydi, ammo yechib olish imkoniyatiga ta’sir qilmaydi. Shuningdek, «Mamo» va «Moonwell» boshqaruv tokeni (WELL) bo‘yicha ham maksimal ta’minot limiti bir veyga tushdi.
Payshanba kungi ekspluatatsiya birinchi emas. «Moonwell» uchun koddagi xatodan ko‘ra, noto‘g‘ri narx ma’lumotlari ko‘proq zarar keltirmoqda. 2025-yil noyabrida wrsETH oracle’dagi nosozlik taxminan 3,7 million dollarlik qarzdorlikka sabab bo‘lgan edi. 2024-yil fevralida esa cbETH oracle tartibsizligi yana 1,78 million dollar ziyon keltirdi. Narxni noto‘g‘ri ko‘rsatish bilan bog‘liq muammolar o‘n oy ichida platformaga jami 14 million dollardan ortiq zarar yetkazdi.
Boshqa DeFi soha platformalarida ham xuddi shunday zaifliklar uchramoqda. «Term Labs» kompaniyasi (DeFi tashkiloti) yakshanba kuni boshqaruv tizimidagi ekspluatatsiya natijasida taxminan 8,5 million dollar yo‘qotdi. Analitiklar tobora ko‘proq «DeFi»dagi eng yirik yo‘qotishlarni buzilgan kod emas, balki iqtisodiy tizim (dizayn)dagi xatolar bilan izohlamoqda.
«Moonwell» tez orada navbatdagi yangilanishni e’lon qilishini bildirdi. Asosiy savollar ikki sondan iborat bo‘ladi. Birinchisi, «Mamo» narxi barqarorlashganidan keyin qoladigan umumiy yomon qarz miqdori. Ikkinchisi esa — platformadan chiqmoqchi bo‘lganlar uchun qancha cbBTC va USDC qolgani. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi shu raqamlarga bog‘liq.
