Bugun «Nvidia» kompaniyasi (texnologiya kompaniyasi) o‘zining ikkinchi chorakdagi moliyaviy natijalarini e’lon qiladi. Bu hisobot Vol-strit (AQSh moliyaviy bozori) yopilganidan so‘ng nashr qilinadi va kompaniyaning investorlarga taxminan 91 milliard dollar daromad olib kelishi kutilmoqda.
Ushbu natijalar, «Sunʼiy intellekt»ga (AI) qilingan xarajatlar bir nechta yirik mijozlargami yokiyoki ko‘plab xaridorlarmi, shuni aniqlab beradi. «Nvidia» hozirda dunyodagi eng yirik kompaniya (texnologiya kompaniyasi) bo‘lib, aksiya narxlari bo‘yicha yetakchilik qilmoqda. Uning grafik protsessorlari bugungi kunda sunʼiy intellektni o‘qitish va undan foydalanishda asosiy hisoblash quvvatini ta’minlab beradi.
Mijozlarning bir joyga to‘planishi hisobotni «sinovga» aylantiradi
«Nvidia» kompaniyasining aprel oyidagi choraklik hisoboti shuni ko‘rsatdiki, uchtalik yirik mijoz umumiy daromadning mos ravishda 21%, 17% va 16% qismini to‘ldirgan. Xuddi shu uchta xaridor kompaniyaning jami qarzdorliklari (accounts receivable)ning 64 foizini tashkil qilgan.
Kompaniya o‘tgan chorakdan boshlab «hiperskaler» (yirik ma’lumot markazlari) daromadini boshqa mijozlardan tushadigan savdo daromadidan alohida ko‘rsata boshladi. Hiperskaler savdolari ketma-ket ravishda atigi 12% ga o‘sdi, boshqa mijozlardan bo‘lgan daromad esa shu vaqt oralig‘ida 31% ga ko‘tarildi.
Investorlar bugun bu tafovut yanada kattalashadimi yoki yo‘qligini ko‘rishni istaydi. Yirik bulutli xizmat ko‘rsatuvchi kompaniyalardan tashqaridagi tezroq o‘sish, asosan yirik xaridorlarga qaramlik haqida xavotirni kamaytiradi. Bu o‘z-o‘zidan hammani «Nvidia»ning barcha ma’lumot markazi ishlari bir necha yirik xaridorlarga bog‘liq emasligini bildiradi.
Birinchi moliyaviy ko‘rsatkichlar oldi kutilishi shuni ko‘rsatganki, investorlar haqiqiy tashqi talabga ishonchli dalil izlayapti. Ammo «Nvidia»ning o‘z mijozlariga taqdim etgan moliyalashtirish imkoniyatlari bu manzarani notiniq qilib yuboradi.
Moliyalashtirish bitimlari talab haqidagi tasavvurni chalkashtiradi
Yaqinda «Nvidia» olti ta katta Vol-strit firmalari — «Apollo» (sarmoya shirkati), «BlackRock» (moliyaviy xizmat shirkati), «Blackstone» (sarmoya shirkati), «Brookfield» (sarmoya boshqaruvchisi), «Goldman Sachs» (investitsiya banki) va «KKR» (investitsiya kompaniyasi) bilan moliyalashtirish bo‘yicha kelishuvga erishdi. Ushbu platforma sunʼiy intellekt infratuzilmasiga 500 milliard dollardan ortiq mablag‘ jalb qilishni maqsad qilgan. «Nvidia» bosh direktori Jensen Xuange bu strategiyani kompaniya matbuot xabarida izohlab o‘tgan.
«Sunʼiy intellektda hisoblash quvvati – bu daromaddir. «Nvidia» hisoblash texnologiyasi aynan mana shu rol uchun juda mos», deydi u.
Bunday sotuvchi tomonidan qo‘llab-quvvatlangan moliyalash modeli, tashqi kuzatuvchilarga sunʼiy intellekt sohasidagi haqiqiy talabni kompaniya o‘zi moliyalashgan bitimlardan ajratib ko‘rsatishni qiyinlashtiradi. Shu oyda ham shunga o‘xshash xavotir yuzaga chiqqan: «NVDA» aksiyalari yangi aylanma moliyalashtirish bitimi elon qilinishi fonida ham pasaydi.
Bu holat faqat bitta kompaniya aksiyalari narxigagina bog‘liq emas. O‘tgan chorakda sunʼiy intellekt sohasidagi kompaniyalar aksiyalari ommaviy sotuvga chiqarildi va bu natijada «Bitkoin» (kriptovalyuta)ning narxi ham keskin pasaydi. Ana shu katta texnologik kompaniyalar sotuvlari haqida yozilgan maqolalar sunʼiy intellekt va kriptovalyuta bozorlarining qanchalik chambarchas bog‘liqligini ko‘rsatdi.
Joriy chorakda «Nvidia»ning bo‘lajak rejalari yanada ahamiyatli bo‘lib, og‘irlik kasb etmoqda. Kompaniyaning yangi avlod «Rubin» platformasi shu kuzda mijozlarga yetkazib berila boshlaydi. Boshqaruvchilar dastlabki mijozlarning bu mahsulotni qanday qabul qilayotganiga oid savollarga javob berishlari kutilmoqda.
«Nvidia» ogohlantirgan: chip arxitekturasi almashishi natijasida daromad darajasida tebranishlar bo‘lib turadi. Xaridorlar yangi uskunani xarid qilishni kechiktirishi yoki uni kutganidan ham sekinroq qabul qilishlari mumkin.
Bugungi e’lon qilinadigan raqamlar sunʼiy intellektda «katta pufak» bor-yo‘qligiga aniq javob bermaydi. Biroq hiperskaler va keng korporatsiya xaridorlari orasidagi tafovut muhim ahamiyat kasb etadi. Moliyaviy ta’sir yuzasidan har qanday yangi ma’lumot ham ahamiyatli bo‘ladi. Ularning barchasi birgalikda investorlarning keyingi chorakda sunʼiy intellekt sohasidagi tavakkalchilikni qanday baholashlariga ta’sir qiladi.
