Oltin narxi bir unsiya uchun 5 000 AQSH dollaridan oshib, ushbu qimmatbaho metall uchun tarixiy ko‘rsatkichni o‘rnatdi.
Bu holat sarmoyadorlar orasida AQSH dollarining davomiy qadrsizlanishidan xavotir ortayotganini anglatadi. Shu bilan birga, «Bitkoin» va «Efirium» hali ham o‘zining muhim darajalaridan ancha pastda turibdi.
Oltin AQSh dollari qadrsizlanishi fonida 5 000 dollardan oshdi
Ushbu material tayyorlanayotgan paytda oltin bir unsiyasi uchun 4 987 AQSH dollaridan sotilmoqda. 24-yanvar kuni esa u kun ichida 5 009 dollarlik yangi rekord narxga chiqqan edi. So‘nggi 24 soatda ushbu qimmatbaho metallar narxi deyarli 20% ga oshdi.
Bu orada AQSH Dollari Indeksi (DXY) 97.45 ga tushib ketdi. Bu ko‘rsatkich bir necha oy ichidagi eng past darajaga tushdi hamda oxirgi marta 2025-yil sentyabr oyida kuzatilgan edi.
Oltin narxining ko‘tarilishi blokcheynda ham katta harakatlar bilan bir vaqtda yuz berdi. Masalan, «Bybit» birjasi (birja) da bir treyder 7 million USDT kiritib, 843 XAUT (bu 4,17 million dollarga teng) yechib oldi. Bu kutilmaganda tokenlashtirilgan oltinga bo‘lgan qiziqish fiat-valyutalar narxining tebranishiga qarshi vosita sifatida oshayotganini ko‘rsatadi.
Blokcheyn tranzaksiyalarini kuzatuvchi «Lookonchain» (platforma) ushbu yirik XAUT sotib olinishi so‘nggi oylar ichida tokenlashtirilgan oltinning eng katta harakatlari qatoriga kirganini ta’kidladi.
Ushbu savdo natijasida sarmoyadorlar foyda olish yoki aktivlarni qaytadan taqsimlash strategiyalarini ko‘rmoqdalar, ayniqsa oltin narxi misli ko‘rilmagan darajaga chiqqanda.
Kriptovalyutalar odatda fiat pulga muqobil deb qaralgan, biroq so‘nggi holatlar oltinning raqamli aktivlarga nisbatan mustahkamligini yana bir bor namoyon qildi.
«Efirium» har biri 2 958 AQSH dollaridan, «Bitkoin» esa 89 615 dollardan savdolashmoqda. Oltin narxining o‘sishi so‘nggi haftalarda asosiy kriptotokenlardan ham tezroq bo‘ldi. Bunday farq iqtisodiy noaniqlik davrlarida oltinning «panoh aktiv» sifatida ahamiyati saqlanib qolishini ko‘rsatadi.
AQSH dollarining qadrsizlanishi narxlarning oshishining asosiy omili bo‘ldi. Yaqinda bozorga oid sharhlarga ko‘ra, AQSH dollari o‘tgan yil davomida oltinga nisbatan deyarli 50% ga qadrsizlangan. Ayniqsa, bu – AQSH tarixidagi eng katta qadrsizlanish sifatida qayd etilmoqda.
Dollar zaiflashuvi va tovar bozori bosimini hisobga olgan holda, oltin narxi 6 500 dollarga yetishi mumkinmi?
Tahlilchilar dollar qadrsizlanishi davom etsa, odamlar nafaqat oltin, balki inflyatsiyaga chidamli boshqa qimmatli aktivlarga ham aktiv tarzda sarmoya kiritishini ogohlantirmoqda.
Bunday vaziyatda umumiy kayfiyat oltindan foyda olish tarafdori, ayniqsa qisqa muddatli istiqbolga qarab ijobiylik saqlanib turibdi.
«Oltin narxi kelgusi haftalar va oylar davomida qanday namoyon bo‘lishi mumkin. Men baholaymanki, oltin hozirgi o‘sishini 5 400 – 5 600 dollarga yetguncha davom ettiradi, keyin 10% qisqa pasayish, biroz turg‘unlik va yana o‘sish boshlanadi va 2026-yil yozgacha narx 6 500 dollarga yetishi mumkin. Agar shunday bo‘lsa, bu hozirgi darajaga nisbatan 30% o‘sish demakdir…», — deya ta’kidlaydi sarmoya boshqaruvchisi va moliyaviy tahlilchi Rashad Hajiyev.
Bu prognoz «Goldman Sachs» (moliyaviy tashkilot) tadqiqotlari bilan hamohang, ya’ni oltin narxi 2026-yilga borib 5 400 AQSH dollarigacha ko‘tarilishi mumkin. Xabar berilishicha, «Bank of America» (bank) ham oltin bahosi 2026-yil bahorida 6 000 dollarga yetishini kutmoqda.
Mis yetishmovchiligi va dollar zaifligi fonida oltin xavfsiz aktiv sifatida eʼtiborga tushmoqda
Oltin narxining keskin ko‘tarilishi boshqa qimmatbaho tovarlar bozori bosimi bilan ham izohlanadi. Milliarder olmos va mis sanoati tadbirkori Robert Fridland yaqinda mis bozorida mavjud strukturaviy muammolarni ta’kidladi. U global yalpi ichki mahsulot o‘sishi va elektrlashtirish uchun zarur bo‘lgan mis ta’minotida potensial yetishmovchilik haqida ogohlantirdi.
«Biz har yili 30 million tonna mis iste’mol qilyapmiz, shu miqdordan faqat 4 million tonnasi qayta ishlanadi… Kelgusi 18 yil ichida oxirgi 10 000 yilda qazib olingan misdan ko‘proq miqdor qazib olishimiz kerak bo‘ladi», — deb sanab o‘tdi Fridland, qimmatbaho metallar hamda boshqa tovar bozorlari ta’minot bosimi ostida qolayotganini uqtirdi.
Dollarning qadrsizlanishi, ta’minot zanjiridagi muammolar va oltin narxining tarixiy o‘sishi birga kelib, ham imkoniyat, ham xavf tug‘diradi. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi muhim ahamiyat kasb etadi.
Bybit birjasidagi 4,17 million dollarlik XAUT bitimi yirik sarmoyadorlarning tokenlashtirilgan oltindagi kelgusidagi harakatlarini anglatishi mumkin.
Boshqa tomondan, umumiy makroiqtisodiy muhit shuni ko‘rsatadiki, oltin sarmoyalarni saqlab qolishda, kriptovalyutalar va fiat valyutalar beqarorligi ortgan bir paytda, tobora muhim himoya vositasiga aylanmoqda.
