Kriptovalyuta bozorlarida yangi turdagi ishtirokchilar paydo bo‘lmoqda. «OpenClaw» (mustaqil ishlaydigan sun’iy intellekt — AI platformasi) ilgari faqat odamlarga mo‘ljallangan blokcheyndagi tizimlar bilan bevosita hamkorlik qilmoqda — bu endi kuzatuvdan amaliy harakatga o‘tdi.
Ushbu sun’iy intellekt agentlari turli tarmoqlarda faoliyati kengayayotgani sababli, ularning bozor rolini e’tibordan chetda qoldirib bo‘lmaydi.
OpenClaw nima?
«OpenClaw» ochiq kodli, mustaqil ishlaydigan sun’iy intellekt assistenti bo‘lib, u ilk bor 2025-yil oxirlarida paydo bo‘ldi. Shundan beri, bu loyiha texnologiya va kriptovalyuta jamoalarining e’tiboriga tushdi. Uni dasturchi Petr Shteynberger yaratilgan; dastlab bu loyiha Clawdbot nomi ostida chiqarilgan.
Loyiha «GitHub» (dasturchilar platformasi) va ijtimoiy tarmoqlarda tez mashhurlik kasb etgach, u bir qator tezkor nom o‘zgarishlarni boshdan kechirdi. «Anthropic» (AI kompaniyasi) tomonidan savdo belgisi muammolari ko‘tarilgach, dastlab Clawdbot nomidan Moltbot nomiga o‘zgarildi, keyinchalik esa jamoa «OpenClaw» nomini tanladi.
«Bu nom loyihaning mohiyatini aks ettiradi: Open — ochiq kodli va har kim uchun ochiq, jamoa asosida ishlab chiqilgan. Claw — bizning omar (dengiz hayvoni) ildizimizdan dalolat, biz qayerdan chiqqanimizni bildiradi», — deya yozadi Petr Shteynberger o‘zining blogida.
So‘nggi kunlarda «OpenClaw» yanada kengroq e’tiborga sazovor bo‘ldi. «GitHub»dagi yulduzlar soni 24-yanvardagi qariyb 7 800 tadan 147 000 taga yetdi.
An’anaviy matnli suhbat AI vositalaridan farqli ravishda, «OpenClaw» foydalanuvchi nomidan amalda harakat qiladi. U elektron pochta yuborishi, taqvimni boshqarishi, ish jarayonlarini avtomatlashtirishi va bir necha qurilmalarda bevosita chat oynasi orqali ishlashi mumkin.
Sistema mashhur xabar almashish platformalari bilan birlashadi hamda foydalanuvchi belgilagan qoidalarga muvofiq harakat qiladi; bunda platformaga bog‘liq mantiq emas, aynan foydalanuvchi talablari asosiy o‘rinni egallaydi.
«OpenClaw» quyidagi uchta asosiy xususiyatga ega:
- Doimiy xotira: «OpenClaw» har safar qayta o‘rnatilib ketmaydi, balki oldingi faoliyatlarni eslab qoladi, foydalanuvchi xohish va odatlarini o‘rganadi, loyihalar rivojlanishini kuzatadi.
- Faol xabarnomalar: Agent foydalanuvchi so‘rovini kutmasdan, qisqa ma’lumotlar, eslatmalar va qisqacha sharhlarni yuborishi mumkin.
- Haqiqiy avtomatlashtirish: «OpenClaw» bog‘langan turli vositalarda topshiriqlarni bajaradi, jumladan, uchrashuvlarni rejalashtirish, elektron pochta boshqaruvi, tadqiqot, hisobot va ish jarayonini boshqaradi.
OpenClaw kriptovalyuta bozorlarida
Bu model kriptovalyuta sohasida ham paydo bo‘lib bormoqda. Foydalanuvchilar tomonidan ijtimoiy tarmoqlarda keltirilgan misollarga ko‘ra, «OpenClaw» kriptovalyuta hamyonidagi harakatlarni kuzatish, airdroplar (tokenlar bepul tarqatilishi) bilan bog‘liq jarayonlarni avtomatlashtirish va boshqa vazifalarda qo‘llanilmoqda.
Bu vosita bashorat bozorlari (ya’ni oldindan taxmin qilish platformalari)da ham paydo bo‘ldi. Bu yerda, zanjir ustida ochilgan pozitsiyalar bilan ishlash orqali, avtomatlashtirilgan savdo eksperimentlari soni ko‘paymoqda. «Polygon» (blokcheyn tarmog‘i) xabariga ko‘ra, «OpenClaw» agentlari «Polymarket» (bashorat platformasi)dagi zanjirdagi pozitsiyalar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishlamoqda.
Boshqa zanjirlar ham, shu jumladan «Solana» blokcheyn tarmog‘i, uni o‘z ekotizimiga qo‘shishga oshiqmoqda. «Base» blokcheyn tarmog‘ida ishlovchi «Virtual Protocol» loyihasi e’lon qildi: endi har bir «OpenClaw» agenti boshqa agentlarni topishi, yollashi va blokcheyn orqali haq to‘lashi mumkin.
Xavf va xavotirlar
Avtonom sun’iy intellekt agentlaridan foydalangan holda kriptovalyuta bozorlarida yangi savollar yuzaga chiqmoqda. «OpenClaw» kabi vositalar mustaqil harakat qilgani sababli, noto‘g‘ri sozlanishlar yoki xavfsizligi buzilgan agentlar kutilmagan tranzaktsiyalar, moliyaviy yo‘qotishlar va suiste’mollarga olib kelishi mumkin.
Shu bilan birga, bozordagi halollik masalalari ham kun tartibiga chiqmoqda. Ko‘proq agentlar blokcheyn tizimlari bilan bog‘lanar ekan, avtomatik strategiyalar bozorga beqarorlik olib kelishi yoki takroriy natijalar (feedback loops)ga sabab bo‘lishi mumkin. Ayniqsa, bashorat platformalarida narxlar yangi axborotga tezda javob qaytaradi.
Yakunida, agentlar boshqaruvida kuchaygan harakatlar tartibga solish va javobgarlik bo‘yicha yangi muammolarni yuzaga chiqaradi.
«Foydalanuvchi nomidan harakat qiluvchi sun’iy intellekt agentining noaniqligi — bu kamchilik, afzallik emas. Ishlar kutilmaganda noto‘g‘ri ketishi uchun ko‘plab imkoniyatlar bor, to‘g‘ri ketishi uchun esa juda kam. Misol uchun, ‘sizning nomingizdan notog‘ri kishiga xat yuborildi’ kabi holatlar uchraydi», — dedi «Network School» (ta’lim tashkiloti) asoschisi Balaji Shrinivasan o‘z fikrida.
Avtonom dasturiy ta’minot tomonidan amalga oshirilgan harakatlar, ayniqsa bu harakatlar moliyaviy operatsiyalar bilan bog‘liq bo‘lsa, buning uchun kim javobgar bo‘lishi masalasi hali to‘liq aniq emas.
