Osiyo fond bozorlarida AQSH Prezidenti Donald Trampning eng so‘nggi bojlar haqidagi tahdidlariga eʼtibor berilmadi. Mintaqaviy indekslar o‘z tarixiy maksimumiga yaqin turdi, Janubiy Koreyada esa kun davomida kutilmagan o‘sish kuzatildi.
Bunday sokin munosabat investorlar Donald Trampning savdo sohasidagi bayonotlariga endi unchalik jiddiy ahamiyat bermasligini ko‘rsatadi. Ko‘pchilik uning bu gaplarini real siyosiy o‘zgarish emas, balki muzokara usuli deb bilmoqda.
Osiyo ortiqcha gap-soʻzga eʼtibor bermaslikni oʻrganmoqda
Donald Trampning Janubiy Koreya mahsulotlariga bojlardan ogohlantirishi fonida ham Osiyo aksiyalari keng ko‘lamda o‘sdi. Gonkongning «Hang Seng» indeksi 1,19%ga, Yaponiyaning «Nikkei 225» ko‘rsatkichi 0,78%ga, Avstraliyaning «ASX» indeksida 0,92%ga, Shanxayning «Shanghai Composite» indeksi esa 0,43%ga o‘sdi.
Tahlilchilar ta’kidlashicha, investorlar Donald Tramp tahdid bildirgach, keyinroq undan voz kechishini yaxshi bilib olishgan. Ularning fikriga ko‘ra, bu safargi qaror ham mehribonlik emas, balki taktika sifatida ishlatilmoqda.
Donald Tramp bir necha bor bojlardan foydalanib, muzokara olib borgan. Ko‘p hollarda esa bu tariflarni kechiktirgan yoki bekor qilgan. Shu oy boshida u Yevropa mahsulotlariga nisbatan, ya’ni Grenlandiya masalasida boj joriy qilish bilan tahdid qilgan edi, so‘ngra bu fikridan qaytdi. Xuddi shunday vaziyat Kanada bilan ham yuz berdi. Bozordagilar bu holatni «TACO» – «Tramp har doim ortga qaytadi» deb atashadi.
Janubiy Koreyaning Kospi indeksida tarixiy o‘zgarish yuz berdi
Donald Tramp «Truth Social» ijtimoiy tarmog‘ida dushanba kuni post qoldirib, Janubiy Koreya avtomobillari, avtomobil qismlari, yog‘och mahsulotlari va dorilariga bojlarni 15%dan 25%gacha oshirishini aytdi. Bundan tashqari, o‘zaro teng bojlar tavsiya etilayotganini ham bildirdi. U bunga asos sifatida mamlakat parlamenti iyul oyida Vashington bilan erishilgan savdo kelishuvini qonun bilan tasdiqlamaganini ko‘rsatdi. Ammo hozircha biror ijro hujjati qabul qilinmagan.
Janubiy Koreyaning «Kospi» indeksi yangilik chiqqanda keskin tushib, 4 890 darajasiga yetdi. Biroq indeks tezda o‘zgarib, 5 080 – tarixiy maksimumga chiqdi va umumiy o‘sish 2,64%ni tashkil etdi, ya’ni 190 balldan ziyod o‘sish bo‘ldi. «SK Hynix» aksiyalari 8,7%ga, «Samsung Electronics» esa 4,8%ga oshdi. Chet ellik va institutsional investorlar esa sotib olishga o‘tdi.
Mahalliy mutaxassislar ta’kidlashganidek, «Kospi» indeksi Donald Trampning bojlar bo‘yicha bayonotlariga ko‘nikkan. Bu o‘sish tez foyda keltiruvchi sohalar — yarimo‘tkazgichlar va elektr jihozlari tufayli yuzaga keldi.
Janubiy Koreya hukumati bozordagi vaziyatni barqarorlashtirish uchun tezkor choralar ko‘rdi. Prezident devoni boj oshirish faqat ijtimoiy tarmoqdagi postlar emas, balki rasmiy ma’muriy hujjatlar orqali amalga oshirilishini eslatdi. Hukmron partiya esa AQSH investitsiya to‘g‘risidagi qonun loyihasini fevral oyida komissiya ko‘rib chiqishiga taqdim etishini e’lon qildi. Shu tariqa, Donald Trampning asosiy e’tirozi yechimi bo‘yicha aniq qadam tashlandi.
Blf ishlamay qolsa, nima yuz beradi?
Donald Trampning taʻsiri pasayishi kriptovalyuta bozorida yangi bosqich boshlanayotganidan dalolat. Agar boj tariflari haqidagi tahdidlar endi sababsiz beqarorlikka olib kelmasa, treyderlarga yangi turtki kerak bo‘ladi. Endi asosiy harakatlar real omillar bilan bog‘liq bo‘ladi.
Bu esa ETFlar (birja fondlari)ga o‘tgan mablag‘lar, blokcheyn asosidagi faoliyat indikatorlari va haqiqiy tartibga solishdagi muvaffaqiyatlar muhimligini anglatadi. AQSH Kongressida ko‘rib chiqilayotgan steyblkoin to‘g‘risidagi qonun, «SEC» (Qimmatli qog‘ozlar va birjalar komissiyasi davlat tashkiloti)ning navbatdagi qarori, institutsional investorlarning bozorga kirib kelishi – endi asosiy signal.
Yolg‘on va boʻrttirish o‘z kuchini yo‘qotgan bozor muhitida, endi faqat haqiqat va asosli yangiliklar baholarga ta’sir qiladi.
Kriptovalyuta narxi oshmoqda, ammo Janubiy Koreya chakana bozori sovuqqon qolmoqda
Bitkoin seshanba kuni 0,7%ga o‘sib, 88 342 dollarga yetdi. Oltin esa bir unsiyasi uchun 5 082 dollarda savdolashdi. Ikkalasi ham riskga moyillik kuchaygani uchun ijobiy natija ko‘rsatdi va bojlar yuzasidan noaniqlik mavjudligiga qaramay qimmatlandi.
Biroq, koreyalik kriptovalyuta investorlarida ehtiyotkorlik saqlanib qoldi. «CryptoQuant» tahliliy kompaniyasi ishlab chiqqan Korea Premium Index — ya’ni Koreya birjalari va jahon bozoridagi narx farqini o‘lchaydigan «Kimchi Premium» indeksi — atigi 1,4%ni tashkil etdi. Bu ko‘rsatkich 2021 va 2024 yil oxiridagi ommaviy investorlik «hissa qo‘shishi» davridagi 15–22% darajalardan ancha past. Demak, mahalliy investorlar kripto sohasidagi foydani avvalgidek shoshilinch tarzda qo‘lga kiritishga intilmayapti.
«Kospi» indeksi rekord cho‘qqiga chiqayotgan va Sunʼiy intellekt bilan bog‘liq aksiyalar savdo hajmida ustunlik qilayotgan bir paytda, koreyalik xususiy investorlar o‘z mablag‘larini hozircha asosan milliy aksiya bozoriga yo‘naltirmoqda. Digital aktivlarga qiziqish esa hozircha cheklangan.
