«Pi Network» hamjamiyati (ijtimoiy tarmog’i) a’zolari firibgarlikning yangi usuli ko‘payib borayotganidan ogohlantirmoqda. Natijada, foydalanuvchilarning hamyonlaridan millionlab Pi tokenlar o‘g‘irlanmoqda.
Ushbu sxema tarmoqning to‘lov so‘rovi funksiyasidan va blokcheyn ma’lumotlarining ochiqligidan foydalaniladi. Bu esa «Pi Core Team» (tashkilot)ni, foydalanuvchilar yo‘qotishlari ko‘paygani sababli, vaqtincha to‘lov so‘rovlarini o‘chirib qo‘yishga majbur qildi.
Pionerlar firibgarlik usuli sababli Pi kriptovalyutasi hamyonlardan o‘g‘irlanishi haqida ogohlantirmoqda
X (ijtimoiy tarmog’i, avvalgi nomi «Twitter») tarmog‘ida tarqalgan bir nechta jamiyat ogohlantirishlariga ko‘ra, firibgarlar «Pi» blokcheynini tekshiradi va u yerdan hamyon manzillari hamda ular saqlanayotgan Pi miqdorini ko‘ra oladi.
Agar hamyonda katta miqdordagi tokenlar bo‘lsa, hujumchi to‘g‘ridan-to‘g‘ri egasiga to‘lov so‘rovi yuboradi. Agarda egasi “tasdiqlash” tugmasini bossа, Pi tokenlar darhol firibgarning hamyoniga o‘tadi va ular qaytarib olinmaydi.
«Pi OpenMainnet 2025» (hamjamiyat akkaunti) ogohlantirishicha, bu mexanizm ko‘pincha texnik kamchilik deb noto‘g‘ri tushuniladi.
«Avvallari odamlar buni “tizim zaifligi” deb atardi, lekin aslida bu umuman zaiflik emas», deya yozadi akkaunt. «Hamyon aynan shunday ishlashga mo‘ljallangan. Sizning Pi tokenlaringizni yo‘qotishingizning yagona sababi – siz o‘z qo‘lingiz bilan tranzaksiyani tasdiqlashingizdir.»
Xuddi shu xabarda qayd etilishicha, asosiy xavf ijtimoiy muhandislikda – yaʼni kommunikatsiyada, protokolning ishlamasligida emas. Firibgarlar so‘rovlarni ishonchli ko‘rsatishga harakat qiladi yoki tanish, ishonchli shaxs sifatida o‘zini tutishi mumkin. Natijada, foydalanuvchilar so‘rovlarni tekshirmasdan pul yuborib qo‘yish ehtimoli oshadi.
Katta miqyosdagi firibgarlik
Hamjamiyat tomonidan e’lon qilingan blokcheyn kuzatuvlari, faoliyat bir markaziy hamyon manzili atrofida to‘planganini ko‘rsatmoqda.
Ushbu manzil — GCD3SZ3TFJAESWFZFROZZHNRM5KWFO25TVNR6EMLWNYL47V5A72HBWXP — oyiga 700 000 dan 800 000 Pi o‘g‘irlashda ayblanmoqda. Hisob-kitoblarga ko’ra umumiy zarar allaqachon 4,4 million Pi dan oshgan.
«Pi Network Update» (ijtimoiy axborot manbasi) tomonidan taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, bu manzilga har oy muntazam tarzda Pi kirib keladi:
- Iyun 2025 yilda taxminan 877 900 Pi
- Avgust oyida 743 000 Pi
- Sentyabrda 757 000 Pi
- Oktyabrda 563 000 Pi
- Noyabrda 622 700 Pi
- Va dekabrda 838 000 Pi dan oshgan.
Ushbu raqamlar shuni ko‘rsatadiki, bu harakatlar bir necha mustaqil holat emas, balki puxta reja asosida muntazam va bir butun holda amalga oshirilib kelmoqda. Dekabr oyida faoliyat yanada kuchaygani kuzatilmoqda.
Oʻgʻirlik miqyosining kattaligi yangi foydalanuvchilarda xavotir uyg‘otmoqda. Ko‘pchilik onchain (blokcheyn asosidagi) tranzaksiyalar bilan yangidan tanishmoqda va begona so‘rovlarga rozilik berish xavfidan bexabar bo‘lishi mumkin.
Pi jamoasi to‘lov so‘rovlarini o‘chirib qo‘ydi
Shu sababli, «Pi Team» (tashkilot) to‘lov so‘rovi funktsiyasini vaqtincha to‘xtatib qo‘ydi. Hamjamiyat ogohlantirishlariga ko‘ra, ushbu chorani firibgarlik kuchayganidan keyin joriy qilishgan.
«Hozirda Pi jamoasi bunday to‘lov so‘rovlarini to‘xtatib turibdi (ehtimol, chunki firibgarlik avjiga chiqqan),» – deya yozmoqda «Pi Network Alerts» (jamiyat xabarnomasi) o‘z postida.
Biroq, ushbu chora muammoga doimiy yechim emas. Funksiya qayta yoqilishi mumkin, lekin bunga qo‘shimcha xavfsizlik yoki foydalanuvchi himoyasi talab qilinadi.
Shu vaqtgacha aniq tavsiya – hamjamiyat foydalanuvchilarga hamyonlariga yuborilgan istalgan to‘lov so‘rovini qabul qilmaslik va tasdiqlamaslikni maslahat beradi. Yuboruvchi kimligidan qat’iy nazar, ehtiyot bo‘lish lozim.
Ogohlantirishlarda alohida ta’kidlanadiki, firibgarlar o‘zlarini do‘st, oila a’zosi yoki hatto Pi rasmiy hisobi sifatida ko‘rsatishi mumkin.
Bu voqea blokcheyn tarmoqlari uchun muhim muammoni ochib beradi: ochiqlik va qulaylikni foydalanuvchi xavfsizligi bilan muvozanatda ushlab turish zarur.
Pi protokoli ishlab turgan bo‘lsa-da, ushbu holat orqali ijtimoiy muhandislik yo‘li bilan oddiy funksiyalarning suiiste’mol qilinishi mumkinligi namoyon bo‘ldi.
To‘lov so‘rovlari yil oxirigacha o‘chirilgan vaqtda, «Pi Network» (ijtimoiy tarmoq) ning PI tokeni $0.20381 narxda sotilmoqda. So‘nggi 24 soatda qiymat deyarli 1% ga oshdi.
Bu orada, Pi hamjamiyati a’zolari shubhali hamyonlarni doimiy nazoratda tutmoqda va xavfsizlik borasidagi ogohlantirishlarni kuchaytirmoqda. Bu firibgarliklar tobora murakkablashib, kengayib borayotgan bir paytda, hushyorlikka chaqirmoqda. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi muhim. Faoliyat nafaqat yangiliklar, balki mas’uliyat bilan belgilanadi. Kriptosohada vaqt – bu nafaqat pul, balki ishonch.
