«Ripple» kompaniyasining tadqiqot jamoasi XRP Ledger (XRPL) blokcheynida tranzaksiyalar maxfiyligini oshirish bo‘yicha maqola chop etdi.
Ushbu maqolada Ko‘p Maqsadli Tokenlar uchun Maxfiy O‘tkazmalar (Confidential MPTs) taqdim etilgan. Maqsad – institutsional va tartibga solinadigan sohalardagi amaliyotlarda foydalanishga imkon berish, buning uchun chiqaruvchilarga tranzaksiyani muzlatish yoki qaytarib olish kabi boshqaruv imkoniyatlari beriladi.
«X» ijtimoiy tarmog‘idagi sahifamizda yangiliklarni birinchilardan o‘qib boring
Maqola mualliflari – Murat Jenk, Aanxal Malxotra va Jozef Ayo Akinyele. Confidential MPTs – XLS-33 token standarti asosidagi kriptografik kengaytma bo‘lib, u XRPL blokcheynining asosiy tarmog‘ida 2025 yil oktyabrida ishga tushirilgan.
Protokol har bir hisobdagi balanslarni ochiq matn emas, balki EC-ElGamal shifrlangan shaklda saqlashga o‘tadi. Bundan tashqari, tranzaksiya to‘g‘ri bajarilganini va balans yetarli ekanligini isbotlash uchun validatorlar shifrlashni ochmagan holda ishlaydigan nol bilimli isbotlardan foydalaniladi.
Aynan shu jarayonda, yuboruvchi va qabul qiluvchi shaxslarning ma’lumotlari ochiq qoladi. Bu esa XRPL blokcheynining hisobga asoslangan modelini saqlab qoladi.
«Tartibga soluvchi me’yorlar va institutsional talablarni hisobga olish uchun Confidential MPTs blokcheyndagi tanlab oshkor qilinadigan model orqali kriptografik audit imkonini beradi. Bu model ko‘p shifrlangan balanslar tasviri va ularning tengligiga asoslangan isbotlar yordamida ishlaydi va bir vaqtning o‘zida oddiyroq, chiqaruvchi tomonidan amalga oshiriladigan audit modellariga ham mos keladi», – deyiladi mavzuga oid qisqacha sharhda.
Ushbu taklif blokcheyndagi maxfiylikka nisbatan tartibga soluvchilar munosabatining o‘zgarib borayotgan davriga to‘g‘ri kelmoqda. 2024 yil mart oyi boshida AQSH Moliya Vazirligi Kongressga taqdim etgan hisobotida raqamli aktivlardan qonuniy foydalanuvchilar blokcheyn tarmog‘idagi tranzaksiyalarda “mikser” xizmatlariga murojaat qilishi mumkinligini tan oldi.
Maxfiylik haqidagi ushbu maqola e’lon qilinayotgani bilan birga, «Ripple» kompaniyasi tarmoqning xavfsizlik asoslarini ham mustahkamlashda davom etmoqda. Yaqinda ular XRPL uchun Sunʼiy intellekt yordamida ishlab chiqilgan xavfsizlik strategiyasini taqdim etdi.
