«Tether» (USDT) kompaniyasi o‘zining barqaror tokenlariga oid Yevropa qoidalariga rioya qilmaslik maqsadida ushbu hududdan chiqib ketdi. Endi esa, «Circle» (kriptovalyuta kompaniyasi) yuqori lavozimli rahbari uni qaytarishi mumkin bo‘lgan fikrni ilgari surdi.
Bu g‘oya «ekvivalentlik» deb ataladi. Bu tamoyil Yevropa Ittifoqiga (YeI) korxona o‘z mamlakatida amal qiladigan qoidalarga rioya qilsa, alohida YeI tokeni chiqarilmasdan, shu asosda faoliyat yuritishga imkon beradi.
Nima uchun ko‘plab barqaror tokenlar Yevropaga kirmaydi?
«MiCA» — bu Yevropa Ittifoqining blokcheyn va kriptovalyutalar sohasidagi huquqiy qo‘llanmasi. Uning barqaror tokenlarga oid qoidalari 1-iyulda yakuniy kuchga kirdi.
Ushbu qo‘llanmada bir katta bo‘shliq mavjud: YeI chet el emitentining o‘z yurtidagi qoidalarini tan olishning hech qanday yo‘lini ta’minlamaydi.
Shuning uchun har qanday kompaniya Yevropa hududidagi foydalanuvchilar uchun xizmat ko‘rsatish istasa, avvalo litsenziyaga ega YeI hududidagi kompaniya ochishi zarur. «Circle» kompaniyasining YeI siyosati bo‘yicha rahbari Patrik Hansen bu jarayonni «qiyin yo‘l» deb atagan.
Patrik Hansenning hisoblashicha, barqaror tokenlarning taxminan 99 foizi YeIdan tashqarida chiqariladi. Natijada, ushbu qoidalar faqat juda kichik bozorni qamrab oladi.
«Ekvivalentlik hozirda MiCA doirasida global barqaror tokenlar uchun yagona tartibga soluvchi yo‘l bo‘lgan ko‘p martalik chiqarish modeliga jiddiy muqobil sifatida ko‘tarilmoqda», — deya ta’kidladi Patrik Hansen.
Eng so‘nggi yangiliklar uchun bizni «X» ijtimoiy tarmog‘ida kuzating
Bu qaror qanday qilib «Tether»ni qaytarishi mumkin?
«Tether» — eng yirik barqaror token hisoblanadi. Uning jonli bozor qiymati qariyb 184 milliard AQSh dollariga teng. «MiCA» asosiy tokenga ega kompaniyalardan zaxiralarining kamida 60 foizini banklarda saqlashni talab qiladi. «Tether» esa, asosan, o‘z mablag‘larini AQSh davlat qarzlariga joylashtiradi. Shu tariqa, kompaniya o‘z zaxiralarini o‘zgartirish o‘rniga, USDT tokenining YeI hududidagi birjalardan chiqarilishiga rozi bo‘ldi.
Ekvivalentlik amalda buni o‘zgartiradi. YeI «Tether»ning o‘z mamlakatidagi tartiblarini tan olsa, USDT alohida YeI tokenisiz ham qayta faoliyat yurita oladi.
Lekin, qaysi davlat qoidalari amal qiladi? «Tether» hozir El-Salvadorda joylashgan. U yangi AQSh barqaror tokenlar to‘g‘risidagi qonunini qabul qilmagan. Hattoki, kompaniya USDTni o‘zgartirish o‘rniga, alohida AQSh tokenini ishlab chiqqan. Shu tariqa, tez orada YeIga qaytish imkoni ko‘rinmayapti.
«USD Coin» (USDC) esa boshqa yo‘ldan bordi. Ushbu token 2024-yilda Fransiyada litsenziya olgan va YeIda faoliyatini davom ettirmoqda. «Circle» (kriptovalyuta kompaniyasi) allaqachon MiCA tizimiga kiritilgan, shuning uchun bu o‘zgarish raqobatchilarga «Circle»ga nisbatan ko‘proq yordam beradi.
Yangi muammo uchun eski vosita
Ekvivalentlik usuli xuddi yangi tushuncha emas. YeI ilgari ham sug‘urta, bank va boshqa sohalarda chet el qoidalarini tan olgan.
Masalan, YeI 2025-yil yanvarida Buyuk Britaniyaning kliring uylarini ham aynan shunday tan olgan. Faqat barqaror tokenlarga nisbatan bu hali hozirgacha qilinmagan.
Bu esa «MiCA»ga o‘zgartirish kiritishni anglatadi. Bunday istiqbol eng ko‘p YeI 2026-yil mayida boshlagan ko‘rib chiqishda amalga oshishi mumkin.
Bunda siyosiy to‘siq ko‘p. Aksariyat yirik barqaror tokenlar AQSh dollariga bog‘langan, YeI esa ehtiyotkor. Yevropa markaziy banki esa hatto raqamli yevroni sinovdan o‘tkazmoqda.
Hozircha ushbu eshik yopiq qolmoqda. Bu borada o‘tkaziladigan ko‘rib chiqish natijasigina, YeI ushbu yondashuvga ochiladimi yoki yo‘q, aniqlab beradi.
