«Tether» kompaniyasining (barqaror token chiqaruvchi tashkilot) fizik oltinga qiziqishi ortib bormoqda va bu uni dunyodagi eng yirik barqaror token chiqaruvchidan oltin bozorida sezilarli yangi ishtirokchiga aylantirmoqda.
Lekin, bu kompaniya oltin narxini butunlay o‘zgartira oladimi?
Tetherning oltin zaxirasi biroz talabni oshiradi, lekin qisqa muddatda narxga katta ta’sir ko‘rsatmaydi
Bosh direktor Paolo Ardoino ta’kidlashicha, «Tether» kompaniyasi investitsiyaviy portfeli tarkibidagi oltin ulushini avvalgi taxminan 7 foizdan 10–15 foizgacha oshirishni mo‘ljallamoqda.
“Bizning o‘z portfelimiz uchun taxminan 10 foizni Bitkoin, 10–15 foizni esa oltin egallashi oqilona bo‘ladi”, — dedi Paolo Ardoino «Reuters» (axborot agentligi) bilan suhbatda. manba
Agar bu reja amalga oshsa, oltin asosiy zahira aktiviga aylanadi va bu esa AQSH davlat obligatsiyalari va Bitkoin bilan teng darajada bo‘ladi. Hozirda USDT (Tether) umumiy aylanish hajmi taxminan 186 milliard dollar atrofida. Bu esa bir necha milliard dollarlik oltin xarid qilinishini anglatadi. Bu portfel o‘sishi va foyda saqlanishi davom etsa, amalga oshadi.
Amalda, «Tether» kompaniyasi bu maqsadning pastki chekkasiga allaqachon yaqinlashgan bo‘lishi mumkin. Yaqinda e’lon qilingan ma’lumotlar va xabarlarga ko‘ra, kompaniya taxminan 130–140 metrik tonna fizik oltinga egalik qilmoqda. Bu zaxiraning qiymati taxminan 23–24 milliard dollarni tashkil qiladi.
Shu tariqa, bir yillik faol sotib olish va oltin narxlari 5 000 dollardan yuqoriroq bo‘lgan bir vaqtda, oltinning ulushi kompaniya umumiy aktivlarining 12–13 foizini tashkil etmoqda.
Paolo Ardoino tasdiqlashicha, «Tether» har hafta 1–2 tonna oltin sotib olmoqda va bu xaridlar kamida bir necha oy davom etadi.
Bozor ishlash prinsiplarini ko‘rib chiqsak, dolzarb ta’sirning deyarli barchasi talab tomonga taalluqli. Oltin taklifi esa qisqa muddatda juda sust o‘zgaradi, ya’ni tez oshmaydi.
Dunyodagi konlardan yiliga taxminan 3 500–3 600 tonna oltin qazib olinadi, ishlatilgan oltin qayta ishlanganda yana 1 200–1 500 tonna ortadi. Bu hajm qisqa vaqt ichida talab kuchaygan paytda ko‘paytirib bo‘lmaydi.
Shunday ekan, «Tether» xaridlari mavjud ustun (yerni ustki qismidagi) zaxiralardan olinadi, ya’ni birja tashqarisidagi bozorlar va Shveytsariya ishlab chiqaruvchilaridan, lekin fyuchers birjalaridan emas.
Tether kompaniyasining oltin sotib olishi narxlarning chekka o‘zgarishiga qanday ta’sir qiladi
Yiliga 50–100 tonna oltin xarid qilish sur’ati bilan, «Tether» kompaniyasi global taklifning taxminan 1–2 foizini tashkil etadi. Bu butun bozorni boshqarish uchun yetarli emas, ammo periferiyada bo‘lsa-da muhim ahamiyatga ega.
Qisqa muddatda, bu harakat fiziologik likvidlikka ta’sir qiladi. Ya’ni kompaniya oltinni haqiqiy ko‘rinishda yig‘ib, seyflarga saqlayotganligi sababli, dilerlar va ishonchli saqlovchilar oldidagi mavjud oltin miqdori kamayadi.
Agar shu vaqtda markaziy banklar yoki jamg‘arma fondlari ham faol olib borilsa, bu qisqarish narxlar taklif va so‘rov oralig‘ini toraytirishi va yangi xaridorlarga nisbatan narxlarni sezuvchan qilishi mumkin.
Narxlar masalasida asosiy ta’sir — yordamchi bo‘lib, portlovchi darajada emas. Haftada 1–2 tonna oltin xarid qilish, kunlik global savdolar hajmiga nisbatan juda kichik qismni tashkil qiladi, ayniqsa fyuchers bozorlarida.
Lekin bu xaridlar muntazam, muvozanatga asoslangan va uzluksiz bo‘lib, narxning past bandlarini mustahkamlashga yordam beradi.
Alohida holda, bunday hajmdagi oqim qisqa muddatli davrda narxlarni 1–3 foizga oshirishi mumkin. Ayniqsa, AQSH dollari qadrsizlangan, real daromadlar kamaygan yoki geosiyosiy xatarlar ortgan vaqtlarda bu yaqqol ko‘rinadi.
Kutilmalar kanali ham muhim ahamiyatga ega. Paolo Ardoino bir necha bor oltinni markaziy bank uslubidagi zahira aktiv deb ta’riflagan. Aynan rasmiy idoralar o‘zi ham faol xarid qilayotgan bir paytda bu fikr ko‘plab ishtirokchilar orasida kuchli aks sadoga ega bo‘lmoqda.
Yaqin yillarda markaziy banklar yiliga 1 000 tonnadan ortiq oltin qo‘shmoqda. «Tether» kabi yirik va ochiq xaridor paydo bo‘lishi oltinni inflyatsiyadan va siyosiy xavfdan himoya deb ko‘rish g‘oyasini kuchaytiradi. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi.
Shu signal boshqa sarmoyadorlarni oltinga jalb qilishi, va natijada narxlarni «Tether»ning bevosita xaridiga nisbatan oshirib yuborishi mumkin.
Lekin chegaralar ham mavjud. Hatto maksimal darajaga yetganida ham, «Tether» kompaniyasi yig‘ayotgan oltin umumiy ta’minot egri chizig‘ini o‘zgartira olmaydi va markaziy banklar hamda ETFlar (birjada sotiluvchi fondlar)ning umumiy kuchiga tenglasha olmaydi.
Biroq asosiy omillar — jumladan Federal zaxira tizimi siyosati, dollar mustahkamligi va global risk hissiyotlari — hanuz hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Xulosa qilib aytganda, «Tether» kompaniyasining oltin bozoridagi faoliyati yangi tizimli talab zaminini yaratmoqda. Qisqa muddatda, bu real oltin mavjudligini qisqartiradi va narxlarni kerakli darajada mustahkamlaydi.
Biroq, bu omil barqarorlashtiruvchi vosita bo‘lib xizmat qiladi. Ya’ni bozor muhitidagi barqarorlikni mustahkamlaydi, lekin oltin narxini mustaqil ravishda keskin oshirib yubormaydi. Faoliyat nafaqat yangiliklar, balki mas’uliyat bilan belgilanadi. Kriptosohada vaqt – bu nafaqat pul, balki ishonch.
Ushbu maqola yozilayotgan vaqtda, oltin bir untsiyasi uchun 5 549 dollar atrofida savdoda edi. Bu narx yil boshidan beri deyarli 30 foizga oshganini ko‘rsatmoqda.
