Tom Li, «Fundstrat Global Advisors» tadqiqot kompaniyasi asoschilaridan biri, fikriga ko‘ra, sunʼiy intellekt sohasidagi pufak hali bir necha yilgacha yuzaga kelmaydi. U sunʼiy intellektga yo‘naltiriladigan xarajatlarni 30 trillion dollar deb hisoblaydi. Bu ko‘rsatkich 1990-yillardagi internet infratuzilmasi rivojlantirilishiga o‘xshaydi. Tom Li sunʼiy intellekt sohasidagi eng yuqori cho‘qqiga 2033-yil atrofida erishiladi deb taxmin qiladi.
Tom Li TOKEN2049 Singapur anjumanida ishtirok etdi. Shu yerda «Bridgewater Associates» (hedge fond) asoschisi Rey Dalio, sunʼiy intellektni klassik iqtisodiy pufak deb atadi. Tom Li esa shunday pufak borligi haqidagi keng tarqalgan fikr, äksincha, hodisa sodir bo‘lmayotganidan dalolat beradi, deydi.
Nima uchun Tom Li sunʼiy intellekt (AI) pufagining eng yuqori cho‘qqisi 2033-yilda bo‘ladi, deb hisoblaydi?
Tom Li taʼkidlaydiki, bugungi kundagi ko‘plab investitsiya boshqaruvchilari na dot-kom pufagi, na 2008-yilgi iqtisodiy inqiroz davrida pul boshqargan.
«Men hech qachon har kim buni pufak deb o‘ylaganida, haqiqatda pufak bo‘layotganini ko‘rmaganman».
Tom Li, «Fundstrat Global Advisors» tadqiqot kompaniyasi asoschisi, TOKEN2049 Singapur anjumanida.
Tom Li asosiy mezon sifatida harajatlarni oladi. U internet, mobil tarmoq va telefonlar infratuzilmasini qurish uchun umumiy harajatlar 2026-yilgi narxlarda taxminan 35 trillion dollarga teng bo‘ladi, deydi. Sunʼiy intellekt infratuzilmasiga yo‘naltiriladigan mablag‘lar ham 30 trillion dollar atrofida bo‘lishi kutilmoqda.
Buning aksiga, «McKinsey» konsalting kompaniyasi 2025-yil aprelida ta’kidlaganidek, sunʼiy intellekt ma’lumot markazlari 2030-yilgacha 5,2 trillion dollarlik sarmoyani talab qiladi.
Tom Li qayd etadi, «Cisco» (korporatsiya) aksiyalari 2000-yil martigacha o‘sishda davom etdi va undan oldin ikki marta 50 foizga tushdi. Keyinchalik ushbu kompaniya aksiyalari eng yuqori nuqtadan qariyb 90 foizga qadrsizlandi.
Tom Li o‘zining vaqt hisobi asosida sunʼiy intellektni 1997-yil bosqichiga tenglashtiradi. Uning aytishicha, simsiz aloqa 25 yil davomida geometrik o‘sishda bo‘lgan va undan keyin 10 yildan so‘ng bozor cho‘qqisiga chiqqan. Shu sababli, Li 2033-yilni sunʼiy intellekt uchun eng yuqori nuqta deb biladi.
Tom Li qo‘shimcha qiladi: Yiliga taxminan 7 trillion dollar yangi, tezda naqdga aylantiriladigan aktivlar paydo bo‘ladi. Ana shu sarmoya sunʼiy intellekt ichki rivojiga yo‘naltirilishi mumkin.
Qarz sarmoya qilishni o‘zgartiradimi? Sunʼiy intellekt (AI) investorlari uchun muhim omilmi?
Rey Dalioning sunʼiy intellekt pufagi haqidagi ogohlantirishi asosan qarz olish muammosiga borib taqaladi. U foiz stavkalari o‘sayotgani sababli, faqat qog‘ozdagi foydaga ega bo‘lganlar o‘z aktivlarini sotadi, va bu holatda bozordagi pufak odatda yoriladi, deydi u.
Rey Dalio aytadiki, bozorlar ushbu bosqichga yaqinlashib qoldi. Sunʼiy intellektga bo‘lgan shubha 13-oktabr kuni Osiyo birjalarini ham larzaga keltirdi — o‘sha kuni Osiyo fond bozoridagi pasayish natijasida 800 milliard dollardan ko‘proq mablag‘ yo‘qoldi.
Bu ikki fikr asosiy moliyalashtirish tamoyillaridan farqlanadi. Tom Li sunʼiy intellektga yo‘naltirilayotgan mablag‘larni dastlabki bosqichdagi sarmoya deb bilsa, Rey Dalio esa qarz ortib borishi tufayli bozorlar yorilishga yaqinlashmoqda, deb hisoblaydi. Har ikki nuqtai nazar ham, bir xil harajatlar va ularni naqd pul yoki kredit bilan to‘lash masalasiga asoslanadi.
