«Polymarket» tahmin birjasi (bashorat bozorida) savdo qilayotgan bir nechta treyderlar anchagina zarar ko‘rishdi. Sababi, AQSh Prezidenti Donald Tramp Yevropa Ittifoqiga qo‘yilgan bojlarni qisqartirdi hamda Grenlandiya haqida yangi bayonot berdi.
Savdogarlar uchun zararli bo‘lsa-da, bunga «TACO savdosi» deb ataladigan strategiya sabab bo‘ldi. Shu bilan birga, u kriptovalyuta bozorining yana rivojlanishiga turtki berdi.
Donald Trampning boj to‘g‘risidagi tahdidlari va orqaga chekinishlari “TACO savdosi” narativining yana paydo bo‘lishiga sabab bo‘ldi
Izoh uchun: «TACO savdosi» iborasining to‘liq ma’nosi — «Tramp har doim orqaga chekinadi» («Trump Always Chickens Out»). Bu atamani 2025 yil may oyida «Financial Times» gazetasi (gazeta) sharhlovchisi Robert Armstrong kiritgan.
Bu strategiya doimiy takrorlanadigan vaziyatga asoslanadi: Donald Tramp kuchli tahdidlar bilan bosim o‘tkazadi, bozorlar salbiy reaksiya beradi, so‘ng u orqaga chekinadi, natijada bozorlar tiklana boshlaydi.
Bu ketma-ketlik ayniqsa 2025 yil 2 aprel kuni yaqqol namoyon bo‘ldi. Bu kun «Ozodlik kuni» deb atalgan. Prezident deyarli barcha AQSh savdo hamkorlariga yirik bojlar kiritilishini e’lon qildi va bozorlar izdan chiqdi.
Kechroq bu siyosat yumshatildi. Biroq, oradan ko‘p o‘tmay ayrim sohalar uchun yangi bojlar joriy etildi.
Shunga o‘xshash holat 2026 yil yanvar oyida ham yuz berdi. Bir hafta oxiri e’lonida prezident Donald Tramp sakkizta Yevropa davlatiga 10 foizlik boj solishni taklif qildi, ushbu tartib 1-fevraldan kuchga kirishi kerak edi.
Taklif shuni ko‘zda tutganki, bu bojlar iyun oyigacha 25 foizgacha oshirilishi mumkin. Bojlarning davomiyligi esa AQSh va Grenlandiyani sotib olish bo‘yicha bitimga erishishga bog‘liq qilib belgilangan edi.
Chorshanba kuni Prezident o‘z qarorini o‘zgartirdi va rejadagi bojlarni bekor qildi. U, shuningdek, Grenlandiya uchun harbiy kuch ishlatmasligini ham aytdi.
«NATO» (xalqaro harbiy ittifoq) bosh kotibi Mark Ryutte bilan samarali uchrashuvdan so‘ng, biz Grenlandiya va butun Arktika hududi bo‘yicha kelishuv asoslarini yaratdik. Ushbu yechim amalga oshsa, AQSh va barcha «NATO» davlatlari uchun juda foydali bo‘ladi. Aynan shu sabablarga ko‘ra, 1-fevral kunidan amal qilishi rejalashtirilgan bojlarni joriy etmayman», — deb yozdi Tramp o‘zining «Truth Social» ijtimoiy tarmog‘ida.
Donald Tramp bojlarni bekor qilishi natijasida prognoz bozorlarda Grenlandiya tikishidan zararlar yuzaga keldi
Bunday tez o‘zgarish natijasida bashorat bozorlaridagi siyosiy va global shartnomalarning bahosi keskin o‘zgardi. «Polymarket» tahmin birjasida «Donald Tramp 2027 yilgacha Grenlandiyani sotib oladimi?» savolining ehtimoli atigi 11 foizga tushib ketdi.
Natijada, «Ha» deb pul tikkan treyderlar salmoqli zarar ko‘rdi. «Lookonchain» («Lookonchain» ma’lumot tahlil platformasi) xabariga ko‘ra, GamblingRuinsLives nomli yangi hisob 105 000 dollarni «Ha» natijasiga tikkan edi.
Endi ushbu treyder 46 000 dollar yo‘qotdi va pozitsiyasi faqat 56 300 dollarga teng bo‘lib qoldi. Yana bir savdogar, opticnrvs esa Grenlandiya savdosiga pul tikib, 91 000 dollardan ko‘proq ziyon ko‘rdi.
«Ha» deb tikkanlarning eng yiriklari hozirda o‘z pozitsiyalarining 40 foizdan 50 foizigacha qiymatini boy berdi. Boshqa tomondan, «Yo‘q» deb tikkan treyderlar esa, kichik bo‘lsa ham, daromad olishdi.
Bu voqea siyosiy narrativlar (hikoyalar) bashorat bozorlarida qanday tez o‘zgarishini ko‘rsatdi, ayniqsa, siyosiy tahdidlar yumshatilganda. Bundan tashqari, qisqa muddatli siyosiy signal va bayonotlar spekulyativ savdoda tobora muhim rol o‘ynay boshlaganini ko‘rsatadi.
Bu paytda «TACO savdosi» kriptovalyuta bozorini qo‘llab-quvvatladi. «BeInCrypto Markets» (kriptoaxborot sayti) ma’lumotiga ko‘ra, so‘nggi 24 soat ichida umumiy kriptovalyuta bozori kapitallashuvi 1,5 foizga o‘sdi, sababi investorlar ishonchi oshdi va riskka qiziqish kuchaydi. Barcha eng yirik 10 ta kripto-aktivlar ijobiy hududda bo‘lib, barqaror o‘sishni namoyon etdi.
