«Bitkoin» va global bozorlarda keskin qayta tiklanish yuz berdi, bunga AQSH Prezidenti Donald Tramp «Grinlandiya bilan bog‘liq boj to‘lovlarini amalga oshirmasligini» bildirgani sabab bo‘ldi. Bu bayonot investorlarni xavotirga solgan savdo urushi qo‘rquvini yo‘qqa chiqardi.
«Bitkoin» $90,000 dollarga yaqinlashib, kun davomida $89,000 dollardan pastga tushganidan so‘ng tiklandi. «Efirium» ham $3,000 ga yaqinlashib, qisqa muddat ushbu darajadan pastga chiqqanidan keyin o‘zini tikladi. AQSH fond bozorlari ham barqarorlashdi, S&P 500 indeksi avvalgi yo‘qotishlardan so‘ng o‘sishni boshladi. Geosiyosiy xavf tufayli narxi oshgan oltin esa biroz pasaydi.
Grenlandiya bojxona toʻlovlari boʻyicha xavotirlar investorlarni xavfdan chetlanishga undadi
Bozorga bu reaktsiya Donald Trampning «NATO» (xalqaro harbiy tashkilot) Bosh kotibi Mark Rutte bilan kelishuvga erishilganini ma’lum qilgani ortidan yuzaga keldi. Bu esa Yevropa davlatlariga qarshi tez orada yangi boj to‘lovlari joriy etilishi ehtimolini kamaytirdi.
Bundan avvalroq, Tramp va AQSHning yuqori martabali rasmiylari Davos shahrida o‘tkazilgan Jahon iqtisodiy forumi doirasida boj to‘lovlari haqida yana qat’iy bayonotlar bergan edilar.
Investorlar boj to‘lovlarining geosiyosiy vosita sifatida yana qo‘llanilishiga darhol javob berishdi, ayniqsa AQSH Moliya vaziri Skott Bessent bojlarni samarali muzokara usuli sifatida himoya qilganidan so‘ng.
Skott Bessent xorijiy hukumatlarni javob choralari ko‘rmaslikka chaqirib, «Xotirjam bo‘ling, chuqur nafas oling. Qarshi choralar ko‘rmang», dedi va boj to‘lovlari AQSH iqtisodiyoti hamda xavfsizlik strategiyasining muhim qismi ekanini yana bir bor ta’kidladi.
Kriptovalyuta bozorlarida ham, fond bozorlaridagi kabi, investitsiyalar «yuqoriroq inflyatsiya xavfi, likvidlikning pasayishi va global savdo noaniqligi» sababli pasaydi.
«Bitkoin» narxi $90,000 dollardan pastga tushdi, «Efirium» esa $3,000 dollardan qulab, kriptovalyutalarning makroiqtisodiy xavflarga yuqori darajada bog‘liqligini ko‘rsatdi.
Prezidentning so‘nggi bayonoti bilan bu xavf kamayib, bozorda vaziyat o‘zgardi. Xavfli aktivlar qayta kuch topmoqda. Shu orada Oltin narxi e’lon ortidan tezda pasaydi.
Burilish makro omillar asosida kriptovalyuta harakatlarini tasdiqlaydi
Bozorda tez va kuchli tiklanish «kripto bozorlar»ning hozirda «inflyatsiya va savdo» kabi makroiqtisodiy hamda rasmiy siyosiy xabarlariga juda bog‘liq ekanini ko‘rsatadi.
Avvalgi tahlillar so‘nggi bir yil ichida joriy etilgan boj to‘lovlari asosan AQSH iste’molchilari tomonidan qoplanganini ko‘rsatgan edi. Ma’lumotlar shuni tasdiqladiki, savdo sohasidagi yangi tanglik foiz stavklarining qisqarishini sekinlashtirishi hamda moliyaviy sharoitlarni yanada qiyinlashtirishi mumkin.
Bu holat oktyabrdan beri raqamli aktivlar, jumladan kriptovalyutalar narxiga salbiy ta’sir ko‘rsatib, ular ma’lum diapazonda qolib ketishiga va asosiy qarshilik darajalaridan yuqoriga ko‘tarilishga urinishlarning muvaffaqiyatsiz tugashiga sabab bo‘ldi.
Zudlik bilan boj tahdidi olib tashlangach, investorlar yana riskka ruju qo‘ydi va kriptovalyuta hamda fond bozorlarda sotib olish faolligi oshdi. S&P 500 avvalgi yo‘qotishlarni qopladi, «Bitkoin» esa beqaror kunlardan so‘ng barqarorlashdi.
Bozorlar keskinlikning pasayishini mamnuniyat bilan qabul qilgan bo‘lsa-da, noaniqlik saqlanib qolmoqda. Donald Tramp Grinlandiyaning harbiy raketa mudofaasi va Arktika xavfsizligidagi strategik o‘rni ustidan muzokaralar davom etayotganini bildirib, bu masala hali to‘liq hal qilinmaganini ta’kidladi.
