AQSh Prezidenti Donald Tramp dushanba kuni AQSh Oliy sudiga qarshi uzoq va keskin bayonot berdi. U sudni «asbobga aylangan va adolatsiz siyosiy tashkilot» deb atadi. Bu uning favqulodda bojlarini fevral oyidagi qaror bekor qilganidan so‘ng aytildi.
Ushbu tanqid bilan bir paytda Tramp Xormuz bo‘g‘ozida xalqaro harbiy yordam so‘radi. Hozirga qadar nomi aytilgan birorta hamkordan bu so‘rovga javob kelgani yo‘q.
Donald Trampning Oliy sud bo‘yicha bojlar haqidagi keskin chiqishi va Hormuz bo‘g‘ozi bo‘yicha murojaati ittifoqchilarni jim qoldirdi
Oliy sud 6 nafar sudya qarshi, 3 nafar sudya esa qarshi bo‘lib, 20-fevral kuni «Learning Resources Inc. kompaniyasi AQSh Prezidenti Trampga qarshi» ishida qaror chiqardi. Bu qarorga ko‘ra, Xalqaro favqulodda iqtisodiy vakolatlar to‘g‘risidagi qonun (IEEPA) Prezidentga boj solish huquqini bermaydi, deb tasdiqlandi.
Sudyalar Samuel Alito, Klrens Tomas va Brett Kavanaugh ushbu qarorga qarshi chiqdi. Donald Tramp ushbu qarorga qarshi chiqqan uch sudyani «donolik va jasorat» uchun maqtadi. Shu bilan birga, ko‘pchilikda ovoz bergan respublikachilar tomonidan tayinlangan sudyalarni «mustaqilliklarini namoyon qilish uchun maxsus harakat qilganlikda» aybladi.
Shuningdek, u sudya Jeyms Boasbergni ham tanqid qildi va uni Federal zaxira tizimi (Federal Reserve) hamda Tramp maʼmuriyati bilan bog‘liq ishlar bo‘yicha «o‘ta partiyaviy tarafkashlikda» aybladi.
Birinchi sud qaroridan bir necha soat o‘tib, Tramp Savdo to‘g‘risidagi qonunning 122-bo‘limiga murojaat qildi. U bu orqali vaqtinchalik butun dunyo bo‘ylab 10 foizlik boj joriy etdi, keyin uni 15 foizgacha oshirdi. Bu bojxona to‘lovlari 150 kun o‘tib, Kongress tasdiqlamasa, tugaydi.
Hamkorlar Hormuz boʻgʻozidagi vaziyat yuzasidan sukut saqlamoqda
Bundan tashqari, Donald Tramp Xitoy, Fransiya, Yaponiya, Janubiy Koreya va Buyuk Britaniya davlatlarini Xormuz bo‘g‘oziga harbiy kemalar yuborishga chaqirdi.
«Ko‘plab davlatlar, ayniqsa Eron Xormuz bo‘g‘ozini yopishga uringanidan eng ko‘p zarar ko‘radiganlar, ushbu bo‘g‘oz ochiq va xavfsiz bo‘lishi uchun AQSh bilan birga harbiy kemalar yuboradi… Umid qilamanki, Xitoy, Fransiya, Yaponiya, Janubiy Koreya, Buyuk Britaniya va boshqalar, ushbu sun’iy cheklovdan zarar ko‘rayotgan mamlakatlar, kemalarni ushbu hududga yuboradi, shunda Xormuz bo‘g‘ozi endi bosh ko‘tarolmaydigan davlatdan xavf bo‘lmaydi», — deb yozdi Tramp «Truth Social» ijtimoiy tarmog‘ida.
Dunyo neftining qariyb 20 foizi o‘tadigan ushbu suv yo‘li 28-fevraldan beri AQSh va Isroil tomonidan Eronga qarshi urush boshlangach, deyarli yopilib qoldi.
Hozircha biror davlat rasman bu tashabbusga qo‘shilishini bildirmadi. Xabar qilinishicha:
- Yaponiya mustaqil qaror qabul qilishini aytdi.
- Fransiya o‘z pozitsiyasini «mudofaa» deb atadi.
- Buyuk Britaniya ishtirok etishni rad etdi
- Avstraliya ham qatnashmasligini bildirdi
- Janubiy Koreya ushbu masalani ko‘rib chiqayotganini ma’lum qildi.
- Xitoy harbiy ishtirokni rad etdi.
«Crypto Rover» (kripto bozor tahlilchisi) diplomatlarning bu sovuqqon munosabati boj siyosati oqibati ekanini taxmin qilmoqda.
«Ehtimol, ittifoqchilarni bojlar bilan majburlash natijasi mana shunday bo‘ladi», — deb yozdi «Crypto Rover» «X» ijtimoiy tarmog‘ida.
Ikki voqea Tramp tashqi siyosatining muhim ziddiyatini ochib beradi. Uning savdodagi keskin siyosati va harbiy hamkorlikka talabni bir vaqtda ilgari surishi, dunyo yagona harakat qilishiga eng ko‘p ehtiyoj tug‘ilgan vaqtda o‘zaro qarama-qarshi ta’sir ko‘rsatmoqda.
