«UBS Real Estate GmbH» (ko‘chmas mulk sohasidagi kompaniya) o‘zining $469 million qiymatiga ega bo‘lgan «Euroinvest» fondidan barcha mablag‘larni qaytarib olish jarayonini to‘xtatdi. Bu cheklov 36 oy (uch yil)gacha davom etadi. Buning sababi — investorlar mablag‘ini qaytarib olish uchun ko‘plab arizalar yuborishi natijasida fondning erkin pul mablag‘lari tugab qolganidir.
Germaniyadagi ushbu sho‘ba korxona 2026-yil 26-mart kuni investorlar uchun maxsus e’lon orqali bu cheklov haqida xabar qildi. 2026-yil 25-martdan keyin yuborilgan mablag‘ni qaytarib olish so‘rovlari rad etildi va yangi aksiyalar chiqarilishi ham vaqtincha to‘xtatildi.
An’anaviy moliya sohasini ham kriptovalyuta kredit beruvchilarini inqirozga uchratgan muammolar qiynayapti
«UBS (D) Euroinvest Immobilien» ochiq fond hisoblanadi. Bu fond Yevropaning yirik shaharlarida joylashgan tijorat ko‘chmas mulk obyektlariga investitsiya kiritadi. U 1999-yildan buyon faoliyat yuritib keladi. Shu davrda, 2008-yil moliyaviy inqirozi va taxminan 2014-yillarda ham mablag‘larni qaytarib olish muzlatilgan edi.
Fondning ichki xabarnomalarida aytilishicha, fondning erkin mablag‘lari «mablag‘larni qaytarib olish talablari va fondni to‘g‘ri boshqarishni ta’minlash uchun yetarli bo‘lmay qoldi».
2024-yilda fond faoliyati zararli (manfiy) ko‘rsatkichni qayd etdi. 2026-yil fevraligacha bo‘lgan 12 oy ichida fond taxminan 9 foiz qiymatini yo‘qotdi. Bunga sabab — foiz stavkalari oshishi evaziga Yevropa bozorida ko‘chmas mulk qiymatining keskin pasayishi bo‘ldi.
Bu holat 2022-yilda kriptovalyuta bozoridagi yirik kredit beruvchi platformalarning qulashini eslatadi. Masalan, «Celsius Network» va «Genesis Global» (ikkalasi ham kriptovalyuta sohasidagi kompaniyalar) depozit mablag‘larni yig‘gan, ammo pul o‘rniga qiyin sotiladigan aktivlarga ega edi. Investorlar mablag‘ini ommaviy qaytarib olmoqchi bo‘lganda, ular yetarli pul topa olmay, inqiroz yuz berdi.
Endi aynan shunday tizim tutqichida «UBS» ham qolmoqda. Faqat kriptovalytalarda tokenlar muammo bo‘lsa, bu yerda ta’minot sifatida ko‘chmas mulk bo‘lmoqda.
Yirikroq likvidlik bosimi ortib bormoqda
«UBS» yolg‘iz emas. «Ares Management» (moliya tashkiloti), «Apollo Global Management» (investitsiya kompaniyasi) hamda «BlackRock» (moliya kompaniyasi) ham yaqinda xususiy kredit fondlaridan pulni qaytarib olish imkonini cheklab qo‘ydi. Bunga sabab — juda ko‘p investorlar pullarini olishga uringanida fondda yetarli mablag‘ qolmasligi. Bu haqida «Nightingale Associates» (tahlil kompaniyasi) axborot berdi.
AQSH va Isroil harbiylari tomonidan Eron davlatiga qarshi amalga oshirilgan harakatlar O‘rta Sharqda vaziyatni yanada keskinlashtirdi. Bu holat moliyaviy bosimni kuchaytirdi. Inflyatsiyadan qo‘rquv va Yevropa Markaziy banki foiz stavkasi tez kunda oshirilishi kutilgani natijasida investorlar sarmoyalarini likvid bo‘lmagan vositalardan, ya’ni tezga pulga aylantirib bo‘lmaydigan fondlardan olib chiqishga harakat qilmoqda.
Taxmin qilinishicha, bu «Euroinvest» fondini muzlatish — O‘rta Sharqdagi vaziyat kuchayganidan beri yirik Yevropa ko‘chmas mulk fondlari orasida ilk katta cheklov bo‘ldi.
Agar an’anaviy moliya (TradFi) «chiqish eshiklarini» yopsa, investitsion kapital boshqa xavfli aktivlarga — masalan, Bitkoin yoki Efiriumga o‘ta olmasdan fondda qolib ketadi. Barcha bozorlarda likvidlik (erkin pul oqimi)ning pasayishi esa elektron va an’anaviy moliyada sharoitlarni qiyinlashtiradi. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi — barchasi sarmoya likvidligiga bog‘liq.
2022-yilda kriptosohada likvidlik yetishmasligi uchun jazolangan xatolik, an’anaviy moliya tizimida to‘rt yil o‘tib, yanada kattaroq miqyosda takrorlanmoqda. Kriptosohada vaqt – bu nafaqat pul, balki ishonch. An’anaviy moliyada ham.
