Maryland shtatining bir fuqarosi kompyuter firibgarligi va pul yuvishda ayblanmoqda. Bu ish 2021-yilda joylashmagan (markazlashmagan) kriptovalyuta birjasi «Uranium Finance» (birja) buzilishi (xakerlik hujumi) bilan bog‘liq. Ayblovga ko‘ra, u ikki marta amalga oshirilgan hujumlar orqali 50 million AQSH dollaridan ortiq kriptovalyuta o‘g‘irlagan.
Rasmiy axborotga ko‘ra, Jonatan Spaletta, 36 yoshda, Merilend shtatining Rokvil shaharchasidan bo‘lib, 2021-yil 8-aprelda «Uranium Finance» birjasining aqlli shartnomasi (blokcheyndagi maxsus bitim) bilan aldov orqali bir nechta operatsiyalar amalga oshirgan.
Bu harakat unga ruxsat berilganidan ko‘ra ancha ko‘p kriptovalyuta mukofotlarini olib chiqish imkonini berdi. Birinchi buzilish (xakerlik) natijasida u taxminan 1,4 million dollar miqdorida kriptovalyutani qo‘lga kiritgan. Spaletta bir kishiga shunday degan:
«Men bir necha hafta oldin 1,5 million dollarlik kripto o‘g‘irlik qildim… Aqlli shartnomada nuqson bor edi, men undan foydalandim… Axir kripto baribir soxta internet pullari-ku».
Shundan so‘ng, Spaletta go‘yoki unga qarshi sud ishlari ochilmasligi uchun birjada 386 000 dollarni soxta «xato topish mukofoti» sifatida o‘ziga qoldirishga majbur qilgan.
28-aprel kuni u platformadagi aqlli shartnomadagi xatolikdan foydalanib, havza (pool) dan bir foydalanuvchi chiqarib olishi mumkin bo‘lgan kriptovalyuta miqdori chegarasini buzdi.
Ushbu buzilish 26 ta alohida likvidlik havzalariga zarar yetkazdi va natijada taxminan 53,3 million dollarga teng turli kriptovalyutalar o‘g‘irlab olindi. «Uranium Finance» birjasi katta yo‘qotish tufayli o‘z faoliyatini butunlay to‘xtatdi.
«Ikki karra ayblovga ko‘ra, Jonatan Spaletta doimiy ravishda aqlli shartnomalarni buzib, boshqa odamlarning millionlab dollariga teng pullarini o‘z foydasiga o‘g‘irladi va shu bilan birjaga putur yetkazdi», — dedi AQSH Bosh prokurori Jay Kleyton.
Eng so‘nggi yangiliklarni bevosita olish uchun «X» ijtimoiy tarmog‘ida bizni kuzatib boring
Prokurorlarning aytishicha, Spaletta o‘g‘irlangan mablag‘larni qiyin va murakkab kriptovalyuta tranzaksiyalari orqali yuvib yuborgan. U shuningdek, «Tornado Cash» deb ataluvchi kriptomikser (bir kriptovalyutani boshqasiga aralashtirib, izini yashiradigan servislardan biri)dan foydalangan va so‘ng noyob kolleksion ashyolar hamda qadimiy tanga va tokenlarga pul sarflagan.
Federal agentlar 2025-yil fevral oyida Spalettadan taxminan 31 million dollar kriptovalyutani musodara qilishdi. Spaletta dushanba kuni taslim bo‘ldi va unga 30 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi tahdid qilmoqda. Ish «Complex Frauds and Cybercrime Unit» (Murakkab firibgarlik va kiberjinoyatlar bo‘yicha maxsus bo‘lim) tomonidan olib borilmoqda.
«SPALLETTA, 36 yoshli, Rokvil shahridan (Merilend shtati), bitta kompyuter firibgarligi (eng ko‘pi bilan 10 yil qamoq jazosi) va bitta pul yuvish (eng ko‘pi bilan 20 yil qamoq jazosi) bo‘yicha ayblanmoqda», — deyiladi rasmiy bayonotda.
Bu kabi jinoyatlar kriptovalyuta sohasida hamon muammo bo‘lib qolmoqda. 2025-yilda kriptoga oid o‘g‘irliklar miqdori 4 milliard dollardan oshib ketdi, bu o‘tgan yilga nisbatan 34% ko‘p. Bu haqda «PeckShield» (tahliliy kompaniya) ma’lum qilgan. Yo‘qotishlarning katta qismi aqlli shartnomalardagi zaifliklar sabab yuzaga kelgan.
