«AQSH Moliya xizmatlari bo‘yicha vakillar palatasi» to‘g‘risidagi demokratlar, «AQSH Qimmatli qog‘ozlar va birjalar komissiyasi» davlat organidan, chakana sarmoyadorlar uchun fond bozorida savdo qiluvchi, va yaqin orada boshqa aktivlarni boshqarishi mumkin bo‘lgan sunʼiy intellekt (AI) agentlari ustidan qanday nazorat o‘rnatilganini tushuntirib berishni so‘rashdi.
Vakillar Bill Foster va Bred Sherman bu murojaat bilan «AQSH Qimmatli qog‘ozlar va birjalar komissiyasi» raisi Pol Atkins nomiga xat yubordi. Ular sarmoyadorlarni himoya qilish va bozor yaxlitligi masalasida yozma tarzda 13 ta savolga javoblarni 31-iyulgacha taqdim etishni so‘rashdi.
Demokratlar brokerlik kompaniyalari AI agentlariga savdo imkonini berar ekan, «AQSH Qimmatli qog‘ozlar va birjalar komissiyasi»dan javob kutmoqda
Qonunchilar savol berdilar: bugungi kunda brokerlik kompaniyalari sunʼiy intellekt agentlariga mustaqil ravishda chakana mijozlar uchun savdo qilishga ruxsat bergan bo‘lsa, qanday nazorat va sarmoyadorlarni himoya qilish choralari mavjud?
Palata a’zolari ta’kidlashdi: yaratuvchi sunʼiy intellekt sarmoyadorlarga tezroq qarorlar qabul qilish va oshkora ma’lumotga ega bo‘lishda yordam berishi mumkin. Shunga qaramay, brokerlik kompaniyalari sunʼiy intellekt asosidagi agentlarni savdoda ishtirok etishiga imkon berishi, sarmoyadorlarni himoya qilish, broker-diler majburiyatlari, bozor yaxlitligi va dasturchilarning mas’uliyati masalalarida jiddiy savollarni yuzaga keltiradi.
Xatga ko‘ra, yana bir muammo – bu uyg‘un (bir xil) ma’lumot asosida o‘qitilgan agentlar birga harakat qilishi va natijada bozor o‘zgaruvchanligi hamda kengaygan moliyaviy bosim kuchayishiga sabab bo‘lishi mumkinligi.
«Hozircha ushbu AI firmalari – agentlarni ishlab chiqish va joriy etish bilan shug‘ullanuvchi kompaniyalar – qimmatli qog‘ozlar sohasidagi tartibga soluvchi normalardan deyarli chetda faoliyat yuritmoqda. Vaholanki, ularning tizimlari chakana sarmoyadorlar nomidan muhim investitsion qarorlarni qabul qilmoqda yoki ularga sababchi bo‘lmoqda», – deya qayd etishdi qonunchilar.
«X» ijtimoiy tarmog‘ida bizni kuzatib boring — barcha yangiliklardan birinchi bo‘lib xabardor bo‘ling
Ular, shuningdek, Pol Atkinsdan — broker-dilerlar, AI dasturchilari va agentlarning huquqiy javobgarligini aniq belgilab berishni talab qilishdi. Hozirgi qimmatli qog‘ozlar qonunchiligi agentik savdoni tartibga sola oladimi yoki bu bo‘yicha «Kongress» parlamenti aralashishi kerakmi, degan savol tashlandi.
«Qaysi holatlarda sunʼiy intellekt agenti yoki uning dasturchisi “1934-yil Qimmatli qog‘ozlar va birjalar to‘g‘risidagi qonuni”, “1940-yil Investitsiya maslahatchilari to‘g‘risidagi qonun”, yoki boshqa qimmatli qog‘ozlar qonunlariga muvofiq broker, diler, investitsion maslahatchi yoki shu sohaga oid shaxs sifatida ro‘yxatdan o‘tishi shart bo‘ladi?» – deyiladi xatda.
Demokratlar texnologiya o‘z imkoniyatlarini nafaqat aksiyalar bozorida, balki optsionlar, kriptovalyutalar, voqealar bo‘yicha shartnomalar va fucherslar sohasiga ham kengaytirishi mumkinligini ta’kidlashdi. Pol Atkins esa 31-iyulgacha javob berishi lozim.
Bu murojaat so‘nggi paytlarda chakana brokerlik kompaniyalari o‘z platformalarini mustaqil agentlarga ochish to‘lqinidan so‘ng bildirildi. «Robinhood» brokerlik kompaniyasi (fintech kompaniya) 27-may kuni Agentik Savdo xizmatini ishga tushirdi. Bu xizmat orqali sunʼiy intellekt agentlari mijozlar nomidan aksiyalarga savdo qilish imkoniga ega bo‘ldi. «Public» brokerlik kompaniyasi ham 2026-yilda shunga o‘xshash agentik brokerlikni ishga tushirdi.
Ayni paytda, «Coinbase» kriptovalyuta birjasi iyun oyida Coinbase for Agents xususiyatini ham joriy etdi. Bu funksiya foydalanuvchilarga o‘z hisoblariga sunʼiy intellekt agentlarini ulash va ular orqali savdolarni, to‘lovlarni va boshqa avtomatlashtirilgan vazifalarni bajarish imkonini beradi.
YouTube kanalimizga obuna bo‘ling — soha yetakchilari va jurnalistlarning ekspert fikrlarini tomosha qilasiz
