Qo‘shma Shtatlar «Crypto News» yangiliklar portali ertalabki muhim qisqacha sharhiga xush kelibsiz — bu kun davomida kriptovalyuta sohasida bo‘layotgan eng dolzarb voqealar haqida asosiy ma’lumotlarni taqdim etadi.
Bir piyola qahva tayyorlang, chunki bozorlar aniq sarlavhasiz, jimjit bir signallarni yubordi. Oltin, kumush va kriptovalyuta narxlari bir vaqtda pasayib ketdi. Bu esa investorlarni xavotirga solib, yuzada yotmagan o‘zgarishlarni axtarishga majbur qilmoqda.
Kun yangiliklari: Bitkoin, oltin va kumush narxlari tushib ketdi
Faqat uch kun ichida oltin va kumush bozorlari qiymatidan $10 trilliondan ortiq mablag‘ yo‘qotildi. Bu zamonaviy metal bozorlari tarixidagi eng yirik va eng tez boylik yo‘qotish hodisalaridan biri sanaladi.
Kutilmagan pasayish butun dunyo bozorlarini larzaga soldi. Likvidlik, pul-kredit siyosati va an’anaviy «xavfsiz port» hisoblangan aktivlar o‘z himoya vazifasini yo‘qotayaptimi, degan dolzarb savollarni paydo qildi.
Oltinning bir unsiyasi narxi $4,500 dan pastga tushdi, uch kun ichida deyarli $1,000 ga arzonlashdi. Shu bilan birga, kumush $72 dan tushib ketib, yaqin kunlardagi eng yuqori narxdan 40% ga tushdi.
Bozor kapitallashuvi nuqtai nazaridan, faqat oltinning o‘zi $7,4 trillionni yo‘qotdi. Kumush esa yana $2,7 trillionga qisqardi. Bu umumiy yo‘qotishlar butun kriptovalyuta bozoridan ham katta. Ushbu maqola yozilayotgan paytda, oltin $4,702, kumush esa $81,59 dan savdolashmoqda.
Bunday o‘zgarishni ayniqsa bezovta qiladigan holat shundaki, buning yaqqol sababini topish qiyin. Hech qanday katta siyosiy tahdid, iqtisodiy tanazzul ishorasi yoki kutilmagan inflyatsiya yo‘q. Bozorlar, asosan, AQSH Federal Rezerv tizimi (markaziy bank) balansini keskin qisqartirishi mumkinligi aks etayotgan kelajakni baholayapti.
«Bozorlar yangi Federal Rezerv raisi Kevin Varshning: ‘Markaziy bank balansi qisqarishi kerak’ degan gapiga javob bermoqda», — deb yozadi «Coin Bureau» yangiliklar portali X ijtimoiy tarmog‘ida. Kevin Varsh, Federal Rezervning taxminan $7 trillionlik balansi «zarur bo‘lgandan bir necha trillion ko‘p» ekanini ta’kidlagan.
Balans qisqarishi, ya’ni pul massasi kamroq bo‘lishi, demak, aksiyalardan tortib, kriptovalyutalar va hatto metallarni ham qo‘llab-quvvatlaydigan likvidlik kamayadi, degan asos bor.
Kriptovalyutalarda vahima: “Xavfsiz aktiv” maqomi ham so‘roq ostida
Bunday ta’sir faqat qimmatbaho metallar bozorigina bilan cheklanmadi. Kriptovalyuta bozori ham bor-yo‘g‘i to‘rt kun ichida $430 milliardlik qiymatini yo‘qotdi.
Bu shuni anglatadiki, aktivlar bozoridagi likvidlikdan kelib chiqayotgan xavotirlar boshqa sohalarga ham yoyilmoqda. «Bitkoin» va «Efirium» keskin arzonlashdi, umuman kriptovalyuta bozordagi hissiyotlar ham tezda yomonlashdi.
«Oltin narxi eng yuqori cho‘qqisidan 20% tushdi va $7,4 trillion bozor qiymatini yo‘qotdi, bu «Bitkoin» bozorining umumiy hajmidan 5 baravar koʻp. Kumush deyarli 40% ga quladi va $2,7 trillion yo‘qotdi, bu ham butun kriptovalyuta bozoriga teng. Xavfsiz deb hisoblangan aktivlar hozir memkoinlar kabi harakat qilmoqda», — deb ta’kidlaydi analitik Bull Theory.
Investorlarning ruhiyati ham bu jarayonda biroz izdan chiqqani haqida xabarlar ko‘paydi. Hatto 2022-yilgi kripto inqirozidan ham ko‘proq investorlar nega bezovta bo‘layotgani o‘rganilmoqda.
«Ba’zi investorlar «qattiq pul» g‘oyasidan qaytmay, baribir oltinni tanlayapti», — deb yozadi Natali Brunell. U qo‘rqinch natijasida yuzaga kelgan narx tebranishlarini «Bitkoin» uchun uzoq muddatli asosiy g‘oya so‘ndideb o‘ylashdan ogohlantiradi.
Boshqa tomondan, ayrim strateglar uzoq muddatda oltinni baribir ijobiy aktiv deb hisoblaydi. «Deutsche Bank» banki vakillari, hatto narxlar pasayib turganiga qaramay, oltin narxi bo‘yicha $6,000 prognozini saqlab qolmoqda, deb xabar qilinmoqda.
Bu holat qisqa muddatli aktivlarni sotish bosimi bilan uzoq muddatli moliyaviy himoya uchun investitsiya strategiyasi o‘rtasida aniq tafovut mavjudligini ko‘rsatadi.
Boshqalar esa tarixiy o‘xshashliklarni ko‘radi. Masalan, analitik Zev hozirgi oltin narxi avval ko‘tarilib, keyin keskin pasayish hodisasini 1980-yildagi cho‘qqiga qiyoslaydi. Uning fikricha, muhim xavf butunlay qulashi emas, balki juda tez o‘sishdan so‘ng yillar davom etadigan narx turg‘unligi bo‘lishi mumkinligi haqida ogohlantiradi.
«Xavfsiz bandargoh ≠ har qanday narxda sotib olish», deya ogohlantiradi analitik Zev.
Boshqa bir suhbatda, «Fundstrat» konsalting kompaniyasi vakili Tom Li, kriptovalyuta bozorining yaqinda oltindan ortda qolishi sababi o‘tgan yil oktabr oyida bo‘lgan yirik qarz qisqartirish voqeasi edi, deb ta’kidladi. U bu voqea kriptovalyuta bozori tuzilmasiga zarar yetkazganini aytdi.
Bitkoinning «raqamli oltin» degan nazariyasini yana bir bor tasdiqlagan holda, Tom Li ogohlantirdi: uning ommaviy qabul qilinishi hali ham o‘zgaruvchan va beqaror bo‘lib qoladi, 2026 yil esa muhim bir stress sinovi bo‘lishi kutilmoqda.
Kun grafigi
Qisqa va lo‘nda yangiliklar
Bugun kuzatishingiz mumkin bo’lgan AQSH kriptovalyutalari bilan bog‘liq qisqa yangiliklar:
- Bitkoinda halokat past nuqtami? Uchta asosiy indikator hali ham $63 000 chegarasini eng xavfli hudud sifatida ko‘rsatmoqda.
- Bitkoin narxining pasayishi «MicroStrategy» (texnologiya kompaniyasi) uchun taxminan 1 milliard dollar qog‘ozda zarar keltirdi.
- «Ripple» (fintex kompaniyasi) 1 milliard XRP chiqarishi narxning susayishini fevral oyiga ham cho‘zdirdi.
- «Binance» (birja) $100 million markaziy bank uslubidagi bozor qo‘llab-quvvatlash ishlarini boshladi, bu Bitkoin narxining pasayishiga javob sifatida amalga oshirildi.
- Kriptodan chiqishlar 1,7 milliard dollarga yetdi, biroq tokenlashtirilgan metallarga investorlar sarmoya yo‘naltirishda davom etmoqda.
- Tom Liniki emas – «BitMine» (tahliliy kompaniya): Bu kompaniya 1,33 milliard dollar Efirium (ETH) majburiy sotuv xavfi bilan yuzma-yuz kelmoqda, chunki Efirium narxi 26%ga tushdi.
- «Strategy» (MSTR, texnologiya kompaniyasi) daromad hisobotlari haftaning besh muhim AQSH ma’lumotlari qatorida Bitkoin bozorini o‘zgartirishi mumkin.
Kriptovalyuta aksiyalari bozor ochilishidan oldingi qisqacha sharhi
| Kompaniya | Yil boshidan 30-yanvargacha yakuniy narx | Bozor ochilishi oldi holati |
| «Strategy» (MSTR, texnologiya kompaniyasi) | $149.71 | $139.47 (-6.84%) |
| «Coinbase» (COIN, birja) | $194.74 | $187.89 (-3.52%) |
| «Galaxy Digital Holdings» (GLXY, moliyaviy xizmatlar kompaniyasi) | $28.26 | $27.03 (-4.35%) |
| «MARA Holdings» (MARA, mayning kompaniyasi) | $9.50 | $9.04 (-4.84%) |
| «Riot Platforms» (RIOT, mayning kompaniyasi) | $15.47 | $14.79 (-4.40%) |
| «Core Scientific» (CORZ, mayning kompaniyasi) | $17.99 | $17.92 (-0.39%) |
