Xitoyning yetakchi rahbariyati yangi iqtisodiy rejasida 19 ta muhim chora orasida milliy blokcheyn tarmog‘ini tashkil etishni taklif qildi. Shu hujjatda mas’ullar virtual iqtisodga o‘tib, haqiqiy iqtisodiyotdan voz kechmaslik va iqtisodiy pufaklar hosil qilmaslik haqida ogohlantirilgan.
Blokcheyn — bu ko‘plab kompyuterlarda saqlanadigan umumiy raqamli yozuvlar tizimi. Pekin ushbu texnologiyani rivojlantirmoqchi, biroq tuzilgan reja «Bitkoin» yoki boshqa biron bir kriptovalyuta haqida hech narsa demaydi.
Xitoyning Blokcheyn rejasida nimalar yozilgan?
Ushbu siyosiy hujjat «Xitoy Kommunistik partiyasi Markaziy qo‘mitasi» va «Davlat kengashi» (hukumat idorasi) tomonidan 9-oktabr kuni e’lon qilindi. «Sinxua» davlat axborot agentligi esa uni davlat veb-saytida shu kuni joylashtirdi.
Blokcheyn bilan bog‘liq bandda, an’anaviy sanoatni raqamli texnologiyalar bilan birlashtirish haqidagi bo‘limda, butun mamlakat bo‘ylab umumiy hisoblash tarmog‘ini yaratish ham ko‘zda tutilgan.
Rejada, shuningdek, «Sharqiy ma’lumotlar, g‘arbiy hisoblash» tashabbusi qo‘llab-quvvatlanadi. Bu tashabbus sharqda yig‘ilgan ma’lumotlarni g‘arbdagi ma’lumotlar markazlariga yuborishni nazarda tutadi. Bundan tashqari, ma’lumotlar egaligi va ulardan foydalanish yuzasidan aniq qoidalarni ishlab chiqish taklif etiladi.
Xitoy allaqachon davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan tizim — ya’ni, 2020-yil aprel oyida ishga tushirilgan «Blokcheyn asosidagi xizmatlar tarmog‘i» (BSN) ni yuritib kelmoqda.
«Stenford universiteti»ning «DigiChina» loyihasi ma’lumotiga ko‘ra, ushbu tizim mustaqil kriptovalyutalarga, ya’ni «Bitkoin» kabi tanga yo‘l qo‘ymaydi. Yangi hujjatda esa milliy tarmoq aynan shu asosda qurilishi haqida aniq ma’lumot berilmagan.
Reja asosida keyingi ishlarni «Markaziy moliyaviy va iqtisodiy ishlar komissiyasi» hamda «Milliy taraqqiyot va islohotlar komissiyasi» (boshqaruv organlari) amalga oshiradi. Shu tashkilotlar tomonidan ishlab chiqiladigan qoidalar tarmoq nimalarni qamrab olishini va kriptovalyutalar ochiq bo‘ladimi yoki yo‘qmi, aniq ko‘rsatadi.
Nega Bitkoin Xitoy rejasi doirasidan tashqarida?
Xitoy materik hududida kripto-savdo faoliyati hali ham noqonuniy hisoblanadi. Fevral oyida «Xitoy Xalq banki» (markaziy bank) va yana yettita tashkilot bu taqiqni yana tasdiqladi.
Pekinning raqamli pul siyosati faqat o‘z milliy valyutasida amalga oshirilmoqda. Avgust oyida «Xitoy Xalq banki»ning besh yillik rejasida mamlakatda rasmiy chiqarilgan raqamli valyuta — «raqamli yuan»ni bosqichma-bosqich rivojlantirish belgilab qo‘yildi, deb xabar berdi «Sinxua» axborot agentligi.
Ushbu iqtisodiy reja «Solana kompaniyasi» (yirik texnologik kompaniya) bosh ijrochi direktori Jozef Chi «CNBC» telekanalida chiqish qilganidan uch kun o‘tib e’lon qilindi.
«Menimcha, kriptovalyuta yana yangi kuchli bosqichdan o‘tadi», — dedi Jozef Chi.
Jozef Chi bu natijani Pekin kriptotanga savdo qilishga ruxsat berishiga bog‘lab ko‘rsatdi, deb xabar berdi «BeInCrypto» (yangiliklar portali) shu hafta. U asosiy to‘siq sifatida kapitalning mamlakatdan chiqib ketishini aytib o‘tdi va aniq vaqt belgilanmadi.
