Markazlashtirilgan birjalardagi (CEX) XRP zahiralari 2025-yilda keskin kamaydi. Yil boshida taxminan 4 milliard token bo‘lsa, dekabrga kelib bu ko‘rsatkich 1,6–1,7 milliardgacha tushdi. Bu so‘nggi marta 2018-yilda kuzatilgan eng past daraja bo‘lib, 2026-yilda ta’minot tanqisligi yuzaga kelishi mumkinligi haqidagi taxminlarni kuchaytirdi.
Biroq, tahlilchilar faqat past birja balanslari narxlar darhol oshishiga yoki uzoq muddatli o‘sishga olib kelmasligini ta’kidlamoqda.
XRP birjadagi zaxiralarining kamayishi tarixiy nuqtai nazardan
«Glassnode» (blokcheyn tahlil kompaniyasi) ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yil 8-oktabrda birjalarda 3,76 milliard XRP mavjud bo‘lgan. Dekabr oxiriga kelib bu ko‘rsatkich 1,6 milliardgacha kamaygan. Bu qisqa muddatli ta’minot yetishmovchiligi bo‘yicha muhokamalarga sabab bo‘ldi.
Bu keskin kamayish «Ripple» (kripto-kompaniya) tomonidan 2026-yil 1-yanvarda 1 milliard XRPni garovdan chiqarish (escrow) bo‘yicha muntazam amali bilan bir vaqtda sodir bo‘ldi.
Lekin, tarixiy tendensiyalar shuni ko‘rsatadiki, birjalardagi zahiralarning kamayishi avtomatik ravishda narx ko‘tarilishiga olib kelmaydi.
2018-yil oxirida XRP zahiralari shunga o‘xshash past darajalarda bo‘lgan, biroq narxlar pastlashda davom etgan. Xuddi shuningdek, 2022-yil oxirida ham ancha katta pasayish sodir bo‘lsa-da, narxlar faqatgina 2024-yil oxiridan boshlab o‘sishni boshlagan.
«Narxga e’tibor qaratilayotgan bo‘lsa-da, asl o‘zgarish ortda, ko‘rinmas joyda sodir bo‘lmoqda… likvidlik butun bozorga kamaymoqda. Bozor yupqalashmoqda, sezgir bo‘lib bormoqda va talabga nisbatan reaksiyasi yanada kuchaymoqda», — dedi Web3Niels, bozor tahlilchisi («X» ijtimoiy tarmog‘i).
Boshqacha qilib aytganda, birjalardagi zahira kamayishi asosan qisqa muddatli sotuv bosimini yumshatadi, lekin yangi talab paydo qilmaydi.
Maʼlumotlarni qamrab olishi va birja hisobotidagi cheklovlar
Ta’minot yetishmovchiligi haqidagi narrativ ma’lumotlarning to‘liqsizligi sababli shubha ostiga olinmoqda. «Glassnode» blokcheyn tahlil kompaniyasi o‘rtacha o‘n donadan ko‘p bo‘lmagan birjalarni kuzatadi. Shu bilan birga, tahlilchi Leonidas qamrovni 30 platformaga kengaytirib o‘rganganida, 2025-yil oxirida birjalarda taxminan 14 milliard XRP saqlanayotganini aniqladi. Bu esa keng tilga olinayotgan 1,6 milliard ko‘rsatkichidan ancha yuqori.
«‘Glassnode’ grafikasi faqat 10 ta birja va ular bilan bog‘langan hamyonlar bo‘yicha ma’lumotlarni ko‘rsatadi… Ko‘proq birjalardan, ayniqsa milliardlab XRP ushlab turadigan platformalardan ma’lumot yig‘ish yanada haqiqatga yaqin holatni va yangi trendlarni aniqlaydi», — deb yozdi Leonidas («X» ijtimoiy tarmog‘i).
Bu tafovut cheklangan birja ma’lumotlariga tayanib, xulosa chiqarishning murakkabligini ko‘rsatadi. XRP yuqori likvidlilikka ega bo‘lib, tokenlar platformalarga tez kirib-chiqishi mumkin. Shu sababli, doimiy zahira ko‘rsatkichlari bozor harakatlarini aniq bashorat qilmaydi.
«Sotuv uchun orderlar ro‘yxatiga chiqadigan XRP dinamik hisoblanadi… baʼzan 10 million dollarlik xarid narxni tez oshiradi, baʼzan esa 100 million dollarlik xarid ham narxning tushishini to‘xtatolmaydi», — deb yozadi tahlilchi Vet_X0 («X» ijtimoiy tarmog‘i).
«Ripple» (kripto-kompaniya) tomonidan har oyda garovdan chiqarish amaliyoti yana bir qatlam hosil qiladi. 2026-yil 1-yanvarda «Ripple» yana 1 milliard XRP garovdan chiqardi, lekin bu tokenlarning faqat 200–300 millioni aylanmaga kiritildi. Qolgan 60–80 foizi odatdagidek yana bloklandi.
Chiqarilish kutilgan edi va shu sabab, bozor ishtirokchilari uni «ish bermaydigan voqea» deb baholadilar, ya’ni narxlarda katta o‘zgarish bo‘lishi ehtimoli kam deb hisoblashdi.
XRP ETFlariga kirimlar, yirik kompaniyalarning qabul qilishi va AQSHdagi tartibga solishdagi o‘zgarishlar, xususan yaqinlashib kelayotgan «CLARITY Act» (qonun loyihasi) kabi omillar birjalardagi zahiralarning kamayishidan ko‘ra XRPga talabni kuchliroq o‘zgartirishi mumkin.
XRP zahiralari so‘nggi 8 yil ichidagi eng past darajada bo‘lsa ham, umumiy ta’minot holati hali ham o‘zgaruvchanligicha qolmoqda. 2026-yilda ta’minot tanqisligi yuzaga kelishi esa kafolatlanmagan.
