XRP narxi 5-yanvardan beri deyarli 40% ga tushdi – $2.35 dan taxminan $1.40 atrofiga pasaydi. Odatda bu kabi katta o‘zgarishlar vahima bilan savdo qilish, bozordagi barqarorlikning buzilishi va uzoq muddatli salbiy oqibatlarga olib keladi. Ammo bu safar butunlay boshqa holat kuzatildi.
Tushish tezlashmagan holda, bir guruh investorlar osoyishta harakatda bo‘ldi, faolsizroq va ehtiyotkorroq bo‘lganlar esa asta-sekin bozorni tark etishdi. Shu paytda, kredit yelkasi bozorida muvozanat saqlanib qoldi, yirik institutsional (yirik moliyaviy tashkilotlar) mablag‘lari esa musbatligicha qoldi. Bu belgilar, birgalikda olib qaralganda, XRP dagi inqiroz uning poydevorini buzmagani, aksincha, mustahkamlaganini ko‘rsatmoqda.
Spekulyativ egalar maydondan chiqdi — sotuv bosimining eng katta manbai yo‘qolmoqda
Bu yerda eng muhim o‘zgarishlardan biri — «HODL Waves» indikatoriga ko‘ra spikulativ (faqat qisqa muddatda saqlashga asoslangan) investorlar chiqib ketgani bo‘ldi. «HODL Waves» investorlarni tokenlarni ushlab turish muddatiga qarab guruhlarga ajratadi. Ular odatda bir kun yoki bir haftagacha token saqlaydi va bozor o‘zgaruvchanligida tez-tez savdodan chiqib ketadi, ya’ni barqarorlikni buzadigan qisqa muddatli savdogarlardir.
8-fevral kuni ushbu qisqa muddatli investorlar XRP umumiy hajmining 2,29% ini nazorat qilayotgan edi. 26-fevralga kelib, bu ko‘rsatkich keskin qisqarib, atigi 0,579% ga tushib ketdi. Bu — uch haftadan kam vaqtda spikulativ taklif ulushi 74,7% ga kamaygani degani. Bu jarayon narx pasayishi fonida sodir bo‘ldi.
Yana shunday tahlillarni o‘qishni xohlaysizmi? Muharrir Harsh Notariya tomonidan tayyorlanadigan har kunlik kripto yangiliklari obunasiga bu yerda yoziling.
Bunday tozalanish muhim, chunki qisqa muddatli spekulyativ investorlar odatda narx qayta tiklanayotganida ham narxga bosim berishda davom etishadi. Ular chiqib ketganidan so‘ng, bozorga beqarorlik beradigan qisqa muddatli taklif kamayadi, narx barqarorlashadi. Oddiy qilib aytganda, zaif qo‘llarga ega investorlar allaqachon bozorni tark etdi. Bu esa kelajakda bozor pasayishda vahima sababli sotuvlar xavfini pasaytiradi.
Lekin faqat zaif investorlar ketgani barqarorlikni kafolatlamaydi. Eng asosiy savol — kuchli, uzoq muddatli investorlar bozorni tark etmadimi?
XRP narxi 40 foizga tushib ketganiga qaramay, uzoq muddatli egalari o‘z pozitsiyasini saqlab qoldi
XRP narxi keskin tushganda, uzoq muddatli investorlar butunlay boshqacha yo‘l tutishdi.
Hodler Net Position Change – investorlar tokenlarni kamida 155 kun ushlab turadimi yoki so‘nggi 30 kunda ularni sotib oladimi yoki sotayaptimi – shuni kuzatib boradigan indikator. Uzoq muddatli investorlar, odatda, eng tajribali ishtirokchilar hisoblanadi, chunki ular, asosan, bozor zaif bo‘lganda aktivlarni yig‘ib bormoqda.
5-yanvarda, XRP narxi $2,35 atrofida bo‘lgan paytda, uzoq muddatli investorlar har oyda taxminan 47,3 million XRP yig‘ib borayotgan edi. 26-fevralga kelib, XRP narxi $1,40 ga (ya’ni 40% ga) tushganida, ularning sof pozitsiyasi keskin oshib, qariyb 145,45 million XRP ga yetdi — bu 200% o‘sish demakdir.
Bu shuni anglatadi: eng yirik va sabrli investorlar narx keskin pasayganida ham tokenlarni ko‘paytirishda davom etdi — vahima yoki notinch harakatdan yiroq bo‘ldi.
Eng muhimi, fevral o‘rtalaridan buyon, narx $1.21 dan $1.52 gacha o‘zgarib turgan davrda ham, kuchli investorlar o‘z tokenlarini kamaytirmadi. Ular o‘z pozitsiyalarini saqladi va barqaror bo‘lib qoldi. Bu esa kuchli ishonchli ishtirokchilarni borligidan dalolat beradi. Ular bu inqirozni bozorni tark etish sababi deb hisoblamayapti, aksincha, kelajak tiklanishi uchun tayyorgarlik ko‘rmoqda.
Noto‘g‘ri fikrdan holi va uzoq muddatli ishonchga ega investorlar bazasi kuchayadi. Biroq, narx barqarorligi chiqarilgan investorlar soni emas, balki derivativ (kelajakdagi) kontraktlarning holatiga ham bog‘liq.
XRP’ning muvozanatli yelka vositasidan foydalanishi eng katta qulashi xavfini kamaytirmoqda
Kriptovalyutada narxlar inqirozining kuchayish sabablaridan biri — buqiy va ayiq bozor ishtirokchilari o‘rtasida kredit yelkasi (leverage) muvozanatsizligining ortib ketishi. Ya’ni, ko‘plab investorlar bir tomonlama pozitsiyani egallaganida, majburiy likvidatsiya (pozitsiyani avtomatik yopish) narxlarning tezroq siljishiga olib keladi.
Efirium (Ethereum) misolida bu xavfni aniq ko‘rish mumkin. «Binance» birjasidagi ETH/USDT doimiy kontraktlarida uzun pozitsiyalardagi kredit yelka $976 million atrofida, qisqa pozitsiyalardagi esa $576 million. Bu esa narx tushsa, majburiy likvidatsiyalar soni bozorni kuchli bosimga olib chiqishi mumkinligini bildirib turibdi.
XRP holati esa mutlaqo boshqacha.
«Binance» birjasida XRPning doimiy kontraktlarida uzun kredit yelkasi $74,93 million, qisqa kredit yelkasi esa $69,14 million atrofida. Ya’ni, qisqa muddatda (xuddi efiriumda kuzatilgan davr) kredit yelkasi deyarli teng.
Bu muvozanat juda muhim. Bu shuni bildiradiki, XRPda haddan ortiq ko‘p kredit yelka bilan token sotib olganlar to‘plangan emas, shuning uchun narx keskin tushganda kutilmagan majburiy likvidatsiyalar sodir bo‘lmasligi mumkin. Shu bilan birga, haddan tashqari qisqa pozitsiyalar ham yo‘qligi tufayli, narx beqaror bo‘lib ketmaydi.
Muvozanatli kredit yelkasi bozor tuzilmasini sog‘lomlashtiradi. Bu – narx haqiqiy taklif va talab asosida shakllanishi uchun muhimdir, narx faqat majburiy likvidatsiyalar tufayli emas, balki haqiqiy harakat natijasida o‘zgaradi. Shuningdek, bu sog‘lom holat yirik moliyaviy tashkilotlar sarmoyalarida va texnik tuzilishda ham ko‘zga tashlanmoqda.
Institutsional kapital harakati va XRP narx tuzilmasi endi 1,70 dollar sari yo‘l ochmoqda
Ko‘plab yirik kriptovalyutalarda fevral oyida ETF (birja fondi) ga talab kuchsiz bo‘lgan bo‘lsa ham, XRP (Ripple kompaniyasi yaratgan kriptovalyuta) bilan bog‘liq investitsion mahsulotlarga barqaror sarmoya kirib kelishda davom etdi. Bu esa, XRP narxining pasayishi davom etayotgan pallada instituttsional (yirik kompaniya va tashkilotlardan kelayotgan) ishtirok etish to‘xtamaganini ko‘rsatadi. XRP bilan bog‘liq investitsion mahsulotlarda asosiy neto chiqim haftalari qayd etilmadi.
Instituttsional sarmoyalar ahamiyatli, chunki ular uzoq muddatli kapitalni ifodalaydi. Spekulyativ savdogarlardan farqli ravishda, katta tashkilotlar qisqa muddatli tebranishlarga tezda javob bermaydi. Ularning doimiy ishtiroki, bozor noaniqlik davrida barqarorlikni ta’minlashga yordam beradi.
Kuchli investorlarning ushlab turish xatti-harakati va muvozanatli qarz bilan birga, bu omillar XRP tiklanishining poydevorini mustahkamlaydi. Tuzilma yaxshilanishlari hozirda asosiy texnik ko‘rsatkich bilan mos kelyapti.
Sakkiz soatlik diagrammada, XRP «chashka va tutqich» deb nomlangan shaklni hosil qilayotgani ko‘rinmoqda. Bu texnik tahlil unsuridir va ko‘pincha narx yuqoriga harakatdan oldin paydo bo‘ladi. Tutqich, XRP narxi 25-fevraldagi eng yuqori nuqtadan taxminan 7% tushib, konsolidatsiya (mustahkamlash) zonasi yuzaga kelganida shakllandi.
Endi ushbu texnik shakl muhim darajalarni belgilaydi. Agar XRP $1.38 dan yuqorida tursa, ko‘tarilish imkoniyati saqlanib qoladi. Agar narx ushbu darajadan pasaysa, harakat sur’ati susayadi.
Agar narx $1.31 dan pastga tushsa, bu shakl to‘liq kuchini yo‘qotadi va ko‘tarilish signalini bekor qiladi. O‘sish uchun esa XRP avval $1.42 darajasidan yuqoriga chiqishi kerak – bu tutqichning uzilishi tasdiq bo‘ladi. Eng muhim o‘sish darajasi esa $1.52 da joylashgan bo‘lib, bu «chashka va tutqich» shaklining asosiy chizig‘iga (neckline) yaqin joyda turibdi.
Agar XRP $1.52 dan baland bo‘lsa, texnik tahlil bo‘yicha narx taxminan $1.71 ($1.70 hududiga) yetishi mumkin. Agar o‘sish kuchli bo‘lsa, xarid kuchi va neckline nuqtasining qanday o‘tilishiga qarab harakat $1.86 gacha davom etishi ehtimoli bor.
Ayni paytda, XRP ning tushishi kutilmagan natijaga olib kelgan bo‘lishi mumkin — ya’ni, token nafaqat zaiflashmagan, aksincha tuzilma jihatdan yanada mustahkam bo‘ldi.
