2026-yilga qadam qo‘yganimizda, kriptosohada yangi burilish nuqtasi yuzaga chiqmoqda. Raqamli aktivlar atrofidagi tartibga soluvchi noaniqlik nihoyat bartaraf etilmoqda, yirik moliyaviy institutsiyalar chetda turishni bas qilib, faol qatnashishga o‘tmoqda va “aktiv” tushunchasining o‘zi zamonaviy talqinda qayta shakllanmoqda.
Bu o‘zgarishlarni eng yaqqol ko‘ra oladigan insonlardan biri bu Yat Siu — «Animoca Brands» (korporatsiya) hammuassisi va boshqaruvi raisi. Biz Yat Siu bilan uchrashib, Web3 uchun yangi yil nimalarni olib kelishini muhokama qildik va nima uchun, uning fikricha, kompaniyalar oldida muqarrar tanlov paydo bo‘lmoqda: tokenizatsiya qilmasang — barham topasan.
Yangi yil, altkoinlar uchun yangi davr
Yat Siu «Bitkoin»ni “raqamli oltin” sifatida o‘z o‘rnini munosib egallaganini tan oladi. Lekin 2026-yil boshida u asosiy harakat boshqa sohalarda bo‘lishini ta’kidlaydi. “Ko‘pchilik odamlar kriptoga birinchi bor «Bitkoin» sotib olish orqali kirishmaydi,” deydi u. “Ular ko‘proq qandaydir foyda keltiradigan tokenlar orqali kirib kelishadi — bu DeFi, o‘yinlar, NFT yoki mutlaqo boshqa soha bo‘lishi mumkin.”
U bu holatni an’anaviy bozorlar bilan taqqoslaydi: bironta kompaniya ham oltinning bozor qiymatiga yetolmaydi, lekin dunyo fond bozori bu ko‘rsatkichdan ancha katta. “Shu kabi vaziyat kriptoda ham yuzaga chiqmoqda. Meni bu yilda hayajonga soladigan jihati — endi imkoniyatlar faqat yangi token chiqishida emas, balki avval sinovdan o‘tgan, o‘zini ko‘rsatgan tokenlarda ham mavjud.”
Yat Siu bu naqshni ilgari ham ko‘rgan. “Dotkom inqirozidan keyin nima bo‘lganini eslang. «Amazon», «Microsoft», «Apple», «Netease» — ular yo‘q bo‘lib ketmadi. Ular yana kuchliroq tarzda qaytdi. O‘ylaymanki, 2026-yil Web3 sohasida ham shunga o‘xshash tiklanish davri boshlanishini bildiradi.”
Nihoyat tartibga soluvchi aniqlik yetib kelgan yil
Yat Siu uchun bu yil eng diqqat bilan kuzatilayotgan voqealardan biri, bu — the CLARITY Act («CLARITY Act» — qonun loyihasi) AQSH Kongressida qanday ko‘rinish olishi. Bu qonun «GENIUS Act» (barqaror tokenlar uchun asos bo‘lib xizmat qilgan qonun)ga asoslanib, kripto aktivlar ustidan Komissiya va Futur Kontraktlar bo‘yicha Komissiya (SEC va CFTC — har ikkalasi davlat tashkilotlari) o‘rtasida aniq vakolatlar taqsimotini belgilashni ko‘zda tutadi.
“Ishonchim komil, «CLARITY Act» 2026-yilda qabul qilinadi,” deydi Yat Siu. “Shunda esa oldin ko‘rilmagan tokenizatsiya to‘lqiniga guvoh bo‘lamiz — «Fortune 500» kompaniyalaridan tortib, kichik tadbirkorlargacha. Ko‘plab o‘yinchilarni ortda ushlab turgan noaniqlik bartaraf etiladi.”
U uchun bu huquqiy aniqlik — yirik kompaniyalar tomonidan kripto texnologiyalarning keng qabul qilinishi uchun asosiy kalit. “Kompaniyalar chetda turibdi, sababi imkoniyatlarni ko‘rmaslikdan emas, balki huquqiy noaniqlik sabab harakat qila olmagandi. Bu yil ana shu to‘siq olib tashlanadi.”
Institutsiyalar tomoshabindan faol ishtirokchiga aylanmoqda
So‘nggi yillarda kripto ETFlarining (birjada savdo qilinadigan fondlar) paydo bo‘lishi muhim burilish bo‘ldi. Ammo Yat Siu fikricha, aynan 2026-yil institutsional ishtirok tajriba bosqichidan aniq strategiyaga o‘tadigan yil tariqasida esda qoladi. “Hozir ko‘rayotganimiz faqat boshlanishi. RWA (haqiqiy dunyo aktivlari) va barqaror tokenlar bu yil institutsional o‘yinchilarning bosh narrativi bo‘ladi.”
Haqqiyiy dunyo aktivlarini (RWA) tokenizatsiya qilish ayniqsa katta o‘zgarish kuchiga ega. “RWA hamisha va’da qilingan, biroq masshtabli tarzda amalga oshmagan imkoniyatni beradi: chinakam moliyaviy inklyuziya. Biz bank xizmatlaridan foydalana olmagan aholiga, ilgari faqat boylar uchun mavjud bo‘lgan daromadli instrumentlardan foydalanish imkoniyati haqida gapiryapmiz. Ana shu va’dalar mana shu yil amalda bo‘la boshlaydi.”
Hozirgi hisob-kitoblarga ko‘ra, tokenizatsiya qilingan real aktivlar hajmi kelasi o‘n yillikda $30 trillionga yetishi mumkin. Yevropa Ittifoqining MiCA (kriptovalyutalarni tartibga soluvchi qonun) kabi institutsional darajadagi tartibotlar yirik banklar va aktiv menejerlariga markazlashmagan blokcheynlar bilan ishonchli ishlash imkonini bermoqda. “Infratuzilma tayyor. Qonunlar joriy qilinmoqda. Endi ish natijani ko‘rsatishda.”
Inqirozdan keyingi harakatlar yana takrorlanmoqda
Yat Siu bugungi vaziyatni dotkom inqirozidan keyingi yillar bilan juda o‘xshash deb ataydi. “Moliyalashtirish jarayoni tubdan o‘zgardi. Web3ning ilk bosqichlarida eng katta imkoniyatlar eng qizg‘in kutilayotgan tokenlarning chiqishida edi. Endi unday emas.”
Bugun esa, tokenlar yirik savdoda va bozor o‘rniga ega bo‘lsa, ularga sarmoya kiritish odatga aylanyapti. “Dotkom inqirozidan keyin «Amazon», «Microsoft», «Yahoo», «eBay» nafaqat omon qoldi, balki ulkan kompaniyaga aylandi. Web3da ham shunga o‘xshash naqsh qaytariladi, faqat bu gal yangi o‘ziga xoslik bor: texnologiya yetakchilari — «Google», «Meta» (ikkalasi ham texnologiya kompaniyasi) ham bu maydonga jiddiy kirib keladi.”
Bu o‘zgarish investorlar uchun yangi ko‘nikmalarni talab qiladi. “Bugungi vaziyat ancha murakkab. Bu muhitda muvaffaqiyatga erishish uchun chuqur tahliliy yondashuv zarur. Faqat navbatdagi qiziqarli startga ulgurish orqali oson boylik topish davri asosan ortda qoldi.”
Hamma narsa aktiv toifasiga aylanadi
Kelgusi yillar uchun eng jasur prognozi haqida so‘ralganda, Yat Siu ikkilanmasdan javob beradi: “Barcha narsa tokenizatsiya orqali aktiv turkumiga aylanadi. Intellektual mulk, royalti, reklama hajmlari — qandaydir qiymatga ega bo‘lsa, u tokenizatsiya qilinadi.”
U hozirgi kunda tokenizatsiya qilingan real aktivlar turli blokcheyn tarmoqlari va bozorlar bo‘ylab tarqalib ketganini tan oladi, lekin yaqin orada birlashish va o‘sish yuz beradi deb hisoblaydi. “Texnologiya tayyor. Yetishmayotgan narsa — huquqiy aniqlik va institutsiyalar ishonchi edi. Endi bu ikki omil ham joyiga tushmoqda.”
Bu o‘zgarishda yangi avlodlar ham muhim o‘rin tutadi. “Kripto yoshlar uchun asosiy investitsiya turiga aylanmoqda, xuddi oldingi avlodlar uchun internet va ijtimoiy tarmoqlar muhim bo‘lgani kabi. Endi shu tomoshabinga chiqishni istagan har qanday kompaniya tokenizatsiya strategiyasini ishlab chiqishi kerak — endi bu talab, tanlash emas.”
Blokcheyn orqa fonda qolmoqda
Yat Siu tomonidan aytilgan kutilmagan prognozlardan biri shuki, blokcheyn texnologiyasi ko‘pchilik foydalanuvchilar uchun ko‘rinmas bo‘lib qoladi. “Raqamli musiqa haqida o‘ylab ko‘ring. Oldin «MP3» yoki «raqamli yuklab olish» deb aytar edik. Endi shunchaki «musiqa» deymiz. Texnologiya orqa fonda qolib ketadi. Blokcheynda ham aynan shunday bo‘lmoqda.”
U bu borada bashorat bozorlariga misol keltiradi. “Ular kriptovalyuta infratuzilmasida ishlaydi, lekin foydalanuvchilar uchun bu ahamiyatli emas. Ular xizmat sifatiga e’tibor beradi. Ommaviy qabul qilish uchun asosiy model ham shunda: insonlar uchun foyda yetkazish, blokcheyn esa o‘z ishini ko‘rinmas holda bajarishi kerak.”
Bu amaliy yondashuv turli sohalarda yangi imkoniyatlarni ochadi. «Oʻyin ichidagi aktivlar NFT shaklida. Oddiy foydalanuvchilarga ham ochiq, daromad keltiruvchi mahsulotlar. Tezroq toʻlovlar. Raqamli egalik. Mana shu amaliy misollar an’anaviy foydalanuvchilarni blokcheynga asoslangan xizmatlarga jalb qiladi — ular blokcheynning oʻzi uchun emas, balki ushbu xizmatlar qulay va samarali ekanligi sababli kelishadi.»
Kripto sohasining tajribali foydalanuvchilaridan yangi qiziqayotganlargacha
Yat Siu bu yilda kripto sohasining asosiy auditoriyasida sezilarli oʻzgarish boʻlishini bashorat qiladi. «2026 yilda asosiy e’tibor kriptoning tajribali foydalanuvchilaridan, qiziquvchilar tomon oʻtadi. Shuningdek, koʻngilochar sohalardan foydali va amaliy xizmatlar tomonga siljish yuz beradi.»
Uning fikriga koʻra, memkoinlar tartibga solinmagan huquqiy vaziyat mahsuli boʻldi. «Hozirgacha memkoin chiqarilishlari asosan tajribali kripto foydalanuvchilariga moʻljallangan edi. Ular keng omma uchun jozibali qilish uchun yaratilmagan. Ammo hozirda dunyo boʻylab qulay va aniqroq huquqiy muhit shakllanmoqda, bu esa vaziyatni oʻzgartirmoqda.»
«Aniqroq qoidalar mavjud boʻlsa, loyihalar oʻz afzalliklari haqida ochiqchasiga gaplasha oladi. Endi ular memkoin degan yorliq ostida yashirishga majbur emas. CLARITY qonuni (aniqlikni oshirish toʻgʻrisidagi qonun) bu jarayonni tezlashtiradi — tokenlar haqiqiy foydasi boʻyicha baholanadi, qiymati boʻlmaganlar esa tirik qolishi qiyin boʻladi.»
Moliyaviy savodxonlik muhim ahamiyat kasb etmoqda
2026 yil va undan keyingiga nazar tashlar ekan, Siu moliyaviy savodxonlik eng zarur koʻnikmaga aylanayotganini ta’kidlaydi. «Kripto allaqachon haqiqatdagi muammolarga yechim boʻlayapti — pul oʻtkazmalarida xarajatlarni qisqartiryapti, daromad olish imkoniyatini oshiryapti, ilgari mavjud boʻlmagan moliyaviy imkoniyatlarga yoʻl ochyapti.»
Uning fikricha, kripto kundalik hayotdagi moliyaviy xizmatlarga chuqurroq kirib boradi. «Talaba kreditlari, iste’molchi kreditlari va nihoyat ta’minotsiz kreditlar — bularning barchasida kriptovalyuta yechimlari faol qoʻllaniladi va odamlarga bevosita ta’sir qiladi.»
Bu jarayon 1990-2000 yillardagi raqamli savodxonlik inqilobini eslatadi. «Oʻsha paytlarda korxonalar raqamli texnologiyalarni oʻzlashtirmasa, muhimligini yoʻqotar edi. Foydalanuvchilar esa ularga ergashdi. Endi xuddi shunday holat moliyaviy savodxonlikda kuzatilmoqda. Tokenlashishdan moliyalashtirishga oʻtish jarayoni, moliyaviy bilimga ega boʻlganlarga kattaroq imkoniyatlar eshigini ochadi.»
Tokenizatsiya qil yoki yo’qol
Siu oʻz soʻzini ogohlantirish va bir vaqtning oʻzida yangi yil uchun chaqiriq sifatida yakunlaydi.
«Oʻz aktivlarini tokenlashtirmaydigan kompaniyalar — ya’ni ularni Sunʼiy intellekt tizimlari va Web3’ning likvidligiga ulash imkoniyatini yaratmaydigan tashkilotlar — ahamiyatsizlashib boradi. Buni avval ham koʻrganmiz: internetni eʼtiborga olmagan an’anaviy kompaniyalar «Amazon» (e-tijorat kompaniyasi) va «Steam» (videooʻyin platformasi) kabi raqobatchilaridan ortda qolgan. Aynan shu natija tokenlashishni mensimagan kompaniyalarni ham kutmoqda.»
U bir oz toʻxtab, oʻzi uchun shiorga aylangan soʻzlarni ta’kidlaydi: «Tokenlashtir yoki yoʻqol. Bu uzoq kelajak uchun aytilgan bashorat emas. Bu 2026 yildagi haqiqat.»
