«Nvidia» (chip ishlab chiqaruvchisi) va «Advanced Micro Devices» – «AMD» (chip ishlab chiqaruvchisi) aksiyalari dushanba kuni AQSH bozorlari ochilganda yana bosim ostida qolishi mumkin. Dam olish kunlari «AQSH Sanoat va xavfsizlik byurosi» (davlat tashkiloti, inglizcha qisqartmasi BIS) tomonidan berilgan yangi ko’rsatma cheklovlarni kengaytirib, ilg’or sunʼiy intellekt chiplarining xorijdagi Xitoyga tegishli kompaniyalarga sotilishini litsenziyalash talabini ta’kidlab o‘tdi.
Donald Tramp ma’muriyati (sobiq AQSH prezidenti) o‘tgan yil may oyida Jo Bayden davrida joriy etilgan AI Tarqalishi Qoidalarini (sunʼiy intellektni tarqatish bo‘yicha tartib) bekor qilib, butun bir yil davomida nazoratni kuchaytirmasdan qoldirgan edi. Sanoatdagi manbalar taʼkidlashicha, yuz minglab ilg‘or chiplar shu oraliqda xorijdagi Xitoyga aloqador xaridorlarga yetib borgani aytilmoqda.
Nega dushanba kuni bozor ochilishi notinch bo‘lishi mumkin
Ilgari chiqgan loyihaviy qoida global sunʼiy intellekt chiplarini eksport qilish uchun ruxsat oliishini talab qilgani sababli, «Nvidia» aksiyalari 1,8 foizga, «AMD» esa 2,2 foizga tushgan edi. Endi shunga o‘xshash, lekin biroz cheklangan reaksiya dushanba kuni qaytarilishi mumkin.
Yangi ko‘rsatma – bu faqat amaldagi tartibni aniqlashtirish. Yangi keng qamrovli taqiqlash emas. Oldindan tasdiqlangan litsenziyalar asosida past darajadagi chiplarni sotish davom etishi mumkin. Allaqachon jo‘natilgan mahsulotlar esa mijozlarning qo‘lida qoladi.
To‘g‘ridan-to‘g‘ri moliyaviy ziyon katta bo‘lmasligi mumkin. «Nvidia» kompaniyasi 2027-moliyaviy yilning birinchi choragida Xitoyga Data Center Hopper chiplarini umuman yubormagani haqida xabar berdi.
Taqqoslash uchun, bir yil oldin bu ko‘rsatkich 4,6 milliard dollar edi. Shu bilan birga, Data Center umumiy daromadi Blackwell 300 chiplariga yuqori talab tufayli 75,2 milliard dollarlik rekord natijaga yetdi.
«X» ijtimoiy tarmog‘ida bizni kuzatib boring, yangiliklarni birinchilardan bo‘lib bilib oling
Yangi qoida nima qiladi?
Qattiq nazorat eng kuchli protsessorlarga taalluqli. Bunda «Nvidia» kompaniyasining Rubin va Blackwell oilalariga oid chiplar, shuningdek, «AMD» kompaniyasining MI350x tezlatgichi (akseleratori) nazorat ostiga olinadi. Endi BIS – «Sanoat va xavfsizlik byurosi» har bir mijozning asosiy boshqaruvchisi (ya’ni bosh kompaniyasi) Xitoyda joylashgan bo‘lsa, bu xarid uchun maxsus ruxsat olishni talab qiladi.
Bu aniqlik kiritilgan ko‘rsatma avvalgi Xitoyga eksport qoidalariidan kelib chiqqan bo‘lib, ilg‘or yarim o‘tkazgichlarni sotishni ham cheklagan edi. Ma’muriyat yana Bayden davridagi keng qamrovli reglamentni 2025 yil mayda kuchga kirishidan oldin bekor qilgan edi.
Sanoatdagi manbalar Reuters» (yangiliklar agentligi)ga minglab ilg‘or chiplar ayrim davlatlar, xususan, Singapur va Malayziya orqali Xitoyga qarashli kompaniyalarga yetib borganini aytib o‘tishdi.
Federal prokurorlar ilgari 2,5 milliard dollarlik GPU (grafik protsessor) kontrabanda sxemasi bo‘yicha javobgarlarni sudga tortgan edi. Mazkur holatda ham shunga o‘xshash chetlab o‘tish usullari ishlatilgan.
Qoidalar kuchaymoqda, kriptovalyuta bozorida ham ta’siri seziladi
Endilikda eksport qiluvchi kompaniyalar har bir xaridorning boshqaruvchisining manzilini aniqlab, faqat manzil davlat bilan cheklanib qolmasligi kerak. Distributor va bulutli xizmatlarni taklif qiluvchi hamkorlar uchun mijozlarni puxta aniqlash talablari kuchaytirildi.
2024 yildan buyon Xitoy bo‘yicha joriy qilingan qoidalarga yangi tashkilotlarni ro‘yxatga kiritish va Yaqin Sharqqa eksport cheklovlari ham qo‘shilgan.
Donald Tramp ilgari Baydenning keng qamrovli cheklovlarini bekor qilgan, ammo korxonalar darajasidagi sanksiyalar kuchda qolgan edi.
Sunʼiy intellekt mavzusidagi kriptovalyuta tokenlari ko‘pincha AQSH chip ishlab chiqaruvchilarining aksiyalari bilan birga harakatlanadi. Agar chip bozori hissiyoti yomonlashsa, kriptovalyutalarda ham zaiflik yuzaga kelishi mumkin.
So’nggi paytlarda eng yaxshi sunʼiy intellekt aksiyalari (AI) harakatlari Blackwell chip jo‘natmalari bilan bog‘liq holda o‘zgarib bormoqda.
Yuqorida eslatilgan tartib kompaniyalarning asosiy daromadlariga ham, AQSH va ittifoqdosh davlatlarga xizmatlarini yo‘naltirishga ham ta’sir qilishi mumkin.
Kelgusi chorakdagi moliyaviy hisobotlar bu ta’sirni aniq ko‘rsatib beradi.
