Amerika Qo‘shma Shtatlari (AQSh) yirik iqtisodiy ko‘rsatkichi bo‘lgan isteʼmol narxlari indeksi (CPI) mart oyida yillik hisobda 3,3 foizga o‘sdi. Bu ko‘rsatkich “Uoll-strit” moliyaviy tashkilotlari taxmin qilgan 3,4 foizdan past bo‘ldi. «Bitkoin» esa ushbu natijaga tezkor javob berdi va narxi 72 300 dollardan yuqoriga chiqdi.
Asosiy isteʼmol narxlari indeksi – ya’ni, narxlarning o‘zgaruvchan qismi bo‘lmish oziq-ovqat va energiya narxlari chiqarib tashlanganda – yillik hisobda 2,6 foizni tashkil etdi. Bu ham mutaxassislar kutgan 2,7 foizdan pastroq bo‘ldi. Prognozdan pastroq ko‘rsatkichlar xavfli aktivlar bozorlariga aniq ishora berdi.
Bugungi CPI natijalari – faqat raqam emas, undan muhimroq
Mart oyi inflyatsiyasining bu natijasi ilk bor Eron mojarosiga bog‘liq neft narxi zarbasi to‘liq aks etgan davrga to‘g‘ri keldi. Mart boshida neft narxi qisqa vaqtga bir barrel uchun 115 dollardan yuqoriga ko‘tarildi. Bu esa AQShda benzin narxini har galon uchun 4 dollardan oshirdi va bu 2022-yil avgustidan beri kuzatilmagan holat.
“Bank of America”, “JPMorgan” va “Wells Fargo” kabi “Uoll-strit” moliyaviy tashkilotlari mart oyida sarlavha CPI o‘sishi oyda 0,87 foizdan 0,99 foizgacha bo‘lishini prognoz qilgan edi. “The Wall Street Journal” nashri vakili Nik Timiraos boshchiligidagi so‘rovnomada esa o‘rtacha ko‘rsatkich oyda 0,90 foiz va yillik hisobda 3,3 foiz deb baholangan.
Biroq, asosiy inflyatsiya boshqa natijani ko‘rsatdi. U oyda 0,26 foizni tashkil etdi va banklarning ko‘plab baholaridan past bo‘ldi. Bu esa energiya narxlari oshishi hali to‘liq isteʼmolchilar narxlariga ta’sir qilmaganini anglatadi.
Asosiy CPI kutilganidan ham past boʻldi, garchi 2005-yildan buyon eng katta energiya narxlari sakrashi ro‘y bergan boʻlsa ham.
«Bitkoin» ma’lumotlar chiqishi bilan taxminan 71 900 dollardan 72 320 dollargacha ko‘tarildi. Asosiy indikator past bo‘lishi ortidan, AQSh Federal zaxira tizimi (markaziy banki) 2026-yilda asosiy foiz stavkasini kamaytirish ehtimoli haqida qaytadan muhokama boshlandi.
Biroq, investorlar ushbu o‘sish ortidan shoshilmasligi lozim. Chunki «xabar chiqdi – sotish» effekti tufayli narxlar darhol tushishi mumkin, sababi investorlar foyda olish maqsadida tokenlarni sotishi kutiladi.
Foiz stavkasini pasaytirish haqidagi asosiy gap o‘zgarishi
Shunga qaramay, “CME FedWatch” nomli moliyaviy servisga ko‘ra, 98,4 foiz ehtimol bilan AQSh Federal zaxira tizimi stavkani 3,50-3,75 foiz darajasida saqlab qoladi. 1,6 foiz ishtirokchilar esa stavka oshirilishini kutmoqda, xolos.
Shu bilan birga, treyderlar 2026-yilda Federal zaxira tizimi tomonidan foiz stavkasining bir marta pasaytirilishiga ishonch bildirib, boylik tikishni ko‘paytirmoqda.
Markaziy bank o‘zining 2026-yil uchun inflyatsiya bo‘yicha prognozini mart yig‘ilishida 2,7 foizga ko‘tardi. 19 nafar siyosatchidan yettitasi bu yil stavka pasaytirilmasligini aytmoqda.
Bunday ehtiyotkor yondashuv bugungi asosiy past ko‘rsatkichni muhim qiladi, chunki u narxlar o‘sishi tezlashadi degan tassavvurga shubha uyg‘otadi.
Bugungi natijalar bo‘yicha asosiy savol: inflyatsiya 3,3 yoki 3,4 foizda emas, balki narx bosimi energiyadan boshqa sohalarga ham kengayaptimi yoki neft sababli vaqtinchalik sakrash bo‘ldimi?
Agar asosiy narxlar indeksi 2,7 foizdan pastda qolsa, bu Eron sabab yuzaga kelgan energiya zarbasi izolyatsiyalangan holda qolayotganini ko‘rsatadi. Bu farq esa kelgusi haftalarda «Bitkoin» narxi 75 000 dollarga yana chiqadimi yoki 67 000 dollarga yana tushadimi, shuni hal qilib beradi.
