«ARK Invest» (investitsion kompaniya) tomonidan tayyorlangan yangi hisobotga ko’ra, taxminan 6,9 million Bitkoin — bu $70,000 o‘rtacha narx bo‘yicha taxminan 483 milliard dollar — kelajakda kvant hisoblash texnologiyalari hujumlariga duchor bo‘lishi mumkinligi haqida ogohlantirilmoqda.
Xavf Elliptik Egri Chiziqli Kriptografiya (ECC) — bu raqamli imzolar orqali Bitkoin egaligini ishonchli himoya qiluvchi tizim — asosida yuzaga kelgan.
Bitkoin Elliptik Egri Chiziqli Raqamli Imzo Algoritmi (ECDSA)dan, ya’ni secp256k1 egri chizig‘ida ishlaydigan maxsus algoritmdan foydalanadi.
«ARK» (investitsion kompaniya) tahlilicha, kvant kompyuterlari Shor algoritmi kabi dasturlar yordamida, nazariy jihatdan, ochiq kalitdan yopiq kalitni aniqlab olishi, ya’ni foydalanuvchilarning mablag‘larini o‘g‘irlab olishi mumkin.
Biroq, bu xavf butun tarmoq bo‘ylab bir xil taqsimlanmagan.
Bitkoinning eng eski hamyonlari eng zaif hisoblanadi
Hisobotga ko’ra, taxminan 1,7 million Bitkoin dastlabki manzil turlarida, masalan, P2PK da saqlanmoqda, bu yerda ochiq kalit blokcheyn ichida ko‘rinib turadi.
Ushbu tokenlarning ko‘pchiligi yo‘qolgan deb hisoblanadi, ya’ni ularni xavfsizroq manzillarga ko‘chirishning imkoni yo‘q.
Yana taxminan 5,2 million Bitkoin texnik jihatdan xavf ostida, biroq agar egalar o‘z mablag‘larini kvant texnologiyalari xavfli darajaga yetmasidan oldin yangi manzil shakllariga o‘tkazsalar, ularni himoya qilish mumkin.
Yig‘indisida, bu holat — eng yomonida, Bitkoin umumiy taklifining uchdan bir qismini kvant tahdidi ostida bo‘lishiga sabab bo‘lishi mumkin.
Shunga qaramay, mutaxassislar hozirgi kvant texnologiyalari yaqin orada xavf tug‘dirmasligini ta’kidlashmoqda.
Bugungi kunda ushbu vositalar tadqiqotchilar tomonidan Noisy Intermediate-Scale Quantum (NISQ) davri deb ataladigan bosqichda ishlamoqda.
Tajriba qurilmalari hali yuzta ham to‘liq ishlaydigan kvant bitlarini namoyon qila olmagan va ular xatoliklar darajasi yuqori.
Taqqoslash uchun, Bitkoinning 256-bitlik elliptik egrisi himoyasini buzish uchun minglab barqaror kvant bitlari va milliardlab kvant ish harakatlari zarur bo‘ladi.
Natijada, hisobotda bu xavf birdan to‘satdan emas, balki texnologiyaning bosqichma-bosqich rivojlanishi tarzida taqdim etiladi, ya’ni kelajakda kutilmagan «Q-Kun» bo‘lib qolmaydi.
Kvantik yutuqlar va Bitkoin yangilanishlari o‘rtasidagi poyga
Biroq, Bitkoin ekotizimi tayyorgarlikni boshlagan.
Yaqinda taklif etilgan BIP-360 yangilanishi, Taproot bilan mos keluvchi kvantga chidamli yangi manzil strukturalarini joriy etishni maqsad qilgan. Bu, zarur bo‘lsa, Bitkoin tarmog‘ining kelajakda kvant texnologiyasiga mos kriptografiyaga o‘tishiga yordam beradi.
Hozirgi eng asosiy vazifa — kvant hujumlari xavfi emas, aksincha texnologiyaning taraqqiyotini doimiy kuzatish va mumkin qadar tokenlar zaif manzillardan xavfsiz manzillarga ko‘chirilishiga e’tibor qaratishdir.
Boshqacha qilib aytganda, Bitkoin uchun kvant xavfi amalda hisoblash texnologiyalari yutuqlariga emas, balki tarmoq yangilanishiga qanchalik tez va samarali o‘tilishiga bog‘liq bo‘lib qolmoqda.
