«Coinbase» (kriptovalyuta birjasi) tomonidan yaratilgan va rivojlantirilgan Efiriumning Layer-2 tarmog‘i Base o‘tgan bir necha hafta ichida umumiy bloklangan qiymat (TVL) 1,4 milliard dollar kamayishini boshdan kechirdi.
Bu kamayish, tarmoq strategiyasi va mahsulot yo‘nalishi bo‘yicha ommaviy muhokamalar avj olgan paytda yuz berdi.
Base blokcheynida jami qulflangan qiymat kamaymoqda: Ushbu tarmoq yo‘nalishi bo‘yicha yaratuvchilar, tanqidchilar va Coinbase rahbariyati o‘rtasida bahslar kuchaymoqda
Yanvar oyida Base TVL qiymati taxminan 5,3 milliard dollar bo‘lgan bo‘lsa, ushbu maqola yozilayotgan vaqtda u qariyb 3,9 milliard dollarga tushdi.
Bunday pasayish muhim, chunki TVL blokcheyn ekotizimlarida kapital harakatlari va ishlab chiquvchilar ishonchini o‘lchashda yetakchi indikatorlardan biri hisoblanadi.
Lekin, TVL’dagi o‘zgarishlar Layer-2 tarmoqlarida tez-tez uchraydi, ayniqsa, bozor to‘lqinlanishi yoki likvidlik o‘zgarishi davrlarida.
Likvidlik bozorida qisqarish yuz berar ekan, Base tarmog‘i asoschilar, investorlar va «Coinbase» (kriptovalyuta birjasi) rahbariyati tomonidan ochiq tanqidlar (va javoblar)ga duch kelmoqda.
Base yaratuvchisi Jessi Pollak bu holatni tez o‘sayotgan ekotizimlar uchun odatdagi o‘sish davri deb izohlaydi.
«Base ikki yil oldin umuman mavjud emas edi, bugun esa u dunyodagi eng muhim blokcheyn tarmoqlaridan biriga aylandi — bularning barchasi ishlab chiquvchilar sharofati bilan sodir bo‘ldi. Tez o‘sish boshidanoq ayrimlar chiqib ketdi, ayrimlar yo‘nalishini o‘zgartirdi, ayrimlar esa faoliyatdan voz kechdi. Qolgan quruvchilar esa navbatdagi davrni belgilaydi», – deya yozdi Pollak o‘zining X ijtimoiy tarmog‘idagi sahifasida.
Uning fikri shundan dalolat beradiki, infratuzilma jamoalari tez-tez dastlabki o‘sishda spekulyativ kapitallar va qisqa muddatli loyihalar kirib kelishini, keyingi bosqich esa jamlanish va rivojlanish davriga aylanadi.
Tanqidchilar Base yo‘nalishdan chetga chiqdi deb hisoblashmoqda
Ayrim asoschilar va investorlar Base’ning so‘nggi qiyinchiliklarini doiraviy emas, balki strategik muammoda ko‘radi. «Coinbase» (kriptovalyuta birjasi) aksiyadori va X ijtimoiy tarmog‘ida «Hish» nomi bilan tanilgan ishlab chiquvchi Base ilovasining taqdimotini ommaviy tanqid qilgan — u ilova «super ilova» sifatida reklama qilindi, lekin foydalanuvchilarga kerak bo‘lmagan funksiyalar taqdim etildi, deydi u.
Investor Mayk Dudas ham shunga o‘xshash xavotir bildirgan. U o‘z fikrlarida «Coinbase» (kriptovalyuta birjasi) Wallet dastlab barcha blokcheyn operatsiyalarining muhim markazi sifatida ko‘rilganini, biroq ustuvor yo‘nalishlar strategik o‘zgarishlar sabab o‘zgarganini qayd etdi.
Coinbase rahbariyati xatolarini tan oldi
«Coinbase» bosh direktori (kriptovalyuta birjasi rahbari) Brayan Armstrong tanqidga bevosita javob berdi va oldingi qarorlar uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga oldi.
«Agar kimnidir mas’ul qilish kerak bo‘lsa, men javobgarman», – deya yozdi Armstrong X ijtimoiy tarmog’ida. U Base ilovasi endi «Coinbase» (kriptovalyuta birjasi)ning o‘z-o‘zini boshqaruvchi, ya’ni foydalanuvchi o‘zi aktivlarini to‘liq nazorat qiladigan va savdoga yo‘naltirilgan versiyasiga aylanganini ta’kidladi.
U o‘z-o‘zini saqlash, ya’ni aktivlarni mustaqil boshqarish blokcheyn olamida moliyaviy operatsiyalar ortib borgani sari tobora muhim ahamiyat kasb etayotganini urg‘uladi. Biroq, «Coinbase» (kriptovalyuta birjasi) rahbari asosiy resurslar hali ham asosiy chakana platformaga yo‘naltirilganini bildirdi.
«Coinbase» (kriptovalyuta birjasi) keng strategiyasi haqida alohida izohlarda Armstrong kriptopulga institutsional (yirik tashkilotlar) qiziqish ko‘payayotganini qayd etdi va o‘sish ana shu sohalarda sezilayotganini ta’kidladi:
- savdo hajmlari
- platformadagi aktivlar, va
- mahsulotdan olingan daromad oqimi.
Armstrong so‘zlariga ko‘ra, kompaniya moliyaviy tizim kengayishi jarayonida yaxshi holatda qolmoqda.
Muhokama ekotizim dizayniga kengaymoqda
Muhokamalar hozirgi mahsulot o‘zgarishlaridan tashqariga chiqib, kripto ekotizimlar qanday o‘sishini kengroq doirada o‘rganishga o‘tdi.
«Uniswap» (markazlashmagan birja) asoschisi Hayden Adams boshqariladigan hisoblar va mustaqil saqlash funksiyalarini yagona interfeysda birlashtirish foydalanuvchilar uchun qulaylik yaratishini taklif qildi. Uning bu fikrlari, blokcheyn sanoatida yangi foydalanuvchilarni jalb qilishda murakkabliklarni kamaytirish, lekin markazsizlashtirish tamoyilidan voz kechmaslik uchun ko‘rilayotgan harakatlarni aks ettiradi.
Ayni paytda, ayrim hamjamiyat sharhlovchilari, Base platformasida ishlab chiquvchilar va foydalanuvchilarni ushlab turish uchun rag‘bat va ichki muhitni mustahkamlash zarurligini ta’kidlamoqda.
Boshqalarning fikricha, uzoq muddatli muvaffaqiyat esa infratuzilma, qonuniy muvofiqlik va institutsional hamkorlikka ko‘proq bog‘liq bo‘ladi.
Agar Base platformasi o‘z infratuzilmasi va «Coinbase» (kriptovalyuta birjasi) tarqatish imkoniyatlarini barqaror foydalanuvchiga aylantira olsa, hozirgi pasayish vaqtincha bo‘lishi mumkin.
Aks holda, likvidlik va ishlab chiquvchilar e’tibori oson joy almashuvchi bir davrda, Layer-2 ekotizimlar o‘rtasidagi raqobat kuchayishi muqarrar.
