Artur Xeys, «BitMEX» kompaniyasi hamasoschisi va «Maelstrom» investitsiya direktorining fikricha, AQSh Moliya vaziri Skott Bessent, avvalgi vazir Janet Yellen 2023-yilda qo’llagan pul chiqarish siyosatini qaytarayotgani haqida bahslashmoqda. Agar bu holat davom etsa, matematik hisob-kitoblarga ko’ra, Bitkoin uchun olti raqamli narx maqsad qilib olinmoqda.
Bessent boshchiligidagi AQSh Moliya vazirligi shu oyning o’zida uzoq muddatli obligatsiyalarni qayta sotib olish operatsiyalarini ikki barobar oshirdi. Xeysning aytishicha, bu siyosat 2023-2024 yillardagi Yellen siyosati ostida Bitkoin o‘sishini quvvatlagan likvidlik mexanizmlariga o‘xshaydi.
Nima uchun Xeys Bessent va Yellen siyosati o‘xshashligini ko‘rayotganini tushuntiradi
Artur Xeys, «BitMEX» kompaniyasi (kriptovalyuta birjasi) hamasoschisi va «Maelstrom» (investitsiya kompaniyasi) investitsiya direktori, yaqinda bo‘lib o‘tgan intervyusida shunday fikr bildirgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Bessent ham Yellen 2023-yilda duch kelgan muammoni boshdan kechirmoqda. Ikkala vazir ham davlatning doimiy sarflanishi muammosiga duch kelyapti. Tarixan, bu holat Moliya vazirini 10 yillik obligatsiya daromadlarini 5% dan past darajada ushlab turishga majbur qilgan.
Yellenning yechimi — qisqa muddatli obligatsiyalar chiqarishga e’tiborni kuchaytirish bo‘lgan. Natijada, AQSh Federal zaxira tizimining teskari repo jamg‘armasi 2,5 trillion dollardan qariyb 100 milliard dollarga tushib ketgan. Bu jarayon 2023-yil o‘rtalaridan 2025-yil yanvariga qadar, ya’ni Bessent vazir bo‘lmaguncha davom etdi. Bu pul bank zaxiralariga, va Xeys fikricha, 2023-2024 yillardagi Bitkoin narxining o‘sishiga oqib bordi.
Xuddi shu yondashuv Bessent tomonidan ham boshlangan. Moliya vazirligi bu oyning o‘zida uzoq muddatli obligatsiyalarni qayta sotib olish operatsiyalarini 2 milliard dollardan 4 milliard dollarga oshirdi. Mutasaddilar, shuningdek, qariyb 950 milliard dollarlik Moliya Vazirligi umumiy hisobvarag‘ini (TGA) yanada yirik xaridlar uchun ishlatish mumkinligini ham muhokama qilmoqda.
Bu qadam qisqa muddatda Bitkoin narxini 80 000 dollarga yetkazdi, so‘ngra taxminan 78 800 dollarga tushib ketdi. Bu holat obligatsiyalar bozorining avgust oyidagi qisqa muddatli ko‘tarilishni ham eslatadi.
224 000 dollarlik Bitkoin maqsadi ortidagi matematik hisob
Xeysning 2023-yil bilan haqiqiy taqqoslovi aniq natijani keltirib chiqaradi. 2023-yil o‘rtalarida Yellen qisqa muddatli obligatsiyalar chiqarishni boshlagan paytda Bitkoin 26 000 dollar atrofida savdo qilinar edi. 2024-yil mart oyida esa, narx 73 750 dollarga yetdi. Undan keyin blok yarmi (halving) va spot Bitkoin fond birjasi (ETF) tasdiqlari narxga alohida kuchli ta’sir ko‘rsatdi. Natijada, narx 2,84 baravarga oshdi.
Ayni hisob-kitobni hozirgi Bitkoin narxi – taxminan 78 800 dollarga tatbiq qilinsa, taxminan 224 000 dollarlik maqsadli ko‘rsatkich hosil bo‘ladi. Ushbu raqam Xeys taklif qilgan usul bilan oddiy matematik hisob asosida chiqadi, lekin bu o‘zi Xeys aytgan aniq raqam emas.
Biroq, bu raqamda ba’zi shartlar bor. 2023-2024 yillardagi ko‘tarilish faqat teskari repo mexanizmining kamayishi bilan izohlanmaydi. 2024 yil yanvarda spot Bitkoin fond birjasi (ETF) tasdiqlangani va aprel oyida blok yarmi ham ayni davrda sodir bo‘ldi. Har biri narxga o‘ziga xos ta’sir ko‘rsatgan. Ammo, bilvosita pul chiqarish Bitkoin rivoji uchun har doim kuchli turtki bo‘lgan.
«Citadel Securities» (moliyaviy xizmatlar kompaniyasi) ham Bessentning qayta sotib olish strategiyasiga tanqidiy yondashmoqda. Kompaniya bu usul AQSh dollarining zaiflashishi va inflyatsiyani kuchaytirishi mumkin, deb ogohlantirmoqda. Bu moliyaviy siyosatni bosim ostiga olishga o‘xshaydi.
Bitkoin narxi ushbu matematik hisobga yaqinlashadimi yo‘qmi, bir narsa muhim ahamiyatga ega.
Bessentning qayta sotib olish siyosati avgust oyidagi ilk urinishidan yaxshiroq natija bera oladimi? Yoki obligatsiyalar bozori bu oyning o‘zida ikki bora turganidek qisqa muddatli ko‘tarilishi tez buzilib ketadimi?
