AQSH spot Bitkoin birja fondlari (ETFlar) shu yil o‘z tarixidagi eng uzoq davom etayotgan institutlararo qiyinchiliklarni boshdan kechirmoqda.
Bu yil ushbu fondlarda olti hafta davomida chiqib ketishlar kuzatildi. Bu holat, dunyo miqyosidagi iqtisodiy noaniqlik sababli kapital an’anaviy xavfsiz aktivlarga ko‘chayotgani bilan bog‘liq.
BlackRock va Fidelity kompaniyalari makroiqtisodiy beqarorlik tufayli Bitkoin ETF’laridan chiqish jarayoniga boshchilik qilmoqda
2026 yil boshidan boshlab, fondlar deyarli 4,5 milliard dollarga teng sarmoyani yo‘qotdi. Faqatgina yilning birinchi va uchinchi haftasida 1,8 milliard dollarlik inflow (kapital kirim) bo‘lgan, bu haqda «SoSo Value» analitik tashkiloti ma’lumot berdi.
Asosiy zarar besh hafta davom etgan va yanvar oxiridan boshlangan davrda sodir bo‘ldi. Faqat shu oraliqda, ETFlar sistemasi 4 milliard dollardan ko‘proq mablag‘ni yo‘qotdi; bunga asosiy sabab, Bitkoinning so‘nggi narx pasayishlari bo‘ldi.
Yo‘qotishlar asosan sohaning eng yirik ishtirokchilari orasida ko‘proq sezildi. «BlackRock» moliyaviy tashkilotining iShares Bitkoin Trasti (IBIT) so‘nggi besh haftada 2,1 milliard dollar yo‘qotdi. «Fidelity» moliyaviy tashkilotiga tegishli Wise Origin Bitkoin Fonda (FBTC) esa 954 million dollardan ortiq pul chiqib ketganini ko‘rdi.
«CryptoQuant» analitik tashkiloti eksperti J.A. Maartunning aytishicha, Bitkoin ETFlarining chiqimlari 8,3 milliard dollarni tashkil qilmoqda. Bu ko‘rsatkich, oktyabrdagi tarixiy maksimal qiymatdan past va fondlar faoliyati boshlanganidan beri eng kuchsiz yil deb baholanmoqda.
Ayni paytda, fondlardan doimiy mablag‘ chiqarib ketilish institutsional investorlarning ilgari sektorni harakatchan qilib turgan faol ishtiyoqidan voz kechishini ko‘rsatib turibdi.
So‘nggi bir yil ichida, AQSH hukumati yuritayotgan makroiqtisodiy siyosat «Wall Street» moliyaviy markazi investorlari orasida keng miqyosli xavflarni kamaytirish harakatlariga sabab bo‘ldi.
Natijada, raqamli aktivlardan chiqib, oltin va kumush kabi qimmatbaho metallarga sarmoya yo‘naltirilmoqda. Masalan, so‘nggi uch oyda oltin hamda oltin tematik ETFlar 16 milliard dollarlik kapital kirimini ko‘rgan.
Shunga qaramay, bozor kuzatuvchilari Bitkoin ETFlarining tuzilmasi barqarorligini saqlab qolganiga e’tibor qaratmoqda.
«Bloomberg» ommaviy axborot vositasi bosh ETF tahlilchisi Erik Balchunas bu yangi turdagi aktiv uchun bozor umumiy holati tarixiy jihatdan ijobiy va istiqbolli ekanini ta’kidladi.
Erik Balchunas, so‘nggi chiqimlarga qaramay, bu fondlar dastlabki yilda 5 milliarddan 15 milliard dollar atrofida bo‘ladi, degan taxmin qilinganidan ancha ko‘proq natija qayd etdi. Ya’ni, fondlar dastlabki bozordagi kutishlardan ancha yuqori ko‘rsatkichlarga erishdi.
