Bitkoin (hisoblash birligi) hozirgi vaqtda oʻzining oktabr oyidagi eng yuqori choʻqqisidan taxminan 48% past narxda savdoga chiqmoqda. Dunyo boʻyicha pul hajmi, yaʼni global likvidlik, rekord darajaga yetgan boʻlsa-da, Bitkoin va umumiy pul hajmi oʻrtasida muhim tafovut paydo boʻldi.
Ushbu tafovutga, riskli aktivlar uchun likvidlik asosiy indikator deb hisoblaydigan bozor tahlilchilari alohida eʼtibor qaratmoqda. Ularning asosiy savoli shundan iborat: Bitkoin uzoq yillik odatiy tendensiyani o‘zgartiradimi yoki shu tartibda davom etadimi?
Bitkoin va global likvidlik yo‘llari farq qilmoqda
«Alphractal» (kripto tahlil kompaniyasi) shuni qayd etdi: global M2 pul miqdori – bu butun dunyodagi likvidlik darajasini o‘lchashda asosiy koʻrsatkich – yaqinda deyarli 135 trillion dollarga yetib, rekord natijaga erishdi. «S&P 500» (fond bozori indeksini hisoblaydigan kompaniya) o‘sha kengayishni qayd etdi va oʻzining ham deyarli yangi eng yuqori choʻqqilarida savdo qilmoqda.
Bitkoin tarixan doimo shu likvidlik to‘lqinini ortidan ergashgan. Lekin Bitkoin qiymatida tebranishlar kuchliroq va oraliq muddat ham uzoqroq bo‘lib kelgan. Ushbu bog’liqlik 2024-yil va 2025-yil boshigacha saqlanib turgan, biroq keyin bu aloqa qisman buzilgan.
“2025-yil boshidan beri Bitkoin keskin farq qilmoqda: M2 pul hajmi rekordlarni yangilashda davom etgan va «S&P 500» indeksining narxi tarixiy maksimalga yaqinlashgan bir paytda, Bitkoin siqilib bormoqda,” – deb ta’kidladi kompaniya X ijtimoiy tarmog‘i orqali.
«Alphractal» (kripto tahlil kompaniyasi) hozirgi tafovutni o‘z ma’lumotlarida kuzatilgan eng kuchli tafovut sifatida baholadi va buni talqin qilishning ikki yo‘lini ko‘rsatdi.
Birinchisi — bu yaqinlashish talqini. Agar aktiv bu qadar uzoq vaqt likvidlikdan orqada qolsa, odatda narx ortishi yordamida tafovutni bartaraf etadi. Bu tiklanish, likvidlik kamaymagani holda, faqat narx ko‘tarilishi orqali amalga oshadi.
Ikkinchi yondashuv — strukturaviy talqin. Bu usul Bitkoin va likvidlik o‘rtasidagi bog‘liqlikni doimiy emas, balki o‘zgaruvchan jarayon sifatida ko‘radi. 2018 va 2022-yillardagi tafovutlar 6 oydan 18 oygacha bo‘lgan davrda bartaraf etilgan. Ushbu bogʻliqlik, egalik qiluvchilar soni va tarkibi oʻzgargan sari, sustlashishi ham mumkin.
“Qaysi talqin to‘g‘ri kelishi – bu tafovut Bitkoin va global pul oqimi oʻrtasidagi vaqtincha uzilishmi yoki ko‘proq tub o‘zgarishmi, — «Alphractal» (kripto tahlil kompaniyasi) qayd etdi.
Analitik Martini Gai ham shunday talqin berdi. Unga ko‘ra, makroiqtisodiy fon yaxshilanmoqda, biroq Bitkoin hali bunga mos ravishda harakat qilgani yo‘q. Endi, Bitkoin tafovutni yopish jarayonini boshlaydimi yoki likvidlik bilan bog‘liq traditsion munosabat butunlay o‘zgaradimi – yaqin orada buni ko‘ramiz, dedi u.
Bizni X ijtimoiy tarmog‘ida kuzatib boring — so‘nggi yangiliklardan ilk bo‘lib xabardor bo‘ling
Bitkoin likvidlikka yetib oladimi?
Shu orada, «Bitkoin» (kriptovalyuta) narxi bu hafta $66 000 atrofida mustahkamlandi, bunga AQSH va Eron davlatlari o‘rtasida erishilgan kelishuv fond va boshqa riskli aktivlarning narxiga ijobiy ta’sir ko‘rsatdi. Hozirgi (maqola yozilish paytidagi) Bitkoin narxi $65 831 bo‘lib, so‘nggi bir kun ichida 0,27% ga o‘sdi.
Bitkoin narxining sakrashi bozor barqarorligiga ijobiy ishora bo‘lsa-da, bu hali to‘liq trend o‘zgarishini tasdiqlamaydi. Blokcheyn tarmog‘idan olinayotgan ma’lumotlar ham shuni ko‘rsatmoqda.
«Glassnode» (blokcheyn tahlil kompaniyasi) Bitkoin $60 000 atrofidan yuqorilashini kuch to‘playotgan davr, deb izohladi; bu haqiqiy o‘zgarish emas, balki poydevor qurilishi, ya’ni kuch yig‘ish bosqichi.
“Qayta tiklanish muz ustidan yurishga o‘xshaydi. Spot bozor hajmi 40,4% ga qisqarib, $5,8 milliardga tushdi. Fyuchers bitimlarining ochiq hajmi yana 3% qisqarib, $30,6 mlrd.ga yetdi. Bu narx o‘sishini asosan egasidan chiqarilgan tokenlarni yopish, yangi ishonch emas, boshqarmoqda. Uzoq pozitsiya uchun to‘lanadigan mablag‘lar 22,3% kamaydi; ETF savdo hajmi 38,1% ga qisqarib, $11,1 mlrd.ga tushdi. Bozor yengillashdi, lekin sog‘lom bo‘lib qolmadi,” — deyiladi hisobotda «Glassnode» (blokcheyn tahlil kompaniyasi) tomonidan.
Makroiqtisodiy vaziyat tiklanishni qo‘llab-quvvatlaydi, biroq Bitkoin hanuzgacha bu holatni tasdiqlamadi. Yaqin haftalarda ko‘rsatkichlar va hajmdagi o‘zgarishlar qaysi yo‘nalish ustun bo‘lishini ko‘rsatib beradi. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi — vaqt va natijalar hammasini aniqlab beradi.
YouTube’dagi kanalimizga obuna bo‘ling — yetakchilar va jurnalistlar ekspert izohlarini taqdim etishadi
