«BitMEX» kriptovalyuta birjasi oltita yangi chet el valyutasi bo‘yicha doimiy (perpetual) svop shartnomalarini ishga tushirdi. Bu yangilik kriptovalyuta savdogarlariga dunyoning yirik valyuta juftliklarini kripto orqali savdo qilish imkonini beradi.
Yangi shartnomalar EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, AUD/USD, USD/CHF va USD/CAD juftliklarini qamrab oladi. Ushbu juftliklar dunyodagi eng ko‘p savdo qilinadigan valuta bozorlari hisoblanadi. Ularning narxi ustidan foiz stavkalari, markaziy bank siyosati, inflyatsiya kutilmalari va global xavfga tayyorlik kabi omillar kuchli taʼsir ko‘rsatadi.
«BitMEX» uchun bu yangilik o‘zining derivativ (hosila) mahsulotlar platformasiga yana bir anʼanaviy moliyaviy mahsulot qo‘shildi deganidir. Savdogarlar uchun bu esa, forex — ya’ni xalqaro valuta bozorlari — ga kirish uchun kripto birjalaridan foydalanish yo‘li ochilmoqda.
Kripto taʼminoti yirik valuta juftliklariga kirib kelmoqda
Xalqaro valuta bozori (Forex) dunyodagi eng katta va eng likvid moliya bozoridir. Ammo, hali ham, koʻplab brokerlar, naqd pul — ya’ni fiat valyutalari — bilan hisob-kitob qilish, bank tizimlari va anʼanaviy haftalik savdo jadvaliga bogʻliq bo‘lib qolgan.
«BitMEX»ning FX doimiy svoplari orqali savdogarlar margin — ya’ni taʼminot sifatida kriptovalyuta kiritib, o‘sha bir platformada yirik valuta juftlarini sotib yoki sotishlari mumkin. Ushbu shartnomalarda 100 martagacha kuchaytirish (leverage) taklif qilinadi va asosiy foiz stavkasi 0 foiz etib belgilangan. Bu, odatda forex provayderlari tomonidan olinadigan tunlik (overnight) svop to‘lovlarini bekor qiladi.
«Forex dunyodagi eng katta va eng likvid bozor, ammo kirish hali ham boʻlinib ketgan va vaqt bilan cheklangan tizimlarga bogʻliq», dedi «BitMEX» kriptovalyuta birjasi bosh direktori Stefan Luts. «FX doimiy svoplari yordamida savdogarlar istalgan paytda yirik valuta juftliklariga kirishi mumkin. Buning uchun ularga anʼanaviy broker talab etilmaydi va barcha ishlar kripto taʼminoti hisobidan osonlashadi.»
Ushbu mahsulot, odatda doimiy svoplarning qanday ishlashini yaxshi biladigan va Bitkoin, Efirium va altkoinlardan tashqari global iqtisodiy bozorlar bilan bevosita ishlashni istagan tajribali kripto savdogarlariga mo‘ljallangan.
Nega FX doimiy shartnomalari kripto savdosi uchun mos?
Doimiy svoplar — kriptovalyuta sohasida eng mashhur savdo asoslariga aylandi. Sababi, ular savdogarlarga har doim ochiq bozor, kuchaytirish va margin asosida savdo qilish imkonini berdi. «BitMEX» kriptovalyuta birjasi ushbu formatni raqamli aktiv derivativlarida ommalashtirgan. Endi aynan shu model forex bozorlariga ham tadbiq qilinmoqda.
Endi savdogar kripto taʼminoti yordamida EUR/USD, USD/JPY yoki GBP/USD bo‘yicha prognoz qilishi, bunda alohida brokerlik hisob raqamini ochishi, yoki fiat (naqd) pul qo‘yishi shart emas.
Bugungi kunda global iqtisodiy holat kriptovalyuta bozorlariga juda katta taʼsir ko‘rsatmoqda. AQSH dollari kuchayishi, foiz stavkalari bo‘yicha kutishlar, inflyatsiya maʼlumotlari va markaziy bankning qarorlari – barchasi bozor likvidligi va xavfga bo‘lgan e’tibor darajasiga bevosita ta’sir qiladi. Valyuta juftliklari bunday o‘zgarishlarga ko‘pincha zudlik bilan javob beradi. Kriptovalyuta savdogarlari esa, odatda, Bitkoin, steyblkoinlar yoki bozor hissiyotlari orqali bu jarayonni tahlil qilishga harakat qiladi.
FX doimiy shartnomalari ham shu savdogarlarga makroiqtisodiy voqealarga bevosita munosabat bildirish yo‘lini taqdim etadi. Masalan, EUR/USD juftligi barcha FX savdolarining qariyb 23 foizini tashkil etadi. USD/JPY va GBP/USD esa pul-kredit siyosati va xavf profilini shakllantirishda muhim ahamiyatga ega.
Hafta oxirida savdo qilish imkoniyati
Yangi mahsulotning muhim jihatlaridan biri – hafta oxiri ham savdo qilish imkoniyati. Anʼanaviy valuta bozorlari odatda juma kechdan yakshanba kechgacha taxminan 48 soat yopiq boʻladi. Ammo kripto bozorlari davomli ishlaydi.
«BitMEX»ning FX doimiy svoplari shu yopiq paytda ham ishlashda davom etadi. Oddiy ish vaqtlarida narx aniq tashqi manbalardan olinadi. Bozor yopiq paytda esa narx ichki savdo kitobi (order book) faoliyatiga ko‘ra shakllanadi, shu tariqa bozor doimo ochiq qoladi.
Savdogarlar uchun asosiy manfaat shuki, ular hafta oxirida siyosiy yangiliklar, markaziy bankda favqulodda o‘zgarishlar, geosiyosiy voqealar yoki boshqa makro muammolar yuzaga kelsa, ularga aniq javob bera olishadi. Bu orada anʼanaviy FX bozorlari hali yangi haftani boshlamagan bo‘ladi.
Biroq, bunday dastur qo‘shimcha tavakkal keltirib chiqaradi. Hafta oxiri likvidligi oddiy savdo vaqtiga qaraganda boshqacha harakat qilishi mumkin, kuchaytirish esa yo‘qotishlarni ham ko‘paytiradi. Shuning uchun ushbu mahsulot asosan tajribali savdogarlar uchun mos keladi. Ular bozorning moliyalashtirish, likvidatsiya qilish va savdo vaqtidan tashqari vaziyatlarini yaxshi tushunadi.
«BitMEX» anʼanaviy moliya doimiy shartnomalarni kengaytirmoqda
Valyuta bozoriga kirish — bu «BitMEX» kriptovalyuta birjasining anʼanaviy moliyaga bog‘langan doimiy mahsulotlar qatorini kengaytirishda navbatdagi qadami. Birja allaqachon ayrim xom ashyo va aksiyaga bog‘langan bozorlarni taqdim etgan, ular qatoriga WTI (neft) va kumush kiradi.
Ushbu strategiya — anʼanaviy bozor ishtirokchilariga, kripto derivativ savdo muhitida ko‘proq imkoniyatlar berish maqsadini ko‘zlaydi. Savdogarlar bitta hisob va margin modeli orqali kriptovalyutalar, valyutalar, xom ashyo va aksiyaga bog‘langan mahsulotlar o‘rtasida erkin harakatlana olishadi.
Faol savdogarlar uchun bu, yirik iqtisodiy ko‘rsatkichlarni baholash va turli aktivlar bo‘yicha kombinatsiyalangan strategiyalar yuritish imkonini beradi. Bitkoin savdosi yonida, dollar-yena, funt-dollar va neft bo‘yicha savdolarni amalga oshirish uchun alohida brokerga ehtiyoj qolmaydi.
Forexga yo‘naltirilgan mahsulotlar qaytmoqda
«BitMEX» kriptovalyuta birjasi bu ishga qaytishni — ya’ni forexga bog‘langan doimiy shartnomalarni — yanada aniq va yo‘naltirilgan tarzda amalga oshirmoqchi. Avval oltita yirik valuta juftligi bilan boshlash — birjaga eng tanish va eng suyuq bozor segmentiga kirish imkonini beradi.
EUR/USD, USD/JPY, GBP/USD, AUD/USD, USD/CHF va USD/CAD — ko‘plab faol savdogarlar kuzatib boradigan G10 valyuta munosabatlarining asosi. Shu tarzda mahsulotga talab darajasi tekshiriladi va keyin boshqa yangi shartnomalar qo‘shilishi mumkin.
Kompaniyaning so‘zlariga ko‘ra, kelajakda yangi anʼanaviy moliyaga bog‘langan doimiy shartnomalar faqat foydalanuvchilar talabi asosida chiqariladi. Yangi valuta juftliklari, qo‘shimcha xom ashyo yoki aksiyaga bog‘langan mahsulotlar ishga tushirilishi mumkin.
Bu kripto derivativlari uchun nimani anglatadi?
«BitMEX»ning FX doimiy svoplari ko’rsatadiki, kriptovalyuta birjalari asta-sekin raqamli aktivdan tashqari bozorlarga chiqmoqda, ammo savdoning kriptoga xos mashhur usullarini saqlab qolmoqda.
Shu bilan birga, kriptodan boshlangan mahsulotlar bugun anʼanaviy moliya bozorlariga ham kirib kelmoqda. Doimiy svoplar avval faqat raqamli aktivlar uchun mavjud bo‘lgan. Endi shu model valyuta, xom ashyo va aksiyaga bog‘liq savdoga ham kengaymoqda.
«BitMEX» uchun FX doimiy shartnomalari o‘zini faol savdogarlar uchun derivativlar platformasi sifatidagi mavqeini mustahkamlaydi. Butun bozor uchun esa, u kriptovalyuta taʼminoti yordamida global aktivlar bozorlariga keng kirib borish yo‘lini ochadi.
Natijada, mahsulot savdogarlarga tanish bo‘lgan asosiy yondashuvlarga tayanadi: doimiy ochiq bozor, kripto margin, kuchaytirish va bir derivativ platformada to‘g‘ridan-to‘g‘ri kirish. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi.
