«Morgan Stanley» bankining «Morgan Stanley Bitcoin Trust» (MSBT) fondi 8-aprel kuni 0,14% to‘lov foizi bilan ishga tushirildi. Bu ko‘rsatkich asosida bu fond AQShda eng arzon spot Bitkoin birjalari fondi ETF bo‘ldi va «BlackRock» kompaniyasining «iShares Bitcoin Trust» (IBIT) fondidan 11 bazis punkta arzonroq narx taklif qilib, uni ortda qoldirdi.
Yetakchi ETF (birja fondi) tahlilchisi Erik Balchunas, biroq, «BlackRock» kompaniyasi tomonidan to‘lovlarni pasaytirish kutilmasligini aytdi. Uning fikricha, «IBIT» fondining yiriklik va eng yuqori likvidlik (oson savdolanadiganlik) afzalligi, shu bilan birga bozorda mustahkam mavqega ega bo‘lishi bunga sabab bo‘ladi.
Bu ETF mutaxassisi boshqacha o‘ylaydi
MSBT fondi ishga tushgan kunning o‘zidayoq taxminan 30,6 million dollar sof sarmoya kirimini (net inflows) jalb qildi va 1,6 milliondan ortiq aksiyalar savdosi amalga oshirildi.
Erik Balchunas bu fondning debyutini barcha ETF ochilishlari orasidagi eng yaxshi 1% ga kiritdi. U, shuningdek, MSBT fondida bir yil ichida 5 milliard dollar boshqaruv ostidagi aktivlar to‘planishini prognoz qildi.
Shunga qaramay, u «IBIT» fondining bozordagi mavqei hozircha barqarorligini ta’kidladi. «IBIT» fondi hozirda taxminan 55 milliard dollarlik aktivlarni boshqarmoqda va eng yirik va eng likvid spot Bitkoin ETF hisoblanadi.
«IBIT tomonidan hech qanday narx pasayishi ko‘rinmaydi. Siz katta likvidlikka va kuchli pozitsiyaga ega bo‘lganingizda, narxni belgilash imkoniga egasiz», – deb yozdi Erik Balchunas «X» ijtimoiy tarmog‘ida.
Shu qulay likvidlik esa «IBIT» fondiga torroq savdo farqlari (spredlar) va chuqur variantlar bozori (opsionlar) faoliyatini ta’minlaydi. Bu ikki indikator yirik investorlar fond tanlashda alohida ahamiyat beradi.
«Bloomberg» axborot agentligi (media kompaniyasi) tahlilchisi Jeyms Seyffart ham ushbu fikrni quvvatladi. Unga ko‘ra, MSBT fondi yaqin orada IBIT bilan likvidlik bo‘yicha raqobat qila olmaydi.
Bosim qayerga o‘tadi
Erik Balchunas ogohlantirishicha, MSBT fondining agressiv narxlash siyosati boshqa joylarda to‘lovlarni pasaytirishga olib kelishi mumkin. Ayni paytda bozorda kichikroq ishtirokchilari o‘z ulushini saqlab qolish uchun xarajatlardagi foizlarni tushirishga majbur bo‘lishlari ehtimol.
Chunki barcha spot Bitkoin ETF fondlari bir xil asosiy aktiv – Bitkoinni saqlaydi. Shu sababli, to‘lovlar fondlar o‘rtasidagi asosiy farq ko‘rsatkichlaridan biri bo‘lib qoladi. Endilikda MSBT fondi foizi 0,15% bo‘lgan «Grayscale» kompaniyasining «Bitcoin Mini Trust» fondidan ham bir punkt past, «Fidelity» kompaniyasining «Wise Origin Bitcoin Fund» (FBTC) fondidan esa ancha arzon (0,25%).
«Morgan Stanley» bankining yana bir afzalligi bor: raqiblarning ko‘pchiligida bunday tuzilma yo‘q. Mazkur bankning boyliklarni boshqarish bo‘limi 16 000 ga yaqin moliyaviy maslahatchini ishga olgan va ular 9,3 trillion dollarlik mijoz aktivlarini nazorat qiladi.
Bu maslahatchilar endi mijozlarga uchinchi tomon fondlarini emas, o‘z ichki mahsulotlarini tavsiya qilish imkoniyatiga ega.
Erik Balchunas faqat ikki holatda «BlackRock» kompaniyasi narxini qayta ko‘rib chiqishga majbur bo‘lishi mumkinligini aytdi.
- Birinchi holat: IBIT fondidan arzonroq raqiblarga uzoq muddat kapital chiqib ketishi (davomli pul oqimi).
- Ikkinchi holat: «Vanguard» kompaniyasi taxminan 0,10% foiz bilan bozorda paydo bo‘lsa. Biroq, Balchunas bu ehtimolga atigi 0,01% imkoniyat beradi.
2024 yil yanvar oyida ishga tushirilganidan buyon AQSh spot Bitkoin ETF bozori umumiy aktivlar hajmi 100 milliard dollardan oshdi.
Biroq, 2026 yil sust boshlandi, chunki 2025 yil noyabridan 2026 yil fevraligacha ketma-ket to‘rt oy davomida sof kapital chiqimi kuzatildi.
Mart oyida esa 1,32 milliard dollarlik sarmoya kirimi holatni o‘zgartirdi. Endi MSBT fondi boshlang‘ich natijasini saqlab qola oladimi va yangi investitsiyalardan muhim ulush oladimi, ana shu narsa raqobatchilar uning narx siyosatini jiddiy baholay boshlashini belgilaydi. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi yo‘lida bu muhim ko‘rsatkich bo‘lib qoladi.
