Dastlab «stablekoinlar» – ya’ni barqaror tokenlar – kripto savdogarlarining «chipalari» sifatida yaratilgan edi. Endi esa, «Circle» kompaniyasi bosh direktori Jeremi Allair, ular oddiy raqamli naqd pulga aylanayotganini aytmoqda. Tez orada, odamlar raqamli dollarlarni boshqarayotganda buni sezmaydi ham.
«Circle» kompaniyasi yaqinda AQSh banki bo‘lish uchun ruxsatnoma oldi, va Jeremi Allair bu vaqt tanlovi bejiz emasligini ta’kidlaydi. Endi banklar va yirik kompaniyalar raqamli dollarlarni «ko‘rinmas quvur» singari, orqa fonda harakatlantira oladi.
Stablekoinlar savdo maydonini tark etmoqda
Jeremi Allair bu borada «CNBC» axborot agentligiga bergan intervyusida tushuntirish berdi. Allair so‘ziga ko‘ra, stablekoinlar dastlab kriptovalyuta birjalari uchun ishlab chiqilgan edi. Bu davr esa tugab bormoqda.
«Bozor asosan raqamli aktivlar savdosi bozoridan vujudga kelgan edi. Endilikda u to‘lovlar bozori bo‘layapti. U yirik kapital bozorlari ishtirokchilari yordamida moliya bozorlariga ham kirib kelmoqda.»
Bankning ruxsatnomasi ushbu g‘oyani tasdiqlaydi. «Circle» kompaniyasi 2025 yil iyun oyida «OCC» (AQSh Valyuta nazorati boshqarmasi – davlat tashkiloti)ga murojaat qilgan, va dekabr oyida dastlabki rozilikni olgan. 10-iyul kuni esa, «First National Digital Currency Bank» – ya’ni Raqamli Valyuta uchun Birinchi Milliy bank uchun so‘nggi ruxsat berildi. Allair bu OCC tomonidan birinchi marta berilgan yangi raqamli aktivlar banki deb atadi.
Stablekoinlar iqtisodiy tizimda raqamli naqd pul sifatida
Statistika «Circle» kompaniyasini yangi yo‘l izlashga undaydi. «Tether» (kriptovalyuta kompaniyasi)ning USDT tokeni $184 milliardlik kapitallashuv bilan kripto savdoda yetakchi hisoblanadi. «USDC» esa $73 milliard mablag‘ga ega. «Circle» kompaniyasi bu poygada yutib chiqa olmaydi. Shu bois Jeremi Allair endi boshqa yo‘ldan yurmoqda.
Allairning maqsadi oddiy: stablekoinlarga endi kripto deb emas, balki sodda va fon rejimida ishlovchi pul vositasi sifatida qarash kerak. Ular ortiqcha shovqin qilmay, pulni yashirincha ko‘chirish mexanizmi bo‘ladi. «Coinbase» (kripto birjasi) asoschilaridan Brayan Armstrong yaqinda ular allaqachon to‘lovlarda shu tarzda ishlashini ta’kidladi.
«Har bir yirik muassasa, har bir asosiy bank, har bir kapital bozori ishtirokchisi, to‘lov kompaniyalari, yirik korxonalar va aksiyadorlik tashkilotlari – barchasi endi ushbu infratuzilmaga asoslanishi, uni iqtisodiy tizimda raqamli naqd pul sifatida qo‘llashi mumkin. Bu esa juda keng imkoniyatlarni ochadi.»
Yangiliklarni tezlik bilan olish uchun bizni X ijtimoiy tarmog’i orqali kuzatib boring
Mukofot katta. Jeremi Allair bu haqda «CNBC» axborot agentligi tahlilchilari prognozlariga ishora qildi.
«Tahlilchilar … bu bozor hajmini 1 trilliondan bir necha trillion dollargacha qilishi mumkinligini aytishmoqda, yaqin yillarda.»
Ya’ni, bu hozir ikki yirik stablekoin umumiy egallagan mablag‘dan deyarli o‘n baravar ko‘p degani.
Yashirin kelajak ham aniq sana bilan boshlanadi
Biroq, bu rejaga muhim shart bor. U GENIUS qonuniga (AQSh stablekoinlari to‘g‘risidagi qonun, 2025 yil iyulda qabul qilingan) tayanadi. Yangi qoidalarga ko‘ra, stablekoin chiqaruvchi kompaniyalar o‘z tokenlari uchun to‘liq kafolat zaxiralariga ega bo‘lishi va uni har oy ommaga ko‘rsatib borishi lozim bo‘ladi. Ushbu talablar 2027 yil 18-yanvarda kuchga kiradi. Agar tartibga soluvchilar qoidalarni tezroq ishlab chiqsa, muddat yaqinlashadi. Jeremi Allair «Circle» kompaniyasi ham o‘z ichki tizimini va ishonchli boshqaruvini takomillashtirish ustida ishlashi kerakligini tan oladi.
«Yangi tizimni amalga oshirish bizdan ham o‘zimizning … ishonchli boshqaruv va tartibga solish tizimlarimizni rivojlantirishni talab etadi.»
Raqobatchilar ham harakatdan to‘xtamoqda emas. Yangi konsorsium tokeni allaqachon USDC daromadini siqib chiqarmoqda, Yevropa esa raqamli yevro siniqlarini sinovdan o‘tkazmoqda. Agar banklar 18-yanvarga qadar kechiksa, raqamli dollarlar bir oz vaqtgacha yana kripto mahsuloti bo‘lib qoladi.
