Prezident Donald Tramp aytishicha, Xitoy Eronni qurollantirishni to‘xtatishga rozi bo‘ldi. U bu fikrni Fors ko‘rfazi bo‘g‘ozini doimiy ravishda ochib qo‘yish bo‘yicha harakatlar bilan bog‘ladi.
AQSH Eron portlariga dengiz blokadasini amalga oshiryapti. «Bitwise» (investitsiya kompaniyasi) tahlilchilari bu inqiroz «Bitkoin» (Bitkoin)ning jahon moliya tizimidagi o‘rnini kengaytirishi mumkinligini taʼkidlamoqda.
Tramp Xitoy bilan hamkorlik e’lon qildi, Pekin bunga qarshi chiqdi
«Truth Social» (ijtimoiy tarmog‘i) sahifasida e’lon qilgan xabarida Donald Tramp Fors ko‘rfazi bo‘g‘ozini «doimiy ochayotganini» bildirib, Xitoy rahbari Si Szinpin bilan yaqin uchrashuvda «menga katta va do‘stona quchoq ochadi» deb bashorat qildi.
«Xitoy men Fors ko‘rfazi bo‘g‘ozini doimiy ochayotganimdan juda mamnun… Ular Eronni qurol bilan ta’minlamaslikka rozilik berdi», — deb yozdi Tramp ushbu xabarda.
Bu xabar AQSH vitse-prezidenti Jeyms Devid Vens va Eron rasmiylari o‘rtasida Islomobodda o‘tkazilgan muzokaralar muvaffaqiyatsizlik bilan yakunlangandan bir necha kun o‘tib chiqdi. AQSH taxminan 13-aprelda Eron portlariga mo‘ljallangan blokadani boshladi.
Harbiylar kemalarni tekshirgan va dunyodagi eng muhim neft yo‘llaridan biri yaqinida minalarni tozalagan edi.
Bu bo‘g‘oz dunyo dengiz orqali tashiladigan neftining qariyb 20-30 foizini o‘tkazadi. Uzoq davom etgan uzilishlar global energiya narxlarini oshishi va ta’minot zanjirida xavf tug‘dirishi mumkin. Jo‘natmalar to‘g‘risidagi ma’lumotlar kemalar harakati keskin kamayganini ko‘rsatmoqda.
«Xitoy Tashqi ishlar vazirligi» (davlat idorasi) bu voqealarga mutlaqo boshqacha bahoni berdi. Vazirlik vakili Go Szyakuns blokadani «xavfli va mas’uliyatsiz harakat» deb atadi.
U bu harakat «qarama-qarshilik kuchayishiga sabab bo‘lishi» va allaqachon «mo‘rt sulhni< a href="https://hr.china-embassy.gov.cn/eng/fyrth/202604/t20260413_11891047.html" target="_blank" rel="noreferrer noopener nofollow">buzishi mumkinligini» ta’kidladi.
Pekin AQSH razvedkasining Eron uchun qurol uzatish haqidagi da’volarini inkor etdi. Rasmiylar bunday ayblovlarni «asabiy va asossiz ig‘vogar gaplar» deb atab, Xitoy eksportga qat’iy nazorat qilayotgani, qonunlarni buzmasligini bildirdi.
Hozircha rasmiy va mustaqil qurollanish kelishuvi tasdiqlanmagan.
«Bitwise» aytishicha, inqiroz «Bitkoin» uchun yangi imkoniyatlar ochmoqda
Bu keskinlik «Bitkoin» faqat qadriyat saqlovchi emas, boshqa maqsadlarda ham foydalanilishi mumkinligi haqidagi bahslarni kuchaytirmoqda. AQSH va Isroil tomonidan havodan hujumlar boshlangan 28-fevraldan beri bitkoin 12 foizga qimmatlashdi. Bu orada «S&P 500» (indeks) 1 foizga pasaydi, oltin esa 10 foizga arzonlashdi.
«Bitwise» bosh investitsiya rasmiysi Matt Xougan bu natijani bevosita mintaqadagi ziddiyatlar bilan bog‘ladi. U Bitkoinni nafaqat qadriyat saqlovchi, balki kuchli narx o‘sishi imkoniyatiga ega valuta sifatida ko‘rib, ma’lum vaqt ichida qadriyat va valyuta kabi ikki tomonlama rolga ega bo‘lishi mumkinligini ta’kidladi.
Eron «bo‘g‘ozdan o‘tgan har bir neft barreli uchun har kemadan taxminan 1 dollar miqdorida bitkoin bilan yo‘l to‘lovini yig‘ishni boshlaganini» aytadi. Bu kabi tizim orqali kuniga hisob-kitob qilinsa, kriptovalyuta kirimi taxminan 21 million dollar bo‘lishi mumkin. Matt Xougan bu amaliyotni «zamonaviy mojaro doirasidan chiqib ketuvchi real holat» deb hisoblaydi.
«Agar Bitkoin nafaqat qadriyat jamg‘aruvi (masalan, oltin kabi), balki haqiqiy valyuta (masalan, dollar kabi) rolini ham bajara boshlasa, biz narx bo‘yicha prognozlarimizni yuqorilashimizga to‘g‘ri keladi», — deya yozdi Xougan.
«Bitwise» tadqiqotlar bo‘limi boshlig‘i Rayan Rasmussen ham shu fikrlarni takrorladi. Ularning ichki narx prognozlari «juda past»ligini bildirdi. Agar Bitkoin ikki tomonlama rollarni egallasa, «har bir bitkoin uchun 1 million dollar – boshlang‘ich nuqta esa bo‘lib qoladi», — deya qo‘shimcha qildi u.
Hozir ushbu maqola yozilayotgan vaqtda Bitkoin narxi 73 894 dollardan savdoda qatnashmoqda va fevral boshidan beri qayd etilgan eng yuqori darajadagi o‘sishni ushlab turibdi.
Fors ko‘rfazi bo‘g‘ozi to‘liq ochiladimi yoki yo‘qmi — bu Vashington va Tehron o‘rtasida davom etayotgan muzokaralarning borishiga bog‘liq.
