«Uniswap» markazlashmagan birjasining uzoq kutilgan komissiya almashinuvi funksiyasi ishga tushirildi. Biroq, bu holat «UNI» tokenining uzoq muddatli qiymatini aniqlashga hozircha aniq javob bermadi.
Blokcheyn tarmog‘ida dastlabki ma’lumotlar kuchli bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi. Ayrimlar bozor xulosalarga juda erta kelayotganini, boshqalar esa protokolning tokenlarni yo‘q qilish (burn) mexanizmidagi asosiy kamchiliklarni ochib berayotganini ta’kidlamoqda.
Uniswap’ning komissiya o‘zgartirish tizimi allaqachon ishlamayapti: yoki bozor bu o‘zgarishni noto‘g‘ri talqin qilyaptimi?
Blokcheyn tahlilchilari dastlabki hisob-kitoblariga ko‘ra, yangi ishga tushgan protokol komisiyalari «Uniswap» markazlashmagan birjasi uchun kuniga atigi 30 000 AQSH dollari atrofida haqiqiy aktivlar ishlab chiqarishi mumkin. Ushbu ko‘rsatkich, yaqinda taklif etilgan va so‘nggi boshqaruv rejalarida belgilangan rag‘bat darajalaridan ancha past.
Ushbu dastlabki natija, qisqa muddatda bo‘lsa-da, «UNI» tokenlari tarqatilishi komisiyalardan tushadigan yo‘q qilinish hajmiga nisbatan ko‘proqligicha qolishi mumkinmi, degan noqulay savollarni keltirib chiqardi.
«Hozirgi darajani tahlil qilganda, «UNI» uchun ajratilayotgan rag‘batlar komissiya almashinuvidan kelib chiqadigan yo‘q qilish hajmidan oshib ketishi kutilmoqda», — deb yozdi bir foydalanuvchi . U shuningdek, komissiyalar ilgari doim faol bo‘lganida natijalar butunlay boshqa ko‘rinishda bo‘lishi mumkinligini ta’kidladi.
Bu ogohlantirish blokcheyn tadqiqoti natijalaridan so‘ng paydo bo‘ldi. Unga ko‘ra, boshlang‘ich hisob-kitoblarda kuniga taxminan 95 000 AQSH dollari faqat Efirium kriptovalyutasi orqali eng yaxshi natija deb baholangan edi.
Biroq, tahlilchilar alohida suzuvchi havzalarni (pool) chuqur o‘rgangandan so‘ng, bu baholar bir necha bor kichiklashtirildi. Ularning aniqlashicha, eng ko‘p komissiya to‘playotgan havzalar ko‘pincha past likvidlikka ega, yangi ishga tushgan, faqat ma’lum tokenlar uchun ochiq yoki aldov yo‘li (Rag pull sxemasi) xavfi mavjud bo‘lgan. Ya’ni ko‘zga ko‘ringan daromadni darhol naqd qilishning iloji yo‘q edi.
Shubhali manbalarni chiqarib tashlagach, tahlilchi kuniga faqat 30 000 AQSH dollari atrofidagi aktivlarni haqiqiy, soddalashgan shaklda olish mumkinligini ta’kidladi. Buni yiliga hisoblaganda, protokol uchun qariyb 22 million AQSH dollarini tashkil qilish mumkin. Bu ham hafta davomida yuqori hajm va ba’zi Layer-2 kengayishlari hisobga olingan holda.
Taklif etilgan 125 million dollarlik «UNI» uchun rag‘batlar fonida, komissiya va tarqatilgan tokenlarning nisbati ancha salbiy ko‘rinishda paydo bo‘lmoqda.
«Dastlabki ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, komissiya almashinuvi taklif qilingan rag‘batlarni qoplashdan ancha uzoqda», — deb yozdi Memelord. U fikricha, aktivlar xilma-xilligi, likvidlik yetishmasligi va farqli savdo (arbitraj) xavfi dastlabki bosqichlarda qiymat yo‘qotilishiga sabab bo‘lishi mumkin.
“Shoshilinch va adashtiruvchi”: Hayden Adams dastlabki to‘lov o‘zgarishi tanqidlariga javob berdi
Ushbu xulosa «Uniswap» markazlashmagan birjasi asoschisi Xayden Adams («Uniswap» asoschisi) tomonidan tez va qat’iy rad etildi. Adams bu tahlilni «noto‘g‘ri, erta va chalg‘ituvchi» deb atab, tanqidchilar to‘liq faol bo‘lmagan tizimdan xulosalar chiqarayotganini ta’kidladi.
«Hozircha komissiya manbalarining faqat bir qismi faollashtirilgan», — deya qayd etdi u, kelgusida birja boshqaruvi orqali bir nechta parametrlarni o‘zgartirish mumkinligini urg‘ulab o‘tdi.
Adams shuningdek, boshlang‘ich UNI tokenlari yo‘q qilinishi haqidagi mulohazalariga ham e’tiroz bildirdi. Uning ta’kidlashicha, protokolning token jamg‘arish usuli hozircha samarali ishlatilmayapti, ya’ni to‘laqonli foyda olishning imkoni yo‘q.
Komissiyalar minglab turli tokenlarda jamlanadi. Shu bilan birga, token yo‘q qilish (burn) jarayoni tasodify va kichik to‘plamlarda sodir bo‘ladi. Demak, dastlabki burn natijalari protokolning barqaror holatini aks ettirmaydi.
«Birinchi yo‘q qilish natijasi protokolning doimiy ishlashini aniq ko‘rsatmaydi», — deya ta’kidladi Adams.
Umuman olganda, Adams UNIfication taklifidagi rivojlanish byudjeti va an’anaviy likvidlik subsidiyalari o‘rtasidagi solishtirishlarni ham noto‘g‘ri deb hisoblaydi.
Adams ta’kidlashicha, «Uniswap» markazlashmagan birjasi tuzilma jihatidan likvidlik subsidiyalariga unchalik qaram emas. U, shuningdek, rivojlanish byudjeti uzoq muddatli o‘sish uchun ajratilayotganini, likvidlik ta’minlovchilarga (LPs) yo‘qotilgan komissiyani qoplash uchun emasligini bildirib o‘tdi.
«Agar Labs va rivojlanish byudjeti mavjud bo‘lmasa ham, amaldagi komissiya yo‘q qilish jarayoni deyarli o‘zgarmasdan davom etadi», — deya fikrini yakunladi u.
Boshqa jamoa a’zolari ham aynan shu pozitsiyani qo‘llab-quvvatladi. Bu esa bir necha hafta avvalgi bozor optimizmidan tubdan farq qilmoqda.
Noyabr oyida «Uniswap» markazlashmagan birjasi UNIfication taklifi orqali protokol komissiyalari, 100 million UNI tokenining orqaga qaytariladigan yo‘q qilinishi va «Labs» bilan «Foundation» tashkilotlari tuzilmasini birlashtirib, UNI narxini ikki oy ichida eng yuqori darajaga olib kelgandi.
O‘sha paytda «CryptoQuant» kompaniyasining rahbari Ki Yong Ju, komissiyalar faollashishi yiliga 500 million dollarlik token yo‘q qilishga olib kelishi mumkinligini taxmin qilgan edi, agar hajmlar yuqori bo‘lib qolsa.
Hozircha, ushbu ishonchli nazariya va dastlabki tarmoq ma’lumotlari o‘rtasidagi tafovut katta. Komissiya almashinuvi UNI tokenini barqaror yo‘q qilish vositasiga aylana oladimi yoki negizda haddan tashqari baholanganmi — bular protokolning dastlabki kunlariga emas, balki «Uniswap» qanday tezlikda kengayib, parametrlarni sozlashi va qisman ishga tushirilgan komissiyani barqaror daromadga aylantira olishiga bog‘liq. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi ana shunda yuzaga keladi.
Uniswap ekotizimini harakatlantiruvchi UNI tokeni hozirda 6,01 dollarga teng bo‘lib, so‘nggi 24 soat ichida deyarli 6%ga arzonlashdi.
