«Algorand» jamg‘armasi (fondi) blokcheynini kvant kompyuterlaridan himoya qilishni 2027-yil oxirigacha kuchaytiradi va bu orqali «AQSH Milliy xavfsizlik agentligi» (davlat tashkiloti) belgilagan muddatdan oldin harakat qiladi.
Yo‘l xaritasi tarmoqning barcha qatlamlarini qamrab oladi. Unda foydalanuvchi hamyonlari, dasturchilar uchun asboblar hamda konsensus mexanizmlari mavjud.
Q-Kun atrofida qurilgan vaqt jadvali
«Algorand» jamg‘armasi bu ishlarni «Q-Kun» ga, ya’ni kvant kompyuterlar bugungi kunda ko‘plab blokcheynlarni himoya qiladigan kriptografiyaga tahdid soladigan va uni buzishi mumkin bo‘lgan paytga moslashtirmoqda. 2027-yilga mo‘ljallangan maqsad — eski RSA kalitlar o‘lchamini bosqichma-bosqich bekor qilayotgan «Standartlar va texnologiyalar milliy instituti» (davlat tashkiloti)ning muddatidan oldin amalga oshadi. Bundan tashqari, bu ushbu yo‘nalishda «AQSH Milliy xavfsizlik agentligi» (davlat tashkiloti) belgilagan yakuniy muddatdan uch yil oldin bo‘lib o‘tadi.
Yoʻl xaritasiga ko‘ra, kvant kompyuterlariga qarshi yangi turdagi hisoblar — post-kvant hisoblari — 2026-yil uchinchi chorakda protokol yangilanishi bilan ishga tushiriladi. Foydalanuvchilar ularni «Pera» hamyonida yaratishi mumkin bo‘ladi, va barcha dasturiy ta’minot ishlab chiqish to‘plamlari yangi formatni qo‘llab-quvvatlaydi.
Stakerlar, ya’ni sarmoyadorlar, ham kvantga chidamli hisoblardan foydalanib staking qilishlari mumkin bo‘ladi. Shuningdek, 2026-yil uchinchi choragidagi yangilanishdan soʻng «Algorand» blokcheyni bir vaqtning o‘zida bir nechta imzo turlarini qo‘llab-quvvatlay boshlaydi.
Yangiliklarni tezkor kuzatib borish uchun bizni X ijtimoiy tarmog’i orqali kuzating
Bu harakatlar 2022-yilda boshlangan ishlar asosida amalga oshirilmokda. O‘sha paytda «Algorand» blokcheynida «Falcon» sxemasi asosida imzolangan State Proofs — davlat dalolatnomalari joriy qilingan edi. Kvant kompyuterlariga qarshi ko‘p imzoli tizim hamda jamg‘arma resurslarini ko‘chirish esa shu yil oxiriga rejalashtirilgan.
«Post-kvant xavfsizligini Q-kundan keyin ortga qaytarib joriy qilib bo‘lmaydi. Har bir tashkilot token chiqarayotgan yoki staking qilayotgan, har bir dasturchi ilova yaratayotgan va har bir foydalanuvchi tranzaksiya amalga oshirayotgan paytda, ularning aktivlari kvant xavfi paydo bo‘lsa ham xavfsiz bo‘lib qolishiga ishonchi komil bo‘lishi kerak. Ushbu yo‘nalish, 2026-yildan boshlab, amaliy natijalar bilan bu ishonchni kafolatlaydi», — dedi Bruno Martins, «Algorand» jamg‘armasining (fondining) bosh texnologiyalardan mas’ul xodimi. Manba.
Chris Peikert, «Algorand» jamg‘armasining (fondining) bosh ilmiy xodimi, amalga faol ishlayotgan protokolni yangilash yillar davom etishini aytdi. Chunki o‘n yil oxiriga borib tahdid kuchayishi mumkin. Yaikinlashib kelayotgan yangilanishlarda «Algorand» o‘z jadvaliga rioya qiladimi-yo‘qligi sinovdan o‘tadi.
Boshqa blokcheyn platformalari ham o‘z yo‘nalishida harakat qilmoqda. Masalan, «TRON» (texnologik kompaniya) 2026-yil ikkinchi choragida kvantga chidamli test tarmog‘ini, uchinchi chorakda esa asosiy tarmoqni ishga tushirishni rejalashtirgan. «Solana» (blokcheyn tarmog‘i) o‘zida migratsiya to‘liq o‘rganilganini va xavf yuzaga chiqsa, birinchi bo‘lib amalga oshirilishini bildirgan. «Ethereum» (blokcheyn platformasi) dasturchilari esa birinchi qatlam (Layer 1) yangilanishlarini 2029-yilgacha kutmoqda.
Rahbar va jurnalistlar ekspert fikrlari bilan bo‘lishadigan YouTube kanalimizga obuna bo‘ling
