«Bitwise» investitsiya kompaniyasining Bosh investitsiya direktori Mett Houganning aytishicha, Eron urushi boshlanganidan keyin Bitkoinning (Bitkoin) o‘sishi tasodifiy emas. Bu jarayon Bitkoinning nafaqat raqamli oltin, balki valyuta sifatida ham narxini tubdan qayta baholashga olib keldi.
Hougan o‘z fikrini «ikki tomonlama garov» deb atagan konsepsiya asosida tushuntiradi. Oxirgi besh yil davomida bozor Bitkoinni deyarli faqat qiymatni saqlovchi vosita sifatida baholadi. Eron dunyodagi eng gavjum kemalar yo‘nalishlaridan birida kriptovalyuta orqali boj yig‘ishni boshlagani Bitkoin uchun ancha kengroq va muhimroq foydalanish sohasining paydo bo‘lganini bildiradi.
Endi Bitkoin faqat raqamli oltin emas va narx prognozlari bunga yetib bormagan
Joriy haftada yozilgan so‘nggi bir postda Mett Hougan Bitkoinning Erondagi urush vaqtida kuchli bo‘lganini ta’kidladi. 28-fevraldan boshlab AQSH va Isroil Eron hududini bombardimon qilganidan beri Bitkoin 12,25% ga o‘sdi.
Kriptovalyuta oltindan (8,69% ga arzonlashgan) va S&P 500 indeksidan (faqat 1,29% ga o‘sgan) ancha yaxshi natija ko‘rsatdi. Geosiyosiy beqarorlik sharoitida Bitkoin yuqori xavfli aktiv deb baholanib, sotiladi deb o‘ylanishiga qaramay, buning aksini ko‘rsatdi.
«Ba’zilar geosiyosiy vaziyat Bitkoinga ta’sir qilmaydi, deb o‘ylaydi. Boshqalar urush natijasida ko‘proq pul chiqariladi va uzoq muddat Bitkoinga foyda beradi deb hisoblaydi. Ikkala fikr ham to‘g‘ri emas. Bitkoinning bu inqiroz davridagi kuchi aynan mojarodan kelib chiqmoqda», — dedi u X ijtimoiy tarmog‘ida.
Hougan ta’kidlashicha, har bir Bitkoin xaridori bir vaqtda ikkita garovni tanlayapti. Birinchisi bu — raqamli oltin g‘oyasi.
«Siz Bitkoin raqamli oltinga aylanadi va 38 trillion dollarlik ‘qiymat saqlovchi’ oltin bozorida raqobat qiladi, deb ishonasiz. Bu hozirgi asosiy vazifasidir va menimcha juda jozibali garov. Avval ham yozganimdek, agar Bitkoin bu bozordan atigi 17% ni egallasa, o‘n yilda narxi 1 million dollarga yetishi mumkin», — deydi Hougan.
Ikkinchi garov esa yanada qiziqarli. Bu garov Bitkoin odatdagi valyutaga o‘xshab ishlashi mumkinligiga asoslangan.
«Men bu ikkinchi imkoniyatni har doim haqiqatga aylanish ehtimoli past bo‘lgan, ya’ni talablarga mos kelmaydigan opsion sifatida ko‘rganman», — deydi Mett Hougan.
Yaqin vaqtgacha bu fikr ancha uzoq va ehtimoli kam boʻlib tuyulgan edi. Biroq, Hougan AQSH, «Yevropa Komissiyasi» (xalqaro tashkilot), Frantsiya, Germaniya, Italiya, Britaniya va Kanada 2022-yilda Rossiyaning tanlangan banklarini «SWIFT» to‘lov tarmog‘idan uzib qo‘ygani misolida fikrini to‘ldirdi.
Bunga javoban, masalan, Xitoy o‘ziga xos moliyaviy tizim yaratdi, Rossiya esa deyarli barcha to‘lovlarini shu tarmoqlarga o‘tkazdi.
«O‘sha paytda SWIFTʼning qurol sifatida ishlatilishi oxir-oqibat Bitkoin uchun yangi imkoniyat ochishi mumkin deb o‘ylagan edim. Agar mamlakatlar dollar bilan ishlashni xohlamasa, siyosiy neytral muqobilni tanlashlari mumkin. Haqiqatan ham, Eron mojarosida buning ilk va notinch misollaridan biriga guvoh bo‘ldik», — deya izoh berdi Mett Hougan.
«YouTube» kanalimizga obuna bo‘ling va yetakchi shaxslarning ekspert fikrlarini tomosha qiling
Eronning Bitkoin orqali boj yig‘ishi valyuta tezisini ishga tushirdi
«BeInCrypto» axborot portali xabar berishicha, Eron Hormuz bo‘g‘ozidan o‘tgan har bir neft tankeri uchun 1 dollar miqdorida boj oladi, to‘lov esa Bitkoin bilan amalga oshiriladi. Bu esa sanksiyaga rioya qilish borasida savollarni paydo qilmoqda. Shu bilan birga, Houganning fikriga ko‘ra,
«Ayni vaqtda bu holat bugungi to‘qnashuvdan ancha keng va chuqur haqiqatni ochib bermoqda: mamlakatlar moliyaviy tarmoqlarni qurolga aylantirgan dunyoda Bitkoin betaraf muqobil sifatida yuzaga chiqmoqda».
Hougan Bitkoinning valyuta sifatida imkoniyatini moliyaviy opsionlar tushunchasi bilan izohlaydi. Vaqti kelmagan opsionning (ya’ni, amalga oshish ehtimoli past bo‘lgan moliyaviy vosita) qiymati ikki holatda oshadi: birinchidan, bozor talablari unga erishish ehtimolini kuchaytirsa yoki tizimdagi o‘zgaruvchanlik ortsa.
Eron mojarosi natijasida har ikkisi yuzaga keldi. Eron boj tizimi boshlanganidan so‘ng, Bitkoinning valyuta sifatida keng ishlatilishi ehtimoli oshdi. Shu bilan birga, butun dunyo moliyaviy tuzilmasining beqarorligi ortdi.
Hougan shuningdek, bu yondashuv Bitkoin kelajagini belgilovchi ikkita asosiy xulosani ko‘rsatib o‘tdi. Birinchidan, bu uslub Bitkoin siyosiy tanglik kuchaygan hududlarda, ayniqsa AQSH va Xitoy ta’siri o‘rtasida qolgan davlatlarda qadri oshishini bashorat qiladi. Ikkinchidan, u Bitkoin imkoniyati faqat oltinning 38 trillion dollarlik bozori bilan cheklanmasligini bildiradi.
«Biz so‘nggi besh yil davomida Bitkoinni faqat qiymat saqlovchi vosita deb atab keldik. Agar Bitkoin oltin kabi qiymat ombori va dollar kabi haqiqiy valyutaga aylana boshlasa, prognozlarimizni qayta ko‘rib chiqishimiz kerak bo‘ladi», — deya ta’kidlaydi Mett Hougan.
Shunday qilib, qiymatni saqlash haqidagi besh yillik narrativ Bitkoinga ko‘p foyda keltirdi. Endi bu konsepsiyani ortda qoldirib, undan-da kengroq imkoniyatlarga yo‘l ochilishi mumkin.
«X» ijtimoiy tarmog‘ida bizni kuzatib boring — eng so‘nggi yangiliklarni birinchi bo‘lib bilib oling
