1987-yildan buyon yirik bozor inqirozlari oldidan paydo bo’lgan muhim neft bozori indikatori xavfli hududga yaqindashmoqda.
Neftning 12 oy ichidagi o‘zgarish sur’ati (ROC) hozirda 91 foizni tashkil qilmoqda. Tahlilchilarga ko‘ra, ushbu indikator har safar 100 foizlik chegaradan oshsa, bozor qulashini boshlagan.
Beshta inqiroz: bitta neft strategiyasi
Tahlilchi va treyder Jek Prandelli ta’kidlaganidek, bu tendensiya deyarli qirq yildan buyon kuzatilib kelinadi. 1987, 1990, dot-kom inqirozi, 2008-moliya inqirozi va 2022-yildagi ayirbosh bozorida neftning 12 oy davomidagi ROC qiymati 100 foiz darajadan oshib ketgan edi.
Yangiliklarni birinchi bo‘lib olish uchun bizni «X» ijtimoiy tarmog’i orqali kuzatib boring
Hozirgi 91 foizlik ko‘rsatkich atigi 9 punktlik xavfsizlik oraliqini qoldirgan, bu esa ta’minotdagi inqirozlar kuchaysa tezda yo‘qolishi mumkin. Neft narxlari AQSH va Isroil tomonidan Eronga qilingan zarbalar boshlangach tez o‘sa boshladi, energiya bozorlari larzaga keldi va retsessiya xavfini oshirdi.
«Neft narxi shunchalik tez o‘zgarar ekan, iqtisodiyotlar barbod bo‘ladi. Bu safar boshqacha bo‘ladimi? Tarix bunday deb aytmaydi», — dedi Jek Prandelli.
«DataTrek Research» (tadqiqot kompaniyasi) hammuassisi Nik Kolas avval shuni qayd etganki, neft narxi 12 oy ichida ikki baravar oshsa, retsessiya xavfi kuchayishi mumkin.
«Men avtomobil sanoati iqtisodidan 1990-yillarda o‘rgangan qoida shuki: agar neft narxi bir yil davomida 100 foizga ko‘tarilsa, retsessiyani kutavering», — deya izoh berdi u. (manba)
Ayni paytda neft narxini xavfli darajadan o‘tkazishi mumkin bo‘lgan ta’minotdagi uzilish allaqachon yuzaga chiqmoqda. To‘qnashuvdan avval dunyo neftining taxminan 20 foizi o‘tgan Ormuz bo‘g‘ozida tankerlar harakati to‘xtagan.
AQSH Prezidenti Donald Tramp yangi muhlat e’lon qildi. U bo‘g‘oz seshanbagacha ochilmasa, Erondagi infratuzilmaga zarba berishini aytdi. Biroq, Eron rasmiylari ta’kidlaydilarki, suv yo‘li urushdan yetkazilgan zararni to‘lalik bilan qoplamaguncha ochilmaydi.
Dushanba kuni «Brent» markali neft 1,9 foizga o‘sib, bir barrel uchun 111 dollardan oshdi. «West Texas Intermediate» narxi Osiyo savdosida 112 dollarga yaqinlashdi. Narxlar shiddat bilan o‘sar ekan, endi savol faqat bu holat takrorlanadimi yoki yo‘qmi emas. Savol — bu safar turtki ishga tushadimi?
YouTube kanalimizga obuna boʻling, unda yetakchi mutaxassislar va jurnalistlar professional tahlillar bilan oʻrtoqlashadi
