«SaaSpokalipsis» atamasi hozirgi vaqtda moliya bozorlari, texnologiya ommaviy axborot vositalari va investorlar doirasida keng tarqalmoqda. Bu tushuncha, sunʼiy intellekt agentlari an’anaviy korporativ dasturiy ta’minot bajargan vazifalarni avtomatlashtirishga qodir bo‘lib, dasturiy ta’minot xizmatlari (SaaS) kompaniyalariga bo‘lgan ishonchning to‘satdan yo‘qolishini anglatadi.
Ushbu ibora, «Anthropic» (sunʼiy intellekt tadqiqot kompaniyasi) tomonidan Claude Cowork AI platformasi ishga tushirilgach mashhur bo‘ldi. Ushbu yangilikdan so‘ng, jahon dasturiy ta’minot bozori qiymatidan qariyb 300 milliard dollar yo‘qoldi. «Salesforce», «Workday», «Atlassian», «ServiceNow» kabi yirik SaaS kompaniyalarining aksiyalari keskin pasayib ketdi. Chunki investorlar sunʼiy intellekt agentlari bu kompaniyalarning ko‘plab xizmatlarini almashtirib yuboradimi, deb o‘ylay boshlashdi.
AI (sunʼiy intellekt) agentlari bozorda vahima uyg‘otmoqda
«SaaSpokalipsis»ga sabab bo‘layotgan asosiy xavotir oddiy. Endi sunʼiy intellekt agentlari butun ish jarayonlarini mustaqil bajara oladi.
Claude Cowork kabi vositalar shartnomalarni ko‘rib chiqadi, savdo ma’lumotlarini tahlil qiladi, hisobotlar tayyorlaydi va birnecha ilovalar orqali bir nechta bosqichli vazifalarni amalga oshiradi.
Ilgari xodimlar beshta alohida SaaS dasturidan foydalansa, endi birgina sunʼiy intellekt agenti xuddi shu ishning barchasini yakka o‘zi bajara oladi.
Bu holat SaaS kompaniyalari odatda har bir ishlovchi yoki foydalanuvchi uchun litsenziya sotish tizimiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri zarba beradi. Agar sunʼiy intellekt odamlar o‘rnini bosa oladigan bo‘lsa, kompaniyalar kamroq litsenziya sotib olishlari mumkin bo‘ladi. Investorlar bu xatarga tezda e’tibor berdi.
«S&P 500 Software and Services Index» (Birja indeksi) fevral boshida deyarli 19% ga tushib ketdi va bu so‘nggi yillardagi eng salkam ko‘rsatkich bo‘ldi.
Shu bilan birga, sarmoya oqimi sunʼiy intellekt uchun infratuzilma ta’minlovchi kompaniyalar», masalan, «Nvidia», «Microsoft», «Amazon» (barcha kompaniyalar) tomon yo‘nala boshladi, chunki ular sunʼiy intellekt agentlari uchun hisoblash quvvatini ta’minlaydi.
Nima uchun SaaSpokalipsis nafaqat dasturiy ta’minot uchun muhim?
«SaaSpokalipsis» dasturiy ta’minot qanday qiymat yaratishini ham o‘zgartirmoqda. Endi kompaniyalar inson ishlatadigan vositalarni emas, balki sunʼiy intellekt orqali natijalarga erishishni sotishni boshlamoqda.
Mutaxassislar bu o‘zgarishni dasturiy ta’minot xizmatidan «sunʼiy intellekt xizmatiga» o‘tish deb ta’riflaydi. Bu holat ko‘p yillik biznes modelini shubha ostiga qo‘yadi va dasturiy ta’minot kompaniyalarini narx belgilash, litsenziyalash va mahsulot strategiyasini qayta ko‘rib chiqishga majbur qiladi.
Biroq, bu holda dasturiy ta’minot xizmatlarining to‘liq tugashi degani emas. Ko‘plab yirik kompaniyalar xavfsizlik, yashirinlik va ma’lumotlarni boshqarishda baribir an’anaviy platformalardan foydalanishda davom etadi.
Lekin, natijada, bu o‘zgarish sohaning tuzilishini yangilashi va dasturiy ta’minot ishlab chiqaruvchilardan sunʼiy intellektni o‘z mahsulotlariga chuqur integratsiyalashni talab qiladi.
SaaS sohasidagi inqiroz kriptovalyuta bozorlariga qanday ta’sir qilishi mumkin
«SaaSpokalipsis» allaqachon kriptovalyuta bozorlariga ham bilvosita ta’sir ko‘rsatmoqda. Har ikki soha – kriptovalyuta va dasturiy ta’minot xizmatlari – eng tez rivojlanayotgan va risk darajasi yuqori sohalardandir.
Investorlar dasturiy ta’minot kompaniyalari aksiyalarini sotayotgan paytda, ular ko‘pincha kriptovalyuta investitsiyalarini ham qisqartiradilar. 2026 yil fevral oyi boshida, dasturiy ta’minot aksiyalari narxi keskin tushgan vaqtda, Bitkoin ham kuchli pasayishni boshdan kechirdi.
Shuningdek, sarmoya asosiy yo‘nalishda, ya’ni sunʼiy intellekt sohasiga o‘ta boshladi. Faqat 2025 yilda sarmoyadorlar sunʼiy intellekt startaplariga 200 milliard dollardan ortiq mablag‘ ajratdi, bu kriptovalyuta sohasiga ajratilgan mablag‘dan ancha ko‘pdir.
Bu esa, kriptovalyuta sohasidagi yangi loyihalarga kamroq mablag‘ kirib kelishini, ayrim yo‘nalishlarda yangiliklarni sekinlashtirishni anglatadi.
Shu bilan birga, kriptovalyuta markazlashmagan hisoblash va sunʼiy intellekt infratuzilmasi kabi muayyan sohalarda foyda olish imkoniyatiga ega.
Lekin, umumiy jihatdan, «SaaSpokalipsis» harakatdagi kapitalning yangi taqsimlanishini bildiradi. Sunʼiy intellekt sarmoyadorlar uchun asosiy yo‘nalishga aylanmoqda, va kriptovalyuta bozorlari yangi muhitda investorlar e’tiborini jalb qilish uchun raqobatlashishga majbur bo‘ladi.
