Amerika Qoʻshma Shtatlari Markaziy qoʻmondonligi («CENTCOM» harbiy tashkiloti) 13-aprel kuni Toshkent vaqti bilan soat 19:00 dan boshlab, prezident farmoniga muvofiq, Eron portlariga kirib-chiqadigan barcha dengiz harakatini toʻliq bloklashni boshlashi haqida rasman e’lon qildi.
Ushbu ko‘rsatma Eron qirg‘oq suvlari, ya’ni Arabiston koʻrfazi va Ummon ko‘rfazidagi portlarda harakat qilayotgan, davlat bayrogʻi yoki egaligidan qat’i nazar, barcha kemalarga tatbiq etiladi.
AQSH Eron portlariga blokada joriy qiladi: «CENTCOM» harbiy tashkiloti dengiz qatnovini cheklashini ma’lum qildi
Biroq, «CENTCOM» harbiy tashkiloti ta’kidlashicha, bu choralar boshqa davlatlarga oid portlarga qatnovchi kemalarning Hormuz boʻg‘ozidan oʻtish erkinligiga to‘sqinlik qilmaydi. Bu farq, global energiya oqimini ushlab turish uchun juda muhim sanaladi.
«Blokada barcha davlatlar kemalariga birdek qoʻllanadi. Barcha davlatlar kemalari Eron portlariga yoki Eron qirgʻoq hududlariga, jumladan Arabiston koʻrfazi va Ummon koʻrfazidagi portlarga kirib-chiqqanda blokada kuchi amal qiladi», – deya bayonot berdi «CENTCOM» harbiy tashkiloti.
Rasmiylar ushbu operatsiya adolatli va tarafkashliksiz olib borilishini aytdi. Savdo kemalari kapitani va jamoalari uchun oldindan rasman «Dengizchilarga ogohlantirish» xabarlari orqali qo‘shimcha ko‘rsatmalar taqdim etiladi.
Ummon ko‘rfazi va Hormuz boʻg‘oziga yaqin hududlarda harakat qilayotgan kemalarga dengiz axborotlarini doimiy kuzatib borish va AQSH harbiy kemalari bilan VHF kanali 16 orqali aloqa ushlab turish tavsiya qilinmoqda.
Ushbu qaror hududiy mojarolar sabab yuk tashuvchi yo‘llarni buzgan va global energiya bozorlarida beqarorlik oshgan bir paytda, Eronga bosimni sezilarli kuchaytiradi. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi ayni damda asosiy e’tiborda.
Tahlilchilar, Hormuz boʻg‘ozi ochiq qolayotgan bo‘lsa-da, Eron portlariga kirish va chiqishni cheklash Tehron uchun iqtisodiy bosimni kuchaytirishini qayd etmoqda.
«CENTCOM» harbiy tashkiloti blokada qancha davom etishini ochiqlamadi, lekin mintaqadagi vaziyatga qarab keyingi amaliy yangiliklar berilishini bildirdi.
Yuk tashish kompaniyalari va energiya savdogarlari vaziyatni yaqindan kuzatmoqda. Blokada amalda boshlanishi bilan dengiz xavfsizligi bo‘yicha baholar real vaqt rejimida yangilanib boradi.
Ko‘rfazga yo‘naltirilgan yuklar uchun sug‘urta to‘lovlari ham blokada qamrovi va Eron tomoni javobiga qarab oʻzgarishi mumkin.
Vaziyat hozircha oʻzgaruvchan. Barcha davlatlar va savdo kemalari ekipajlari AQSH harbiy dengiz kuchlaridan yaqin kunlarda, reja kuchga kirishidan oldin, qoʻshimcha tushuntirishlarni kutmoqda.
«Hozirgi narxlarning turg‘unligidan bahra oling. Tez orada “blokada” sababli sizlar $4-$5 benzin narxlarini sog‘inib qolishingiz mumkin», – deb yozdi Muhammadboqir G‘olibof, «Eron Islom Respublikasi Majlisi» (parlament) raisi.
