Qo‘shma Shtatlarning Moliya vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, xorijiy sarmoyadorlar 2025-yilda AQSH moliyaviy aktivlariga rekord darajadagi 1,55 trillion dollar miqdorida sarmoya kiritdi. Ushbu ko‘rsatkich Eron 21-aprel kuni Gormuz bo‘g‘ozini yana yopiq deb e’lon qilganiga qaramay o‘zgarishsiz qoldi.
Kuchayib borayotgan kapital oqimi va Yaqin Sharqdagi ziddiyatlar global bozorlarni bugun har xil yo‘nalishga tortayotgan ikki asosiy omilni ko‘rsatmoqda.
Rekord darajadagi kapital oqimi geosiyosiy xavflarni inkor qilmoqda
2026-yilda AQSH aksiyalari, dollari va obligatsiyalari bir vaqtning o‘zida pasaygan «uch barobar pasayish» kunlari bor-yo‘g‘i to‘qqizta bo‘ldi. Bu esa, yil yakunida oxirgi 11 yildagi eng past natija bo‘lishi kutilayotganini ko‘rsatmoqda (manba).
Taqqoslash uchun, 1990-yillarda bunday kunlar yiliga o‘rtacha 30 dan 60 tagacha bo‘lgan, 1994-yilda esa eng yuqori – 62 taga yetgan edi. Xorijiy investorlarning AQSH aksiyalaridagi ulushi ham tarixiy maksimumga, taxminan 21 trillion dollarga yaqinlashdi (manba).
Ushbu ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, global kapital hanuzgacha AQSHni xavfsiz sarmoya manzili sifatida ko‘rmoqda, boshqa joylardagi ziddiyat va xavf-hatar kuchaygan bo‘lsa ham (manba).
Eron yana Gormuz bo‘g‘ozini yopdi
Eron Islomiy inqilobiy gvardiyasiga aloqador «Tasnim» yarim rasmiy axborot agentligi (axborot tashkiloti) Gormuz bo‘g‘ozi yangi ogohlantirgunga qadar yopiq ekanini e’lon qildi.
Agentlik bo‘g‘ozning yopilishiga yaqinda yuz bergan hujum hamda AQSH tomonidan Eron bilan bog‘liq kemalarni, shu jumladan M/T Tifani tankerining ushlab qolishini sabab qilib ko‘rsatdi.
Odatda, ushbu bo‘g‘oz orqali kuniga taxminan 21 million barrel neft o‘tadi, bu esa dunyo ta’minotining 20 foizini tashkil etadi (manba). Bo‘g‘oz yopilishi natijasida favqulodda holat e’lon qilindi va Brent markali neft narxi qayta 95 dollarga ko‘tarildi.
Tehron ta’kidlashicha, AQSH dengiz cheklovlari bekor qilinishi kafolatlari olinmaguncha taqiq o‘z kuchida qoladi.
Muvaffaqiyatsiz muzokaralar AQSH-Xitoy sammitini xavf ostiga qo‘ydi
Ayni vaqtda, Gormuz bo‘g‘ozi qayta yopilishi Islomobodda bo‘lib o‘tgan tinchlik muzokaralarining natijasiz yakunlanganidan so‘ng kuzatildi (manba). 21 soatlik muzokaralardan so‘ng, AQSH vitse-prezidenti J.D. Vens (siyosiy arbob) Eron yadro dasturi va bo‘g‘oz bo‘yicha AQSH talablarini rad etganini bildirdi.
«AgResource» (tahlil kompaniyasi) diplomatik munosabatlarning yomonlashuvi may oyi o‘rtalariga mo‘ljallangan AQSH-Xitoy sammiti kechiktirilishiga olib kelishi mumkinligini ta’kidladi.
«Pokistondagi AQSH–Eron tinchlik muzokaralari nomaqbul yakun topishi may oyi o‘rtasiga rejalashtirilgan AQSH–Xitoy sammitini kechiktirishi mumkin… «AgResource» kompaniyasi ta’kidlashicha, Xitoyning soya lobbasi eksporti yaqinda sekinlashadi va bu AQSH savdosida vaqtinchalik tanaffusga sabab bo‘ladi. Shunga qaramay, Xitoy qayta xarid qilishni boshlasa, soya narxlari yana oshishi mumkin. Ayni paytda, soya narxi 0,5% ga oshib, bir bushel uchun taxminan 11,88 dollarni tashkil qilmoqda», — deya xabar beradi Deaton (analitik), «AgResource» ma’lumotlariga tayanib (manba).
Xitoy Gormuz orqali o‘tadigan neftga juda bog‘liq va mintaqaviy barqarorlik uchun harakat qilmoqda. Bu ikki haftalik mo‘rt sulh muddati 22-aprel atrofida yakunlanishi kutilmoqda va ayni damda bozorlar doirasida ziddiyat kuchayib ketishi ehtimoli mavjud. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi — endi mintaqaviy xavfsizlik bundan-da muhim ahamiyat kasb etmoqda.
