«a16z kripto» investitsiya kompaniyasi vakillariga ko‘ra, Sunʼiy intellekt agentlari iqtisodiy faoliyatda g‘oyat tez sur’atlarda ishtirok etmoqda. Ularning rivojlanish sur’ati, atrofdagi infratuzilma imkoniyatidan tezroq ketmoqda. Kompaniyaning yaqinda e’lon qilgan maqolasida aytilishicha, agentlar iqtisodiyotida asosiy to‘siq endi sun’iy intellekt emas, balki agentlarning shaxsini aniqlash masalasi bo‘lmoqda.
Hozirgi kunda agentlar turli vazifalarni bajara oladi va moliyani boshqarishi mumkin. Biroq ularning o‘zini tanishtirish, vazifalarini tasdiqlash va boshqa huquqlarga ega ekanligini isbotlash uchun aniq bir tartib yoki standart yo‘q. «a16z kripto» kompaniyasi ma’lumotiga ko‘ra, bu sohadagi muammo aynan shunda. Shu nuqtada, blokcheyn texnologiyalari bu kamchilikni bartaraf qilishi mumkin.
KYC (Mijozni aniqlash) dan KYA (Agеntni aniqlash) ga: «a16z kripto» kompaniyasi AI agentlari uchun blokcheynda shaxsni aniqlash zarurligini asoslaydi
Yaqinda chop etilgan blogpostda «a16z kripto» investitsiya kompaniyasi ma’lum qildiki, hozirgi paytda inson emas, balki sun’iy intellekt asosida ishlovchi agentlar moliyaviy xizmatlar sohasida inson xodimlaridan taxminan 100 barobar ko‘p. Shunga qaramay, agentlarning o‘zlari “aslida moliyaviy xizmatlardan foydalana olmayapti”.
«Ular moliyaviy tizimlar bilan ish olib borish imkoniga ega. Ammo bu jarayonlar oson ko‘chiriladigan, tasdiqlanadigan yoki avtomatik ravishda ishonchli shaklda amalga oshmaydi. Agentlarda o‘z vakolatlarini isbotlash, turli platformalarda mustaqil ishlash, yoki amalga oshirgan harakati uchun javobgarlik tartibi bo‘lishi qaror topmagan», – deb yozadi maqola mualliflari «X» ijtimoiy tarmog‘ida.
Bizning YouTube kanalimizga obuna bo‘ling va yetakchi mutaxassislar hamda jurnalistlarning tavsiyalarini tomosha qiling
Maqolada aytilishicha, muammoning asosiy yechimi, agentlar uchun umumiy va yagona shaxsiy identifikatsiya qatlami (layer) yaratishdir. Bu, xuddi internetdagi SSL sertifikati singari, agentlarning har xil tizimlarda o‘zaro hamkorlik qilish imkonini standartlashtirishi mumkin.
Bugungi yondashuvlar esa hali ham bo‘lak-bo‘lak shaklda mavjud. «a16z kripto» investitsiya kompaniyasiga ko‘ra,
«Hozirgi vaqtda muammoni hal qilish uchun bir nechta mashhur yondashuvlar mavjud. Biroq ular hali parchalanib ketgan: ayrim tomonda an’anaviy (fiat) pul va markaziylashtirilgan texnologiyalarga asoslangan tizmilar; boshqasida esa kriptopulga asoslangan, ochiq standartlar (masalan, x402 hamda yangi agent shaxsini aniqlash takliflari) va dasturchilar uchun modellash protokoli MCP (model kontekst protokoli) asosida ishlovchi vositalar. Shunga qaramay, agentning boshqa bir agentga o‘z egasi, vakolati va to‘lov shaklini batafsil ko‘rsata olishi uchun umumiy, moslashuvchan va keng tarqalgan standart hali mavjud emas.»
Maqolada muhim yechim sifatida “Know Your Agent” (KYA — Agеntni aniqlash) tizimi taklif qilinadi. Bu konsepsiya Mijozni aniqlash (KYC) tizimidan ilhomlangan. Unda har bir agent uchun raqamli (kriptografik) imzo qo‘yilgan ma’lumotlar bo‘lishi ko‘zda tutiladi. Ushbu ma’lumotlarda agentning egasi, vakolatlari, cheklovlari va obro‘si haqida ma’lumot bo‘ladi.
Kompaniya qo‘shimcha qilishicha, blokcheyn texnologiyasi agentlar uchun neitral muvofiqlashtirish darajasini taklif qilishi mumkin. Blokcheyn ko‘chma shaxsiy ma’lumotlar, dasturlanuvchi raqamli hamyonlar va tasdiqlanadigan attestatsiyalarni ta’minlaydi. Ushbu yechimlar chat ilovalari, dasturiy interfeyslar va bozorlarda ham muhim ahamiyat kasb etadi. Umumiy standartlar yaratilmas ekan, «a16z kripto» kompaniyasi, sodir bo‘ladigan muammoga ogohlantirib, savdogarlar agentlarni xavfsizlik devorlarida bloklayverishini ta’kidlaydi.
Yangiliklarni «X» ijtimoiy tarmog‘i orqali birinchi bo‘lib kuzatib boring
«a16z kripto» investitsiya kompaniyasi shuningdek, shaxsni aniqlashdan tashqari yana to‘rtta muammo joyi borligini ham ta’kidlaydi: Sun’iy intellekt boshqaruvida markazlashgan nazorat, agentdan agentga to‘lov uchun yaxshi moslashmagan to‘lov tizimlari, mashina qarorlarini miqyosda tekshirish xarajatlarining oshib borishi hamda agentlar mustaqil ishlay boshlashida foydalanuvchi nazoratining kamayib borishi.
Maqolada qayd etilishicha, blokcheynga asoslangan vositalar, blokcheyn orqali boshqaruv (onchain governance), dasturlanuvchi barqaror raqamli pul to‘lovlari, kriptografik audit izlari va aqlli shartnoma (smart contract) asosida vakolatlarni taqsimlash ushbu muammolarni yechishda yordam beradi. Bu esa ishonchli va samarali agentlar iqtisodiyotini rivojlantiradi.
