«Binance» kriptovalyuta birjasi Spot Narx Diapazoni Amalga Oshirish Qoidasi (PRER) — yangi tizimni joriy etayotganini e’lon qildi. Bu yangi qoidaga ko‘ra, agar bitim narxlari belgilangan adolatli va o‘zgaruvchan oraliqdan chiqib ketsa, taker (oluvchi) buyurtmalari bekor qilinadi.
Bu qoida bosqichma-bosqich 2026-yil 14-apreldan kuchga kiradi. Mazkur mexanizm to‘g‘ridan-to‘g‘ri 2025-yil 10-oktabrdagi kutilmagan narxlar qulashida yuzaga kelgan spot bozorga oid muammolarni bartaraf etishga qaratilgan.
Binance PRER qay tarzda joriy etildi
2025-yil 10-oktabrda AQSh Prezidenti Donald Tramp Xitoydan olib kiriladigan mahsulotlarga 100% boj soliq joriy qilinishini e’lon qildi. Bu esa kriptovalyutalar tarixidagi eng katta bir kunlik zudlik bilan likvidatsiya zanjiriga sabab bo‘ldi. To‘liq tafsilotlar bu yerda.
Atigi 24 soat ichida majburan yopilgan pozitsiyalar jami 19,13 milliard AQSh dollarini tashkil qildi va 1,6 milliondan ortiq treyderga ta’sir ko‘rsatdi.
«Binance» birjasida Cosmos (ATOM) tokeni kabi aktivlar bir muddat nolga yaqin narxda sotildi. Bu esa kafolat sifatida kiritilgan aktivlarning ommaviy tarzda, arzon narxda sotilishiga olib keldi.
Ko‘plab yillar avval joylashtirilgan, hozirgi narxlardan juda farq qiladigan limit buyurtmalari bozor bir tomonlama harakat qilganida to‘liq amalga oshdi. «Binance» birjasi foydalanuvchilarga USDe, BNSOL va WBETH tokenlari qiymati kursdan uzilib ketgani tufayli 283 million dollarga yaqin kompensatsiya to‘ladi. Bu haqda batafsil bu yerda o’qishingiz mumkin.
Keyinchalik, birja majburan likvidatsiya natijasida yuzaga kelgan zararni qoplash uchun 400 million dollarlik alohida «Together Initiative» («Birga tashabbusi») yordam paketini ishga tushirdi. Bu orqali jami kompensatsiya hajmi 683 million dollarga yetdi.
PRER qanday ishlaydi
PRER har bir token juftligi uchun so‘nggi savdolardan o‘rtacha narx (harakatlanuvchi o‘rtacha) hisoblaydi. Shu asosda yuqori va pastki chegaralar belgilanadi hamda qabul qilinadigan savdo oraliqlari aniqlanadi.
Agar taker buyurtmasi ushbu oraliqdan tashqarida bajarilishi kerak bo‘lsa, qolgan bajarilmagan qismi bekor qilinadi. Bu jarayonda kitabda (savdo daftarida) turgan maker (yaratuvchi) buyurtmalarga esa ta’sir etmaydi va odatdagi sharoitda aksariyat savdolarga hech qanday ta’sir ko‘rsatmaydi.
«Binance» birjasi ushbu mexanizmini bosqichma-bosqich sonli token juftligi bo‘yicha joriy etadi. Yangi tokenlar ro‘yxatga olinishi esa faqat yetarlicha savdo tarixi shakllanib, ishonchli narx ko‘rsatkichi aniqlangach boshlanadi.
API foydalanuvchilari uchun narx va band parametrlari maxsus API-endpoint orqali real vaqtda tekshirilib turishi mumkin.
Ochilgan buyurtmalarga ega treyderlarga 14-aprelga qadar o‘z savdo strategiyalarini ko‘rib chiqish tavsiya etiladi.
Shu bilan birga, PRER haddan tashqari ekstremal narxlar oldini olish uchun qo‘shimcha himoya bosqichi sifatida xizmat qiladi. Biroq, u to‘liq barqarorlikni kafolatlamaydi yoki kriptovalyuta bozori tavakkalchiligi va yuqori narx o‘zgaruvchanligini butunlay bartaraf eta olmaydi.
