«Efirium jamg‘armasi» nodavlat tashkiloti o‘z diqqatini “haqiqiy DeFi”ga qaratmoqda. Bu esa markazlashtirilgan boshqaruvga tayanadigan yoki an’anaviy moliyaga juda o‘xshash bo‘lgan moliyaviy ilovalardan uzoqlashishni anglatadi.
Buning o‘rniga, «Efirium» blokcheyn loyihasi foydalanuvchilar kompaniyalarga, vositachilarga yoki asoschilarga ishonishga majbur bo‘lmaydigan tizimlarni ustuvor deb bilishni istayapti.
Efirium tobora ko‘proq markazlashmagan bo‘lib bormoqdamı?
Vitalik Buterinning ta’kidlashicha, DeFi (markazlashmagan moliya) «Efirium»ni asosiy vazifalaridan biri. Chunki u odamlarning o‘z mablag‘larini bevosita boshqarishlariga imkon beradi.
“Bizning DeFi’dan kutayotgan aniq tasavvurimiz bor: ruxsatsiz, ochiq manbali, shaxsiylikni himoya qiluvchi, xavfsizlikni birinchi o‘ringa qo‘ygan, global moliya tizimi,” — deb yozdi u «X» ijtimoiy tarmog‘ida.
Bu yangi yondashuv muhim o‘zgarishdan dalolat beradi. Endilikda «Efirium» blokcheyn loyihasi nafaqat DeFi’ni keng qo‘llab-quvvatlaydi, balki haqiqiy markazlashmagan moliyaga nimalar kirishini ham aniq belgilamoqda.
Asosiy e’tibor yashirin boshqaruv nuqtalarini yo‘q qilishga qaratiladi. Ko‘plab DeFi platformalarida hali ham administrator kalitlari, ko‘p imzoli hamyonlar yoki markazlashtirilgan infratuzilma ishlatiladi. Bu esa ishlab chiquvchilarga tizimni o‘zgartirish yoki vaqtincha to‘xtatish imkonini beradi.
Bu funksiyalar xavfni boshqarishga yordam beradi, lekin ular ishonchga bog‘liqlikni ham yuzaga keltiradi.
«Efirium» blokcheyn loyihasi DeFi protokollari Vitalik Buterin aytgan “ketib qolsa ham ishlay oladigan test”dan o‘tishini xohlaydi. Ya’ni, dastlabki ishlab chiquvchilari ketib qolsa yoki nazoratdan mahrum bo‘lsa ham, tizim mustaqil ishlashda davom etishi kerak.
Soddaroq qilib aytganda, foydalanuvchilar bu tizim ishlashi uchun hech bir shaxs yoki kompaniyaga bog‘liq bo‘lmasliklari lozim.
«Efirium jamg‘armasi» nodavlat tashkiloti hozirda shaxsiylik, xavfsizlik va texnik mezonlarga ham ko‘proq e’tibor qaratmoqda. Shaxsiylik – foydalanuvchilar o‘z moliyaviy ahvolini oshkor qilmasliklari uchun kerak.
Yaxshilangan xavfsizlik hackerlarning hujumlarini kamaytiradi. Aniqlik kiritilgan texnik mezonlar esa protokollarga ishonch va undan foydalanishni osonlashtiradi.
Bu o‘zgarishlar yirik tashkilotlar DeFi sohasi bilan ko‘proq qiziqa boshlagan davrda sodir bo‘lmoqda. Banklar, aktivlarni boshqaruvchi va texnologik moliya (fintex) kompaniyalari tobora ko‘proq «Efirium» asosidagi moliyaviy mahsulotlarni o‘rganayapti.
Shunga qaramay, jamg‘arma «Efirium» blokcheyn loyihasi moliyaviy tizimi rivojlanganda ham ochiqlik va markazlashmagan boshqaruv saqlanib qolishini xohlaydi.
“Biz shunday protokollarni xohlaymizki, ular odamlarning o‘z aktivlari ustidan nazoratini oshirsin va markazlashtirilgan to‘siqlarni kamaytirsin,” — dedi Buterin.
Xulosa qilib aytganda, «Efirium» blokcheyn loyihasi tarmog‘i o‘z moliyaviy ekotizimi mustaqil va foydalanuvchi boshqaruvida bo‘lishini ta’minlashga harakat qilmoqda.
Oddiy moliyani blokcheynga ko‘chirishdan ko‘ra, «Efirium» blokcheyn loyihasi moliya sohasini boshidan qurmoqchi – shunday qilib, ushbu soha endi umuman ishonchli vositachilarga muhtoj bo‘lmaydi.
