«Strategy» kompaniyasi (ilgari «MicroStrategy») aksiyalari 2025-yilda og‘ir davrni boshdan kechirdi, ularga doimiy sotuv bosimi ta’sir ko‘rsatgani sabab ular 2024-yil sentabr oxiridan buyon eng past darajaga tushdi va yil davomida 49,3% ga kamaydi.
2026-yil boshlangan vaqtda ham istiqbollar og‘irligicha qolmoqda. Kompaniya MSCI indeksidan chiqarib yuborilishi mumkinligi yuzasidan ortib borayotgan noaniqliklar bilan duch kelmoqda. Bu masalada qaror qabul qilish muddati 15-yanvarga belgilangan.
Nega Microstrategy aksiyalari 2025 yilda qiyinchilikka duch keldi
2025-yil kriptovalyuta bozori uchun ham juda qiyin bo‘ldi, raqamli aktivlarni boshqaradigan kompaniyalar ham bundan mustasno emas. Buning ta’siri ayniqsa «Strategy» kompaniyasi aksiyalari faoliyatida yaqqol sezildi.
Bozor ma’lumotlariga ko‘ra, MSTR aksiyalari 2025-yilda 49,3% qiymatini yo‘qotdi. Yilning ikkinchi yarmida bu yo‘qotishlar tezlashdi.
Tahlilchi Ted Pillows so‘nggi pasayish miqyosiga e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, MSTR so‘nggi olti oy ichida 66% pasaydi. Ted Pillowsga ko‘ra, kompaniya kapitallashuvidan deyarli $90 milliard yo‘qolgan.
U bunga bir necha sabablarni ta’kidlab, avvalo «Bitkoin»ning kutilgan darajada o‘smagan narxini tilga oldi. Eng yirik kriptovalyuta 2025-yilni 5,7% pasayish bilan yakunladi va ko‘plab optimistik taxminlarga zid natija berdi. Ushbu sust natija Strategy aksiyalariga ham kuchli bosim ko‘rsatdi.
Kompaniya faoliyati «Bitkoin» bilan bevosita bog‘liq. U mazkur kriptovalyutaning eng yirik korporativ egasi hisoblanadi. «Strategy» kompaniyasida 672 497 ta Bitkoin mavjud bo‘lib, bu umumiy Bitkoin hajmining taxminan 3,2% ini tashkil etadi.
Avvalroq «BeInCrypto» nashri xabar berganidek, «Strategy» kompaniyasi Bitkoinga $50 milliarddan ortiq sarflagan. Mablag‘ asosan qarz olish va aksiyalarni sotish orqali to‘plangan. Solishtirish uchun, kompaniyaning dasturiy ta’minot sohasidagi asosiy daromadi yiliga 460 million dollarga yaqin, bu esa raqamli aktivlardagi xavfga nisbatan juda kamdir.
Hozirgi vaqtda «Strategy» taxminan $59 milliard qiymatidagi Bitkoinga ega. Biroq uning jami bozor qiymati 46 milliard atrofida, bu esa kompaniya qiymati va moliyaviy barqarorligi bo‘yicha xavotirlar uyg‘otmoqda.
«U bozor qiymatidan 20−25% past narxda sotilmoqda. Ya’ni, kompaniya asosiy Bitkoin zaxirasiga nisbatan 20−25% arzon savdolashmoqda», – deb ta’kidladi Ted Pillows.
BTC narxidan tashqari, Ted Pillows yana bir necha omillarni sanab o‘tdi, jumladan:
«Ulushlarni faol suyultirish, indeksdan chiqarib tashlash xavfi, birjadan chiqarib yuborish ehtimoli va aktivlar qiymatining (NAV premium) to‘liq yo‘qolishi».
Bundan qat’iy nazar, kompaniya Bitkoin zaxirasini ko‘paytirishda davom etmoqda. «Strategy» ilgari ham balansidagi aktivlar jiddiy Bitkoin narxining pasayishini bardosh bera oladi, deb ta’kidlagan edi.
«Agar Bitkoin narxi o‘rtacha xarid qilingan $74 000 ga tushsa ham, kompaniyada konvertatsiya qilinadigan qarzdan 5,9 baravar ko‘proq aktiv bo‘ladi. Biz buni “BTC Rating” deb ataymiz. Agar Bitkoin $25 000 gacha tushsa, ko‘rsatkich 2 barobar atrofida bo‘ladi», deyiladi kompaniya tomonidan.
MSCI qarori strategiya uchun asosiy xavf tug’diradi
Umumiy bozor muhitida o‘zgarishlar bo‘lishi mumkin, lekin «Strategy» ayni paytda MSCI tashkiloti (indeks boshqaruvchi)ning kutilayotgan qarori bilan bog‘liq asosiy muammoga duch kelmoqda.
MSCI tashkiloti raqamli aktivlari jami aktivlarining 50% dan ortig‘ini tashkil qiladigan kompaniyalarni «jamg‘arma» deb qayta tasniflashni taklif qilmoqda. Bu o‘zgarish ular uchun muhim birja indekslariga kirishga to‘sqinlik qilishi mumkin.
«Strategy» uchun bu o‘zgarishlarning ahamiyati katta. 15-yanvarda kutilayotgan yakuniy qaror natijasida kompaniya MSCI indekslaridan chiqarib tashlanishi mumkin.
«JPMorgan» (moliya tashkiloti) hisob-kitoblariga ko‘ra, kompaniyaning MSCI indeksidan chiqarilishi $8,8 milliardgacha mablag‘larning chiqib ketishiga olib kelishi mumkin. Bu hozirda investorlar kayfiyati noaniq bo‘lib turgan bir paytda «Strategy» aksiyalari narxiga yanada bosim o‘tkazadi. Shu sabab, barcha e’tibor endi MSCI qaroriga qaratilgan. Chunki bu kompaniya aksiyalari narxining yaqin kelajagini belgilab berishi mumkin.
