«Tesla» (avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniya) oʻzining 11 509 ta Bitkoin (Bitkoin) zahirasini 2026 yilning birinchi choragigacha harakatsiz qoldirdi, hatto elektrik avtomobillar ishlab chiqaruvchisi 2 milliard dollar yangi mablagʻni «SpaceX» (raketa va kosmik texnologiyalar kompaniyasi)ga yoʻnaltirgan boʻlsa ham.
Bu chorakda Bitkoin narxi taxminan 90 000 dollardan 68 000 dollargacha tushib ketdi. Natijada «Tesla»ning Bitkoin zahiralari narxi 22 foizga kamayib, taxminan 786 million dollarga yetdi. Bu kompaniyani 173 million dollarlik adolatli qiymatdagi yo‘qotishga olib keldi.
«Tesla» Bitkoinni saqlashda davom etmoqda, «SpaceX»ga 2 milliard dollar o‘tkazmoqda
Direktorlar kengashi raisi Ilon Mask boshchiligidagi ushbu kompaniya Bitkoin saqlash strategiyasiga uch yildan ortiq sodiq qolmoqda. Bu pozitsiya 2022 yil o‘rtalarida «Tesla» dastlabki 43 200 ta Bitkoin zahirasining uchdan bir qismini sotib bo‘lib, qolgan qismini ushlab turishga qaror qilganidan buyon o‘zgarmagan. Kompaniya 2026 yil birinchi choragi hisobotida shu davr mobaynida na Bitkoin sotib olganini, na sotganini ma’lum qilgan. Bu oʻtgan yildagidek oʻzgarmagan pozitsiyani tasdiqlaydi.
Asosiy voqea esa «SpaceX»ga 2 milliard dollarlik sarmoya yo‘naltirilishida bo‘ldi. Ushbu mablag‘, mart oyida rasmiylashtirilgan hujjatlar asosida, «SpaceX» kompaniyasi «xAI» (Sunʼiy intellekt tashkiloti)ni o‘ziga qo‘shib olganidan keyin yo‘naltirildi. Natijada, «Tesla»ning avvalgi 2 milliard dollarlik «xAI» sarmoyasi «SpaceX»ning umumiy kapitalida 1 foizdan ham kam ulushni tashkil etmoqda.
Bu xarajat birinchi chorakda 1,4 milliard dollarlik erkin pul oqimini muvozanatlashtirdi va 1,2 milliard dollar yangi qarz bilan birga amalga oshirildi. Bu shuni anglatadiki, «Tesla» balansidagi asosiy ustuvorliklar endi asosiy e’tiborni sunʼiy intellekt bilan bog‘liq hisoblash quvvatlari va chip zaxirasiga qaratgan. Bu esa ko‘proq raqamli aktivlarni jamg‘arishdan ko‘ra ustuvor ahamiyat kasb etdi. Ushbu kapital harakati «Tesla» va «SpaceX» o‘rtasidagi moliyaviy aloqalarni yanada mustahkamladi. Ayniqsa, so‘nggi oylarda «SpaceX»ning ham o‘z Bitkoin zahiralarini boshqarish faoliyati bozorda katta ahamiyat kasb etdi.
Daromat kutilganidan oshdi, lekin sunʼiy intellekt va robotaksi xarajatlari oshmoqda
«Tesla» kompaniyasi birinchi chorakda 0,41 dollar foyda (aksiyaga nisbatan) e’lon qildi. Boshqa kompaniyalar prognoz qilgan raqam esa 0,36 dollar edi. Daromad 22,38 milliard dollarni tashkil etdi. Avtomobillar savdosidan olinadigan yalpi foyda chegirmalarsiz 19,2 foiz boʻldi. Natijalar prognozdan yuqori bo‘lib, aksiyalar qiymatining ishlash soatlaridan so‘ng 4-5 foizga ko‘tarilishiga sabab bo‘ldi. Kafolat zaxiralariga pul chiqarilishi, bojxona uchun qaytarilgan mablagʻlar va yetkazib beruvchilar bilan hisob-kitoblarni keyinga surish yirik daromad olinishini ta’minladi.
Boshqaruv sunʼiy intellektga doir hikoyani asosiy mavzuga aylantirdi. «Giga Texas»dagi «Cortex 2» mashgʻulot majmuasida hozirda taxminan 230 000 dona H100 ga teng grafik protsessorlar ishlatilmoqda. «Dojo 3» esa avval yopilganidan so‘ng, endi fazoviy sunʼiy intellekt hisoblashlariga qaratilgan. «Tesla» 15-aprel kuni o‘zining yangi «AI5» chipini ishlab chiqarganini tasdiqladi. Kompaniya «SpaceX», «xAI» va «Intel» (chip ishlab chiqaruvchi kompaniya) bilan amalga oshirilayotgan «Terafab» loyihasi uzoq muddatli yarimo‘tkazgichlar zaxirasi kafolatini ta’minlashini ta’kidladi. Ushbu chiplar «Cybercab», «Optimus» va «Toʻliq avtonom boshqaruv» – robotaksi tizimlarini ishlab chiqarishni qo‘llab-quvvatlaydi. «Cybercab» mashinasining ishlab chiqarilishi 2026 yilning ikkinchi choragiga mo‘ljallangan.
To‘liq avtonom boshqaruv (FSD) foydalanuvchilari soni 1,28 milliondan oshdi
To‘liq avtonom boshqaruv (FSD)ga obunachilar soni bu chorakda rekord darajaga – 1,28 millionga yetdi. Mustaqil boshqaruv sinovlari endi Qo‘shma Shtatlarning ko‘plab shaharlarida kengaytirilib bormoqda. Ilon Mask avvalgi avlod «Hardware 3» rusumli avtomobillari kelajakdagi to‘liq avtonom funksiyalar uchun yetarli hisoblash quvvatiga ega emasligini ochiq tan oldi. Bu bayonot, kompaniyaning moliyaviy natijalari yaxshi bo‘lishiga qaramay, ko‘p yillik avtomobil egalari orasida norozilik keltirib chiqardi. Boshqa kompaniyalar, jumladan, «Strategy» va «Metaplanet» (investitsion tashkilotlar), «Bitkoin» zaxiralarini faol oshirayotgan bir paytda, «Tesla»ning «saqlash, lekin qo‘shmaslik» strategiyasi yirik kompaniyalar orasida tobora sust va passiv ko‘rinmoqda.
Investorlar yaqin kunlarda sunʼiy intellekt uchun kapital xarajatlarning o’sishini va Bitkoin saqlab qolish strategiyasini qanday baholash borasida qaror qabul qilishi kerak bo‘ladi. Shuningdek, ular boshqa kompaniyalar «Tesla»ning sukutini jim fikr bildiruvchi signal sifatida qabul qiladimi yo‘qmi, o‘ylab ko‘rishi kerak.
