AQSH Moliya vazirligi endilikda ixtiyoriy davlat qarzi uchun xayriyalarni Pay.gov saytiga PayPal va Venmo ijtimoiy tarmogʼi orqali ham qabul qiladi. Bu yangilanish moliyaviy muammoga qaratilgan «Strategik Bitkoin zaxirasi» (Bitkoin jamgʻarmasi) toʻgʼrisidagi qonun loyihasi Kongressda toʻxtab qolgan bir paytda amalga oshirildi.
Xayriyalar har oyda oʻrtacha 120 000 dollar atrofida toʻplanadi. Umumiy davlat qarzi esa 39 trillion dollarga yetgan. Faqat foizlar uchun toʼlanadigan summa har oyda deyarli 88 milliard dollarga teng, bu esa ixtiyoriy xayriyalar miqdoridan ancha ko’p.
64 yillik dastur keng e’tibor qozonmoqda
«Davlat qarzini kamaytirish uchun sovg‘alar» dasturi 1961-yildan buyon, 31 U.S.C. § 3113 ga ko‘ra ishlaydi. «AQSH Moliya vazirligi» (davlat tashkiloti) ma’lumotlariga ko‘ra, 1996-yildan bugungi kungacha jami xayriyalar 67 million dollarga yaqinlashgan; 2026-yil fevral oyida esa tushumlar 30 000 dollar atrofida boʻldi.
AQSH davlat qarzi oshib borayotgan bir paytda senator Rand Pol oʻzining «Olti sentli reja» (Six Penny Plan) tashabbusi bilan chiqmoqda. U har bir federal dollardan keyingi besh yil davomida olti sent kamaytirishni taklif qilmoqda.
«Men “Olti sentli reja”ni taklif qildim, chunki davlatimiz qarzidan chiqish yo‘li oddiy. Har bir dollardan olti sentni qisqartiramiz. Byudjetni besh yilda muvozanatga keltiramiz. Farzandlaringiz kelajagini himoya qilamiz. Yo‘limizda to‘sqinlik qilayotgan yagona muammo – Vashington (AQSH rasmiylari) oʻz imkoniyatlariga yarasha yashashni istamasligi», — dedi Rand Pol.
Alternativa sifatida Strategik Bitkoin Zaxirasi
Bitkoin (Bitkoin) tarafdorlari ushbu xayriya dasturini davlatga tegishli kriptoaktiven (kriptovalyuta jamgʻarmasi) zaxiralarini shakllantirish bo‘yicha faollik bilan taklif qilinayotgan loyihalar bilan taqqoslashmoqda. «BITKOIN haqidagi qonun» (BITCOIN Act of 2025) 2025-yilda senator Sintiya Lummis (AQSH senator-ayoli) tomonidan kiritilgan. Bu loyiha besh yil ichida 1 million bitkoin (Bitkoin) sotib olishni majburiyat qilib qoʻyadi.
Moliyaviy aktivlar boshqaruvchisi «VanEck» (investitsiya kompaniyasi), agar AQSH Strategik Bitkoin zaxirasini tuzsa, 2050-yilgacha davlat qarzini 36 foizga kamaytirish mumkinligini prognoz qilgan.
«Agar bugungi kunda jahon moliyaviy aktivlari umumiy qiymati 900 trillion dollar boʻlsa va ular 2025-yildan 2049-yilgacha 7 foizli oʻsish sur’ati bilan oshsa, bu sharoitda Bitkoin umumiy jahon moliyaviy aktivlarining 18 foizini tashkil qilishi mumkin», — deya qoʻshimcha qiladi kompaniya.
Loyiha hali qoʻmita muhokamasidan chiqa olmadi. 2025-yil dekabrda Lummis (Sintiya Lummis) u qayta saylanishga nomzod boʻlmasligini eʼlon qilgan edi.
Prezident Donald Trampning farmoni, aslida, davlatdan musodara qilingan tokenlardan foydalangan holda, qog’ozda bitkoin zaxirasini tuzishni belgilagan edi. Ammo bu farmonga amal qilish muddati oʻtib ketdi. Kongress esa yangi sotib olishlar uchun mablagʻ ajratgani yoʻq.
Shuningdek, «Amerikada qazib olingan» (Mined in America Act) deb nomlangan hamroh qonun loyihasi, bu tartibni mustahkamlashni maqsad qilgan.
Hozirgi vaziyat AQSH soliq to‘lovchilarini ikki xil vosita oldida qoldirdi. Bir tomonda ixtiyoriy elektron xayriyalar, boshqa tomonda esa aniq miqdordagi kriptozaxiralarni yaratish bo‘yicha to’xtab qolgan qonun loyihasi turibdi. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi – barchasi hamon muhokama markazida.
