S&P 500 indeksi dastlabki tushkunlikdan chiqib, 13-aprel kuni qisqa muddatda o‘sdi. Chunki AQSH armiyasi Fors bo‘g‘ozidagi Eron portlariga dengiz blokadasini joriy qildi.
Kunduzi bozordagi holatning bunday o‘zgarishi savdogarlarni hayron qoldirdi. Birja fyuchers bozori keskin pasaydi, sababi AQSH Prezidenti Donald Tramp Eron va AQSH o‘rtasida Islomobodda o‘tgan tinchlik muzokaralari muvaffaqiyatsiz tugaganidan so‘ng, Fors bo‘g‘ozida blokada joriy qilinishini e’lon qilgan edi. Muzokaralarning boshlashi va tugashi uran boyitish, vositachilarga yordam ko‘rsatish va sanksiyalarni yumshatish bo‘yicha kelishmovchiliklarga borib taqaldi.
Bozorlar blokada zarbasini qabul qilmoqda
AQSH Markaziy qo‘mondonligi («AQSH Markaziy qo‘mondonligi» harbiy tashkiloti) dengiz blokadasi 10:00 (Sharqiy vaqt)da kuchga kirganini tasdiqladi. Bu chora barcha mamlakatlarning Eron portlariga kirayotgan va chiqayotgan kemalariga ta’sir qiladi, ammo boshqa yo‘nalishlarga o‘tish bloklanmaydi.
Blokada boshlanishidan oldin Eron kuniga ikki million barrel neft eksport qilayotgan edi. Xom neft narxi bir barrel uchun 104 dollarni oshdi, chunki mavjud zaxiralarning kamayib ketishidan qo‘rqildi. Endi AQSHda benzin narxlari bir gallon uchun 4,25 dollardan oshishi kutilmoqda.
«Hozirgi oshiqcha narxlardan bahra oling. Shunday atalgan ‘blokada’ tufayli yaqinda 4–5 dollarlik benzingiz uchun ham sog‘inib qolasiz», — deb yozdi Muhammadboqir G‘olibof, «Islomiy Eron Respublikasi Parlamenti» (parlament tashkiloti) Spikeri.
S&P 500 indeksi noyabr oyidan beri eng yaxshi haftalik natijani ko‘rsatib, 3,6% o‘sdi. Bu esa ziddiyat tezlikda hal qilinadi degan umidlarni uyg‘otdi.
Biroq, yakshanba kuni kechasi bu ishonch pasaydi va dushanba kuni kunduzi kutilmagan o‘sish kuzatildi.
«S&P 500 indeksi barcha zararni qoplayapti va blokada boshlangan kunda yashil maydonga chiqdi», — deb yozdi «Kobeissi Letter» (tahliliy nashr) analitiklari.
Bozordagi notinchlikka qaramay, «JPMorgan Chase» (bank-moliya tashkiloti) strategisti Mislav Mateyka investorlarni orqaga chekinish lahzalaridan foydalanishga undadi.
«JPMorgan Chase» bildiradiki, investorlar bozordagi pasayishda tokenlar sotib olishlari lozim, chunki hozirgi sharoitlar yangi “V-shakldagi” tez tiklanishni qo‘llab-quvvatlaydi, geopolitik xatarlar bo‘lsa ham. Strateg Mislav Mateyka, bozorda tebranishlar davom etishi mumkin deb hisoblaydi, lekin 3–12 oylik istiqbolda ehtiyotkorlik bilan xavfga kirish, ayirboshlash kayfiyati va haddan tashqari past narxli muhitda imkoniyat yaratadi», — deb yozadi Deaton Mateykaning so‘zlarini keltirib.
Banka, shuningdek, xalqaro aksiyalar, rivojlanayotgan mamlakatlar bozori, kichik kapitalga ega kompaniyalar va qiymati past aksiyalarda ham ustunlik bo‘lishini kutmoqda. Investorlar mablag‘ qo‘shishni davom ettirishi mumkin.
Mutaxassislar yana 3–12 oy davomida bozor «V-shakldagi» tiklanishni kutmoqda. Ayirboshlash kayfiyati va past narxli muhit yangi imkoniyatlarni ochadi.
Eron uranni boyitishni to‘xtatish haqidagi xabar umid yaratmoqda
Xabarlarga ko‘ra, Eron mansabdor shaxslari uran boyitishni to‘xtatish bo‘yicha AQSH talabini ko‘rib chiqishmoqda. Bu urushni to‘xtatish uchun muhim omil bo‘la oladi. Tehron («Eron davlati») bu ma’lumotni hali rasmiy tasdiqlamagan bo‘lsa-da, aksiyalarning tez tiklanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatdi.
«Kpler» (tahliliy tashkilot)ning yuk ma’lumotlariga ko‘ra, Fors bo‘g‘ozidagi kemalar harakati odatdagidan ancha past. Dam olish kunidagi kichik o‘sishga qaramay, muzokaralarning muvaffaqiyatsiz tugaganligi va blokada aniq ko‘lamining noaniqligi, ushbu muhim bo‘g‘oz – dunyo neftining 20% hajmini olib o‘tuvchi yo‘l – orqali transport oqimini susaytirishda davom etmoqda.
Bitkoin narxi 71 000 dollardan balandroqni ushlab turibdi, 71 611 dollar atrofida savdolashmoqda va kunlik o‘sish 0,74% ni tashkil etmoqda. Uning barqarorligi shuni ko‘rsatadiki, xavfli aktivlar, ya’ni riskli tokenlar konflikt davomida kelib chiqqan siyosiy zarbalarni bardavom qabul qilishmoqda va so‘ng tiklanishmoqda. Bozor barqarorligi, investitsiyalar barqarorligi, kelajak barqarorligi – bular doimo diqqat markazida.
Kelgusi kunlarda vaziyatning tinch qolishi birinchi marta blokadani buzuvidan va, ehtimol, diplomatik yutuqlar paydo bo‘lishi yoki bo‘lmasligidan bog‘liq bo‘ladi.
