«Chainalysis» tahlil kompaniyasiga ko‘ra, blokcheyn tarmog‘idagi umumiy to‘lov qilinadigan ransomware (talonchilik dasturlari) uchun komissiyalar 2025-yilda qariyb 8 foizga kamaydi. Bu esa ketma-ket ikkinchi yil qisqarishni anglatadi.
Ushbu kamayishga qaramay, habar qilingan hujumlar soni 50 foizga oshdi. Hisobotda keltirilishicha, hodisalar o‘sishi va to‘lovlarning qisqarishi o‘rtasidagi farq, ransomware iqtisodiyotida murakkab kuchlar paydo bo‘layotganini ko‘rsatadi.
Jinoyatchilar tomonidan so’raladigan to’lovlar 2025-yilda 820 million dollarga yetadi
«Chainalysis» tahlil kompaniyasining 2026-yil uchun «Kripto jinoyati hisoboti»da ransomware (talonchilik dasturlari) bo‘limida aytilishicha, ushbu dastur bilan shug‘ullanuvchi jinoyatchilar 2025-yilda blokcheyn tarmog‘i orqali jami 820 million dollardan ortiq mablag‘ to‘plagan. Ushbu ko‘rsatkich 2024-yil uchun qayta hisoblangan 892 million dollarlik natijaga nisbatan 8 foizlik yillik pasayishni bildiradi.
Biroq, 2025-yil uchun umumiy raqam yana ortishi mumkin. «Chainalysis» tahlil kompaniyasi yakuniy raqam 900 million dollarga yaqinlashishi yoki undan ham oshishini ta’kidladi. Bu avvalgi yildagi yangilanishga o‘xshash: dastlab 2024-yilgi hisob-kitob 813 million dollar bo‘lgan, ammo keyinchalik natija yuqoriga ko‘tarilgan edi.
Yangiliklarni birinchi bo‘lib olish uchun bizni «X» ijtimoiy tarmog‘ida kuzatib boring
To‘langan pullar miqdori nisbatan barqaror bo‘lib ko‘rinayotgan bo‘lsa-da, ransomware bilan bog‘liq faoliyat ancha jadallashdi. «eCrime.ch» onlayn monitoring xizmatining ma’lumotiga ko‘ra, 2025-yilda ransomware talonchilik dasturidan jabr ko‘rganlar soni yil davomida 50 foizga oshdi. Bu esa bu sohada rekord hisoblanadi. Hujumlar sonining keskin o‘sishiga qaramay, tovlamachi dasturlar uchun to‘langan andozali foiz atigi 28 foizni tashkil etdi. Bu esa eng past ko‘rsatkich sifatida qayd qilindi.
«Chainalysis» tahlil kompaniyasi bu tafovutning bir qancha sabablarini ko‘rsatmoqda. Voqealarga tezkor javob berish va nazoratni kuchaytirish orqali to‘lovlar soni kamayayotganini bildiradi.
Bundan tashqari, xalqaro organlarning bu jinoyatchilar va pul yuvish tarmoqlariga qarshi choralar ko‘rishi natijasida ayrim daromad yo‘llari cheklangan.
«Ba’zi holatlarda, «VolkLocker» kabi ransomware turlari joriy qilinishi, ularning kriptografik zaifligi sababli ba’zi hollarda tekin dekodlash imkonini berdi. Bu esa, himoya tizimi texnik jihatdan puxta nazorat qilinsa, ransomware dasturi vaqtincha faoliyatini to‘xtatishi mumkinligini ko‘rsatadi», — deyiladi hisobotda.
Bitkoin — tovlamachilik uchun eng ko‘p tanlanadigan kriptovalyuta bo‘lib qolmoqda, o‘rtacha to‘lovlar esa keskin oshdi
To‘lovlarning umumiy hajmi o‘zgarishsiz qolgan bo‘lsa-da, o‘rtacha ransom (to‘lov) miqdori 2025-yilda keskin oshdi. O‘rtacha to‘lov 2024-yilda 12 738 dollar bo‘lsa, 2025-yilda 59 556 dollarga yetdi. Bu esa 368 foizlik o‘sishni ko‘rsatadi.
«Chainalysis» tahlil kompaniyasining Kiber tahdidlarni o‘rganish bo‘limi boshlig‘i Jaklin Koven «BeInCrypto» nashriga bergan ma’lumotda, o‘rtacha to‘lov ko‘rsatkichining oshishi asosan bir nechta juda katta, noodatiy to‘lovlar sabab yuzaga kelganini ma’lum qildi. Ya’ni, ilgari bo‘lganidek, yirik kompaniyalarni nishonga olgan usullar qaytmagan.
«Ransomware (talonchilik dasturi) bilan shug‘ullanuvchi jinoyatchilar imkoniyatparast bo‘lib qolmoqda va biz har xil o‘lchamdagi tashkilotlarning jabrdiyda bo‘lishini ko‘rishni davom ettirmoqdamiz», — dedi Jaklin Koven.
Koven shuningdek, Bitkoin hanuzgacha ransomware (talonchilik dasturi) jinoyatchilari uchun eng asosiy moliyaviy vosita bo‘lib qolayotganini ochiqladi. U tushuntirishicha, Bitkoin tarmog‘i ochiq va shaffof bo‘lishiga qaramay, jinoyatchilarga xavf tug‘dirsa ham, ular Bitkoinni tanlashadi. Chunki Bitkoin — davlatlar chegarasidan o‘taveradi, to‘lovlar zudlik bilan amalga oshiriladi, doimiy likvid (oson sotiladigan) va foydalanish qulay.
«Ransomware uchun to‘lovlar hamon asosan Bitkoin orqali amalga oshirilmoqda», — deya ta’kidladi Jaklin Koven.
Ransomware hujumlari ko‘payar ekan, dastlabki kirish brokerlariga 14 million dollar to‘langan
Hisobot shuningdek ta’kidlaydiki, ransomware (talonchilik dasturi) operatsiyalari kengroq kiberjinoyatchilik ekotizimi bilan qo‘llab-quvvatlanadi. Bu ekotizim ichiga dastlabki tarmoqga kirib beradigan brokerlar va boshqa maxsus xizmat ko‘rsatuvchilar ham kiradi. Ushbu brokerlar tuzilgan tarmoqlarga kirish imkoniyatini soddaroq qiladi, natijada ransomware (talonchilik dasturi) dasturini tezroq va osonroq qo‘llash imkonini beradi.
«Chainalysis» tahlil kompaniyasining hisob-kitobiga ko‘ra, dastlabki kirish brokerlari 2025-yilda blokcheyn tarmog‘i orqali kamida 14 million dollar to‘lov olgan. Bu miqdor o‘tgan yilga nisbatan deyarli o‘zgarmagan. Bu narsa jami ransomware daromadlariga nisbatan kam bo‘lsa-da, «muhim muvofiqlashtiruvchi vosita» rolini ko‘rsatadi.
«Shuni ta’kidlash kerakki, barcha dastlabki kirish brokerlari to‘lovlarini ham ransomware (talonchilik dasturi) operatorlari amalga oshirmayapti. Brokerlar o‘zaro tarmoqqa kirishni sotib olish yoki savdo qilishadi va ayrim yovuz niyatli shaxslarning ransomware’dan boshqa maqsadlari va usullari bor. Yana bir muhim tafsilot – ransomware hujumlarini har doim dastlabki kirish brokerlari bilan bog‘lashning imkoni yo‘q. Jabrlanuvchilar tarmog‘iga kirish uchun bir qator boshqa usullar ham mavjud. Shu jihatlarni hisobga olgan holda, jinoyat dunyosidagi sarmoya va ransomware hujumlari o‘rtasida bog‘liqlik bor deb ayta olamiz», — deya xulosa qiladi «Chainalysis» tahlil kompaniyasi.
Hisobotda yana qayd etilishicha, dastlabki kirish brokerlari faoliyati muhim indikator bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Blokcheyn tarmog‘i tahliliga ko‘ra, brokerlarga pul oqimi kuchayganda odatda taxminan 30 kun o‘tgach, ransomware (talonchilik dasturi) to‘lovlari va jabrlanuvchilarga oid ma’lumotlarning sızdirilishi ortadi.
«Dastlabki kirish brokerlari uchun to‘lovlar ransomware ekotizimi haqida muhim tasavvur beradi. Chunki ransomware guruhlari bo‘linib, nomlarini o‘zgartirib turishsa-da, brokerlarga bog‘liqlik doimiy saqlanib qolmoqda. Shunday qilib, brokerlarga va infratuzilmaga qilingan to‘lovlar hujumga tayyorgarlik boshlanganining belgisi bo‘lishi mumkin», — deya ta’kidlaydi Jaklin Koven «BeInCrypto» nashriga.
«Chainalysis» kompaniyasi (kripto-analitik tashkilot) 2025-yildagi zararli dasturlar (ransomware) bilan bog‘liq voqeani faqat daromad raqamlari orqali tushunib bo‘lmasligini ta’kidladi. Blokcheyn asosidagi umumiy to‘lovlar biroz kamaygan bo‘lsa-da, xurujlarning ko‘lami, murakkabligi va strategik ta’siri tobora ortib bormoqda. Har xil kattalikdagi tashkilotlar, jumladan, xalqaro avtomobil ishlab chiqaruvchilari hamda hududiy tibbiyot xizmatlari tashkilotlari ham, bosim va to‘lov talablaridan aziyat chekdi. Bu hujumlar nafaqat faoliyatni izdan chiqardi, balki ishonchni susaytirib, rasmiy qayd etilgan tovlamachilik to‘lovidan ancha katta miqdorda tizimli zarar keltirdi.
